Հայ ժո­ղո­վուր­դին դէմ Թուր­քիոյ կող­մէ պե­տա­կա­նօ­րէն ծրագ­րո­ւած ու կազ­մա­կեր­պո­ւած ցե­ղաս­պա­նու­թեան գոր­ծադ­րու­մին ազ­դան­շան­նե­րէն մէ­կը տրուե­ցաւ 1915ի այս օ­րը՝ Ապ­րիլ 3ին, երբ Վա­նի օ­րուան կու­սա­կալ Ճեւ­տէթ Պէ­յի սադ­րան­քով դա­ւադ­

Մեր նորագոյն պատմութեան առեղծուածներէն մէկը կը կազմէ անհետ ու անյայտ վախճանը արդի հայ գրականութեան հիմնադիրներէն Խաչատուր Աբովեանի, որ 167 տարի առաջ, Ապրիլ 2ի այս օրը, արեւածագը դեռ չբացուած՝ իր տունէն դուրս եկաւ եւ առյաւէտ...

Ապ­րիլ 1ին ար­ձա­նագ­րո­ւած է հայ ժո­ղո­վուր­դի ազ­գա­յին յի­շո­ղու­թեան մա­տեա­նին ա­մէ­նէն սեւ ու ար­նա­ներկ է­ջե­րէն մէ­կը։

Հա­յոց Յու­շա­տետ­րին այ­սօ­րո­ւան՝ Մարտ 31ի է­ջը վե­րա­պա­հո­ւած է ար­դի հայ գրա­կա­նու­թեան եւ, ա­ւե­լի՛ն, հայ քա­ղա­քա­կան մտքի Զար­թօն­քին ան­մահ նա­խա­կա­րա­պետ­նե­րէն Մի­քա­յէլ Նալ­բան­դեա­նի մա­հո­ւան տա­րե­լի­ցին։

1863-ի այս օ­րը՝ ­Մարտ 30ին, Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թեան սուլ­թա­նա­կան հրո­վար­տա­կով, պաշ­տօ­նա­պէս պե­տա­կան վա­ւե­րա­ցում ստա­ցաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի պատ­մու­թեան ար­դի ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի կա­րե­ւո­րա­գոյն նո­ւա­ճում­նե­րէն մէ­կը հան­դի­սա­ցող ­