Նոր իմացած եմ, որ Թուրքիոյ կառավարութիւնը անաղմուկ ուղղած է Վանայ լիճի Աղթամար կղզիի պատմական Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ մօտ գտնուող ցուցանակը՝ նշելով անոր «հայկական» ծագումը:

Ցարական շրջանի ռուս գրականութեան տիտաններէն Տոսթոեւսքի, Չեխոֆ, Փուշքին, Թոլսթոյ, Կոկոլ, Կորքի. իսկ խորհրդային օրերուն՝ Պորիս Փասթերնաք:

Հայ ժո­ղո­վուր­դի  տա­ռա­պա­լից  պայ­ման­նե­րուն ա­կա­նա­տես  օ­տա­րազ­գի գոր­ծիչ­նե­րուն  մէջ  աչ­քա­ռու  դիրք կը  գրա­ւեն,  սքան­տի­նա­ւեան եր­կիր­նե­րէն մար­դա­սի­րա­կան  ա­ռա­քե­լու­թեամբ Ա­րեւմ­տա­հայաս­տան գոր­ծու­ղ­ղո­ւած  հե­ղի­նա­կու­թիւն­ներ:

64 ճեր­մակ եւ սեւ քա­ռա­կու­սի­նե­րով տախ­տա­կի մը վրան շա­րո­ւած են նոյն գոյ­նով թա­գա­ւոր մը, թա­գու­հի մը, եր­կու աշ­տա­րակ, եր­կու խենթ, եր­կու ձիա­ւոր եւ ու­թը քար: Ա­նոնց շար­ժում­նե­րը նշո­ւած են խումբ մը շատ ճշգրիտ օ­րէնք­նե­րով. խա­ղին նպա­տակն է պար­տու­թեան մատ­նել թշնա­մին՝ բռնե­լով ա­նոր թա­գա­ւո­րը, այ­սինքն «մաթ» ը­նե­լով:

Մեր ըն­թեր­ցող­նե­րէն շա­տեր տե­սած են։ Նախ հա­մա­ցան­ցի, ա­պա՝ հե­ռուս­տա­կա­յան­նե­րու մի­ջո­ցաւ, հա­մայն աշ­խար­հին սփռո­ւե­ցաւ այն լու­սան­կա­րը, ուր կ­՛ե­րե­ւէին գե­րե­վա­րո­ւած ծնկա­չոք ֆրան­սա­ցի մը եւ ա­նոր կող­քին կայ­նած Ի­Պի («Իս­լա­մա­կան Պե­տու­թիւն») դա­հի­ճը: