Ֆ­րան­սա­յի Նա­փո­լէոն կայս­րը ֆրան­սա­կան բա­նա­կին մէջ նե­րա­ռած էր շարք մը օ­տա­րազ­գի­նե­րէ բաղ­կա­ցած զօ­րա­խում­բեր։ Ա­նոնց շար­քին էին նաեւ հա­յեր։ Մեմ­լուք­նե­րը ա­րա­բա­կան կայս­րու­թեան շրջա­նին բռնագ­րա­ւո­ւած եր­կիր­նե­րէ գե­րե­վա­րո­ւած եւ բռնի իս­լա­մա­ցո­ւած ստրուկ­ներ էին, ո­րոնք կեդ­րո­նա­ցած էին Ե­գիպ­տո­սի մէջ: Աբ­խազ, չեր­քէզ,

թուրք, վրա­ցի, հայ, յոյն եւ ղպտի ռազ­մու­նակ ստրուկ­նե­րէ կազ­մո­ւած ե­գիպ­տա­կան մեմ­լուք­նե­րու զօ­րա­բա­նա­կը ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քին վե­րա­ծո­ւե­ցաւ կա­նո­նա­ւոր հե­ծե­լա­զօր­քի: Ե­գիպ­տո­սի մէջ, Մեմ­լուք­նե­րը 1250-1517ին Ե­գիպ­տո­սի իշ­խա­նու­թեան ղե­կը ի­րենց ձեռ­քը ա­ռին: 1798ի Յու­լիս 21ին, «­Բուր­գե­րու ճա­կա­տա­մարտ»ին, Նա­փո­լէոն պար­տու­թեան մատ­նեց ե­գիպ­տա­ցի­նե­րու մեմ­լուք­նե­րու բա­նա­կը եւ գե­րի վեր­ցուց բազ­մա­թիւ մեմ­լուք զի­նո­ւո­րա­կան­ներ: Նա­փո­լէոն գե­րե­վա­րո­ւած մեմ­լուք­նե­րէն կազ­մեց նոր զօ­րա­սիւն մը՝ զայն ա­նո­ւա­նե­լով «­Հան­րա­պե­տու­թեան մեմ­լուք­ներ»ու զօ­րա­խում­բը: Նա­փո­լէո­նի բա­նա­կին մէջ ծա­ռա­յե­ցին շատ մը հայ «մեմ­լուք»ներ, ո­րոնց­մէ մեմ­լուք Ռուս­տա­մը պի­տի դառ­նար Նա­փի­լէո­նի անձ­նա­կան թիկ­նա­պա­հը:

Ս­տո­րեւ՝ 1986ին հրա­տա­րա­կո­ւած Ար­տա­շէս Քար­տա­շեա­նի գիր­քէն քա­ղո­ւած Նա­փո­լէո­նի բա­նա­կին մաս կազ­մած հայ մեմ­լուք­նե­րու մա­սին կարգ մը տե­ղե­կու­թիւն­ներ: Ու­շագ­րաւ է, որ հայ «մեմ­լուք»նե­րուն մէջ մեծ է թի­ւը ղա­րա­բաղ­ցի­նե­րուն:

ԱԶԱՐԻԱ ԿՐՏՍԵՐ

Ծ­նած է 24 Փետ­րո­ւար 1787ին, Ղա­րա­բաղ։ 14 մարտ 1806ին դար­ձած է ա­ւագ լէ­գէո­նա­կան։ Մաս­նակ­ցած է 1086-1809 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ Մա­հա­ցած է 24 Յու­նո­ւար 1812ին, Մե­լու­նի մէջ։

ԴԱՆԻԷԼ ՄԻՐԶԱ ԿՐՏՍԵՐ

Ծ­նած է 30 Մարտ 1784ին, Շու­շի։ Զա­ւակն է Յով­հան­նէ­սի եւ Ա­զի­զի։ 14 Մարտ 1806ին կը դառ­նայ լե­գէո­նա­կան։ Մաս­նակ­ցած է 1806-1815 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ Կայս­րէն օ­ժիտ ստա­ցած է։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՑԻ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ

Ծ­նած է 12 Սեպ­տեմ­բեր 1781ին, Շու­շի։ Զա­ւակն է Փիե­րի եւ Մարկ­րի­թի։ 14 Մարտ 1806ին դար­ձած է լե­գէո­նա­կան։ Մա­թա­րի­յէի ճա­կա­տա­մար­տի ըն­թաց­քին ձախ զիս­տէն գե­ղար­դի հա­րո­ւած մը ստա­նա­լով վի­րա­ւո­րո­ւած է։ Օս­թեր­լի­ցի ճա­կա­տա­մար­տին ձախ ա­կան­ջին մօտ գլու­խէն փամ­փուշտ մը ստա­նա­լով վի­րա­ւո­րո­ւած է։ 29 Դեկ­տեմ­բեր 1808ին, Պե­նա­վան­թէի մէջ սու­րի չորս հա­րո­ւած ստա­նա­լով կը վի­րա­ւո­րո­ւի։ Մաս­նակ­ցած է 1806-1811 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ Մա­հա­ցած է Մար­սէյ­լի մէջ 1 Օ­գոս­տոս 1813ին։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ ԱՆՏՈՒՆԻ

Ծ­նած է 15 Մարտ 1781ին, Շու­շի։ 14 Մարտ 1805ին դար­ձած է լե­գէո­նա­կան։ 1806-1812 մաս­նակ­ցած է ար­շաւ­նե­րու։ 9 Դեկ­տեմ­բեր 1812ին, Ռու­սիա­յէն նա­հան­ջի ըն­թաց­քին, կոր­սո­ւած է։

ԱԶԱՐԻԱ ԵՐԷՑ

Ծ­նած է 15 Հոկ­տեմ­բեր 1782ին, Թիֆ­լիս։ 16 Փետ­րո­ւար 1807ին դար­ձած է գնդա­պետ։ Մաս­նակ­ցած է 1806էն 1814 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ Ծան­րօ­րէն վի­րա­ւո­րո­ւած է։ Ա­պա 16 Մա­յիս 1815ին վե­րա­դար­ձած է բա­նակ։5 Յու­լիս 1815ին, հի­ւանդ ըլ­լա­լով մնա­ցած է Փա­րի­զի մէջ։

ՄՈՒՍԹԱՖԱ ՊԱՂՏՈՒՆ

Ծ­նած է 2 Փետ­րո­ւար 1777ին Պաղ­տատ։ Հայ է։ Մաս­նակ­ցած է 1806էն 1813 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ 27 Օ­գոս­տոս 1813ին սպան­նո­ւած է Տ­րես­տի մէջ։

ԱՆԹՈՒՆ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ

Ծ­նած է 1 Փետ­րո­ւար 1759ին, Եա­ֆա։

ՄԵԾ ՀԱՅՔԷՆ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ

Ծ­նած է 15 Յու­նո­ւա­րին, Հա­յաս­տան։ Մա­հա­ցած է Մե­լու­նի հի­ւան­դա­նո­ցին մէջ։

ՓՈՔՐ ՀԱՅՔԷՆ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ

Ծ­նած է Հա­յաս­տան 17 Մա­յիս 1782ին։ Ձախ այ­տին վրայ սպի ու­նէր։ Մա­հա­ցած է Մար­սէյլ 15 Նո­յեմ­բեր 1808ին։

ԺԱՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍ

Ծ­նած է 18 Փետ­րո­ւար 1786ին, Հա­յաս­տան։ Յու­նա­կան լե­գէո­նի ան­դամ։

ԺՈԶԵՖԼԻԽ ԱԼՄԱՆԵԱՆ ԿՐՏՍԵՐ

Ծ­նած է 1 Յու­նո­ւար 1781ին, Հա­յաս­տան։ Մա­հա­ցած է 1 Փետ­րո­ւար 1808ին Մար­սէյ­լի մէջ։

ՄԻՐԶԱ ԵՐԷՑ

Ծ­նած է 1 Հոկ­տեմ­բեր 1782ին, Հա­յաս­տան։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ ՊԱՂՏԱՍԱՐ

Ծ­նած է 22 Հոկ­տեմ­բեր 1775ին, Հա­յաս­տան։ Մաս­նակ­ցած է 1806էն 1815 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ Մա­հա­ցած է 1 Նո­յեմ­բեր 1815ին։

ՓԵԹՐՈՒՍ

Ծ­նած է 27 Մարտ 1765ին, Ո­ւե­րա­քեմ, Հա­յաս­տան։ Մաս­նակ­ցած է 1806-1807 ի ար­շաւ­նե­րուն։ 11 Մարտ 1808ին ան­ցած է Ի­տա­լիոյ փո­խար­քայ Էօ­ժեն Նա­փո­լէո­նի անձ­նա­կան ծա­ռա­յու­թեան։

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԿԻՐՊԱՆ

(­Նա­խան­ձոտ Ժա­նը) ծնած է 1 Մա­յիս 1779ին, Կե­սա­րիա, Հա­յաս­տան։ Մա­հա­ցած է 13 Յու­նո­ւար 1807ին Վար­շա­ւիոյ մէջ։

ԺՈԶԷՖ ՍԵՐԱ

Ծ­նած է 17 Փետ­րո­ւար 1790ին (կամ 1791ին)։ Զա­ւակն է Ժո­զէ­ֆի եւ Մա­րիի։ Մաս­նակ­ցած է 1810-1812 եր­կա­րող ար­շաւ­նե­րուն։ 16 Հոկ­տեմ­բեր 1812ին գե­րե­վա­րո­ւած է Մոս­կո­ւա­յի մէջ։ 10 Յու­նո­ւար 1815ին բան­տէն ա­զատ ար­ձա­կո­ւե­լով վե­րա­դար­ձած է Ֆ­րան­սա։ Մաս­նակ­ցած է 1815ի ար­շա­ւին։ Մա­հա­ցած է 4 Նո­յեմ­բեր 1815ին։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ ԺՈԶԷՖ

Ծ­նած է 15 Փետ­րո­ւար 1759ին, Հա­յաս­տան։

ՌՈՒՍԹԱՄ ՐԱԶԱ

Ան Նա­փո­լէո­նի հռչա­կա­ւոր թիկ­նա­պահ մեմ­լուքն է։ Թիֆ­լիս ծնած հայ մըն է։ Զա­ւակն է Ռա­զա Յո­նա­նի եւ Վա­րիի կամ Վա­րիա­յի։

ԹՈՄԱՍ

1790ին Սալ­մաստ ծնած հայ մըն է։ Զա­ւակն է Լա­զա­րի եւ Մա­րիի։ Զի­նո­ւո­րագ­րո­ւած է 24 Փետ­րո­ւար 1814ին։ 1813ին մեմ­լուք­նե­րու կող­քին մաս­նակ­ցած է ար­շա­ւին։ 18 Յու­լիս 1814ին (սխալ­մամբ) կար­ծո­ւած է ան­յայտ կո­րած։ Վե­րա­զի­նո­ւո­րագ­րո­ւած է 2 Մա­յիս 1815ին։ Բա­նա­կէն հանգս­տեան կո­չո­ւած է 1 Նո­յեմ­բեր 1815ին։