­Դ­ժո­ւար է պատ­կե­րաց­նել, թէ Ե­րե­ւա­նի Ոս­կիի Շու­կա­յի ա­մե­նա­վե­րե­ւի յար­կի փոք­րիկ խու­ցի մը մէջ, ուր եր­կու հո­գի դժո­ւա­րու­թեամբ կրնան շար­ժիլ, սու­րիա­հայ Վազ­գէ­նը ինչ­պէ՞ս կը ստեղ­ծէ ար­ծա­թէ փոք­րիկ հրաշք­ներ, շունչ կու տայ պաղ մե­տա­ղին ու զայն կը վե­րա­ծէ ա­րո­ւես­տի գոր­ծե­րու: Հե­տաքրք­րա­ կան

է, որ սու­րիա­հայ ար­ծա­թա­գոր­ծին աշ­խա­տանք­նե­րը հիմ­նա­կա­նօ­րէն կը գնա­հա­տեն զբօ­սաշր­ջիկ­նե­րը:

Վեր­ջին տա­րի­նե­րուն Վազ­գէն Ա­րու­ճեան Հա­յաս­տա­նի մէջ զբօ­սաշր­ջու­թեան զար­գաց­ման սե­փա­կան վի­ճա­կագ­րա­կան սանդ­խա­կը ստեղ­ծած է. ե­թէ ա­ռեւ­տու­րը ամ­րան ա­միս­նե­րուն նա­խա­տե­սո­ւա­ծէն լաւ կ­՛ըլ­լայ, կը նշա­նա­կէ զբօ­սաշր­ջիկ­նե­րու հոս­քը մեծ է: «Եւ­րո­պա, Գա­նա­տա, Ռու­սիա, Ի­րան… Հիմ­նա­կա­նօ­րէն այդ եր­կիր­նե­րէն ժա­մա­նած­նե­րը կը գնեն իմ պատ­րաս­տած զար­դերս: Ես ալ կ­՛ու­րա­խա­նամ, որ իմ զար­դերս ի­րենց ան­կիւ­նը կը գտնեն աշ­խար­հի տար­բեր եր­կիր­նե­րու մէջ»,- կ­՛ը­սէ Վազ­գէն ու կ­՛ա­ւելց­նէ, որ իր զար­դե­րը իւ­րա­յա­տուկ են, քա­նի որ բա­ցա­ռա­պէս ձեռ­քի աշ­խա­տանք են: Վազ­գէն կը կի­րար­կէ ար­ծա­թա­գոր­ծու­թեան հին ա­ւան­դա­կան ե­ղա­նակ­նե­րը, ո­րոնք ի­րեն սոր­վե­ցու­ցած են իր նախ­նի­նե­րը:

Ան Հա­յաս­տան տե­ղա­փո­խո­ւած է ե­րեք տա­րի ա­ռաջ: Սու­րիոյ ի­րա­դար­ձու­թիւն­նե­րը ան կ­՛ա­նո­ւա­նէ «ա­նի­մաստ պա­տե­րազմ»: Բազ­մա­թիւ ըն­կեր­ներ, հա­րա­զատ­ներ կորսն­ցու­ցած է ա­րիւ­նա­հե­ղու­թեան հե­տե­ւան­քով, ո­րուն նպա­տակն ու ի­մաս­տը ոչ ին­քը կը հասկ­նայ, ոչ ալ իր շրջա­պա­տը:

Վազ­գէն կ­՛ը­սէ, որ Հա­լէ­պը դժո­ւա­րու­թեամբ ձգած է, բայց Ե­րե­ւան գա­լու հար­ցով վայր­կեան մը ան­գամ չէ տա­տամ­սած: «­Բախ­տա­ւոր մարդ եմ, քա­նի որ հայ­րե­նի­քէս ե­կած եմ հայ­րե­նիք: Սու­րիան իմ հայ­րե­նիքս է, Հա­յաս­տա­նը` նոյն­պէս»,- կ­՛ը­սէ Վազ­գէն:

Կեն­սա­մա­կար­դա­կի ա­ռու­մով՝ Վազ­գէն նոյ­նիսկ հա­մե­մա­տու­թեան եզ­րեր չի կրնար գտնել Ե­րե­ւա­նի եւ Հա­լէ­պի կեան­քե­րուն մէջ: Հա­լէ­պի մէջ ան նշա­նա­ւոր ար­ծա­թա­գործ Վազ­գէնն էր եւ յա­ճախ 24 ժամ ան­դա­դար աշ­խա­տան­քը չէր բա­ւեր պա­տո­ւէր­նե­րը հասց­նե­լու հա­մար: Ե­րե­ւա­նի մէջ ան դժո­ւա­րու­թեամբ կը հո­գայ ըն­տա­նի­քին ծախ­սե­րը: «Ա­րաբ­նե­րը կը սի­րէին հայ վար­պետ­նե­րուն գոր­ծե­րը ու ի­րենց տու­նը կը զար­դա­րէին ար­ծա­թէ ի­րե­րով, սպաս­քով, սկու­տեղ­նե­րով: Հա­յաս­տա­նի մէջ, ի հար­կէ, վա­ճառ­քի ա­ռու­մով ան­հա­մե­մա­տե­լի է: Հոս ա­մէն մէ­կը չէ, որ կրնայ մեծ զար­դեր գնել, հիմ­նա­կա­նօ­րէն զբօ­սաշր­ջիկ­նե­րը կը գնեն իմ գոր­ծերս»,- կ­՛ը­սէ Վազ­գէն:

Ան կը խոս­տո­վա­նի, որ Ե­րե­ւա­նի մէջ գտած է ա­պա­հո­վու­թիւն, սա­կայն որ­պէս ա­ռաջ­նա­կարգ մաս­նա­գէտ` յա­ճախ կը վի­րա­ւո­րո­ւի ու կը նե­ղո­ւի: «­Պատ­ճառն այն է, որ Հա­յաս­տա­նի մէջ մար­դիկ կը նա­խընտ­րեն ոչ թէ ձեռ­քի, այլ մե­քե­նա­յի աշ­խա­տան­քը»,- կ­՛ը­սէ Վազ­գէն ու կը շեշ­տէ, որ յա­ճախ խա­նութ­նե­րը հրա­ժա­րած են ըն­դու­նե­լէ իր գոր­ծե­րը` պատ­ճա­ռա­բա­նու­թեամբ, որ ա­նոնք ձեռ­քի աշ­խա­տանք են: «­Շատ զար­մա­նա­լի է: Ողջ աշ­խար­հը այ­սօր նա­խա­պա­տո­ւու­թիւ­նը կու տայ ձեռ­քի աշ­խա­տան­քին, իսկ Հա­յաս­տա­նի մէջ հա­կա­ռակն է»: Վազ­գէն կը փաս­տէ, որ մե­տա­ղի լե­զուն հասկ­նա­լը այն­քան ալ բարդ գործ չէ: Քիչ մը ե­րե­ւա­կա­յու­թիւն, քիչ մը ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան մօ­տե­ցում, շատ սէր ու նո­ւի­րում, աշ­խա­տա­սի­րու­թիւն: Սա, ըստ Վազ­գէ­նի, իւ­րա­քան­չիւր աշ­խա­տան­քի յա­ջո­ղու­թեան բա­նա­լին է: «­Պէտք է աշ­խա­տանքդ ար­ժե­ւո­րես, գնա­հա­տես, յար­գես, որ­պէս­զի ար­դիւն­քը գո­հաց­նէ»,- կ­՛ը­սէ ան: Ե­րե­ւա­նեան կեան­քին յար­մա­րո­ւե­լու հա­մար ալ, Վազ­գէն բա­ղադ­րա­տոմս ճա­րած է. քիչ մը համ­բե­րու­թիւն, լա­ւա­տե­սու­թիւն ու կամ­քի ուժ:

ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ «Ար­մէնփ­րես»