­Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թե­նէն 100 տա­րի ան­ցած է, սա­կայն ա­կա­նա­տես­նե­րու եւ ա­նոնց ե­րե­խա­նե­րու պատ­մած պատ­մու­թիւն­նե­րուն մէջ 1915ի եւ ա­նոր յա­ջոր­դած ջար­դե­րուն մա­սին նոր տե­ղե­կու­թիւն­ներ ի յայտ կու գան, ըստ Tert.amի՝ կը

­alt«­Նոր Զար­թօնք»ը ի­րա­պէս նոր յայտ­նու­թիւն մըն է Պոլ­սա­հայ ի­րա­կա­նու­թեան մէջ եւ ար­դէն իր վրայ կրցած է գրա­ւել թէ՛ թրքա­կան իշ­խա­նու­թեանց եւ թէ հա­մայն աշ­խար­հի հա­յու­թեան ու­շադ­րու­թիւ­նը:

Ան­ցեալ շա­բաթ «Ո­ւա­շինկ­թըն Փոստ» թեր­թը, իր «­Քոնկ­րէ­սի տա­սը ան­դամ­նե­րու ու­ղե­ւո­րու­թիւ­նը գաղտ­նի ֆի­նան­սա­ւո­րո­ւած է օ­տար պե­տու­թեան կող­մէ» խո­րա­գի­րով ծա­ւա­լուն յօ­դո­ւա­ծին մէջ, բա­ցա­յայ­տեց 2013

(Ե­րես­փո­խա­նա­կան ընտ­րու­թիւն­նե­րուն առ­թիւ)

1850-1885 տա­րի­նե­րու ըն­թաց­քին, թրքա­կան տի­րա­պե­տու­թեան տակ ապ­րող հայ ժո­ղո­վուր­դը եւ, յատ­կա­պէս, Պոլ­սոյ ու Իզ­մի­րի ոս­տան­նե­րուն մէջ ապ­րող­նե­րը ի­մա­ցա­կան ընդ­հա­նուր հե­տաքրք­րու­թիւ­նե­րու եւ, ին­չո՞ւ չէ, գրա­կան ստեղ­ծա­գործ աշ­խա­տան­քի ծաղ­կուն շրջան մը ապ­րե­ցան, որ կը յի­շո­ւի հա­յոց պատ­մու­թեան մէջ իբ­րեւ ազ­գա­յին եւ ըն­կե­րա­յին վե­րած­նու­թիւն՝ Զար­թօնք։

Հա­լէպ ճգնա­ժամ կ­՛ապ­րի եւ հա­լէ­պա­հա­յե­րը դար­ձեալ շա­տե­րու ու­շադ­րու­թեան ա­ռար­կան են: Մա­մու­լի մէջ եւ հա­մա­ցան­ցի վրայ տա­րաբ­նոյթ կար­ծիք­ներ կը հնչեն այս մա­սին. այն­քան շատ, որ եր­բեմն կը խու­սա­փինք կար­դա­լէ: