Սեպտեմբեր 7էն 8ի լուսցող գիշերը, 39 տարի առաջ, Փարիզի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ, մեր կեանքէն առյաւէտ հեռացաւ հայ գրականութեան տաղանդաւոր ներկայացուցիչներէն Նշան Պէշիկթաշլեան, որ սերունդներու յիշողութեան մէջ յաւերժացաւ իբրեւ հայկական երգիծանքի վերջին իշխանը։

1572 տարի առաջ, Սեպտեմբեր 7ի այս օրը, ծերունազարդ 91 տարեկանին, վախճանեցաւ հայոց վեհափառ հայրապետը‘ Սուրբ Սահակ Պարթեւը։

Հայ ժողովուրդի ազգային ինքնութեան արմատաւորման եւ հոգեմտաւոր հարստութեան ծաղկումին մէջ հիմնարար եղաւ ներդրումը Սահակ Պարթեւ Կաթողիկոսի, որ իր անունը անբաժանելիօրէն կապեց ոչ միայն Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի կատարած հայոց տառերու գիւտին, այլեւ‘ արդարօրէն արժանացաւ Հայ Եկեղեցւոյ Սուրբերու համաստեղութեան մէջ բարի, առաքինի եւ վեհաշուք նահապետի լուսապսակին։

Հայ ապրինք եղբայրք, մարդկութեան մէջը,
Հայ կնքեր է մեզ պատմութեան էջը.
Հայ անուամբ զմեզ կ’ողջունէ երկինք,
Եղբայրք Հայ ապրինք:

Սեպտեմբերի այս օրերուն (4էն 7), 89 տարի առաջ, «Հայասէրներու Միջազգային Լիկան»  պատմական համագումար մը ունեցաւ Ժընեւի մէջ (Զուիցերիա), հայ ժողովուրդին դէմ թրքական պետութեան գործադրած ցեղասպանութեան զոհերուն՝ վերապրող բիւրաւոր հայ գաղթականներուն տէր կանգնելու հիմնական օրակարգով։

Այսօր՝ Սեպտեմբեր 2ին, հայ ժողովուրդը կը տօնէ քսանամեակը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակումին։
20 տարի առաջ, այդ ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ եւ Շահումեանի Շրջան խորհրդային-իրաւական անուանումով ծանօթ հայոց Արցախ Աշխարհի զոյգ շրջաններու ժողովրդական պատգամաւորները, ատենի օրէնսդիր իշխանութեանց՝ Մարզային եւ Շրջանային Խորհուրդներու միացեալ նիստ մը գումարելով, որոշեցին հիմը դնել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան։