Սեպտեմբեր 1ի այս օրը, 45 տարի առաջ, Խորհրդային Հայաստանի ղեկավարութիւնը պաշտօնական խնդրագրերով դիմեց Խորհրդային Միութեան կեդրոնական իշխանութիւններուն՝ Արցախը մայր հայրենիքին վերամիացնելու պահանջով։
Իր տեսակին մէջ առաջին եւ միակ դիմումը չէր 1966ի այդ քայլը։

Այսօր՝ Օգոստոս 31ին, հայ ժողովուրդը կը տօնէ ծննդեան 103ամեակը իր մեծատաղանդ զաւակներէն եւ աշխարհահռչակ արժէքներէն Ուիլեըմ Սարոյեանի։
Հայերէն լեզուով չգրեց Սարոյեան, ստեղծագործեց ամերիկեան գրականութեան աւանդներուն համահունչ, նաեւ ամէն գոյնի եւ սեռի մարդ էակին հանդէպ անհուն սիրոյ պարզութեամբ եւ երգիծանքով փարեցաւ կեանքին ու աշխարհին, բայց հանուր մարդկութեան ժառանգութիւն ձգեց գեղարուեստական բարձրորակ գրականոււթիւն մը, ուր միշտ տիրական եղաւ ինքը՝ անվիճելիօրէն հայ Սարոյեանը, անվիճելիօրէն հայաշունչ իր աշխարհայեացքով։

Իբրեւ արծիւ սաւառնում ես լեռ ու ժայռ,
Թնդացնում ես երկինք, գետինք տենչավառ,
Սուրբ անունդ պիտի յիշուի դարէ դար,
Հսկայ լերինք քեզ ապաստան, Անդրանիկ։

30 Օգոստոսի այս օրը, 84 տարի առաջ, Մ. Նահանգներու Քալիֆորնիա նահանգի Ֆրեզնօ քաղաքին մէջ, բոցավառ իր աչքերը յաւիտենապէս փակեց հայ ժողովուրդի նոր ժամանակներու առասպելատիպ Քաջն ու Հերոսը՝ ԱՆԴՐԱՆԻԿ։

Օգոստոսի այս օրը, 146 տարի առաջ, Պոլսոյ մէջ վախճանեցաւ Հայ Դպրութեան հաւատաւոր պահապաններէն Կարապետ Վարդապետ Շահնազարեան։

Օրմանեան Պատրիարք, իր «Ազգապատում»ի երրորդ հատորին մէջ, առանձին գլուխ մը նուիրած է Հայ Եկեղեցւոյ լայնախոհ ու յառաջդիմական այս նուիրեալին։ Կարապետ Վարդապետ Շահնազարեան ոչ միայն իր կենդանութեան, այլեւ յետ մահու իր կարեւոր ներդրումը ունեցաւ հայոց Ազգային Զարթօնքի հունաւորման մէջ։

«Սուլթանի կառավարութիւնը նախ դժոխային բարբարոսութեանց սոսկալի շարքով մը հալածեց յեղափոխականները. ի՞նչ հետեւանք տեսաւ - ո՛րչափ որ իւր ուժը աւելցուց՝ հիմն ի վեր կործանելու Հայկական շարժման շէնքը, ա՛յնչափ աւելի մեծացաւ, ընդարձակուեցաւ ատիկա։ Կռահեց ուրեմն, որ ասոր վախճանն ալ պիտի կրնայ ըլլալ պալքանեան ազգերու ապստամբութեանց հետեւանքին պէս,- ասոնք ալ զինք պիտի անդամահատին. երբե՛ք, բնաւ երբեք։