Սր­բա­լոյս Միւ­ռո­նի օրհ­նու­թեան ա­ւար­տին, Ա­մե­նայն Հա­յոց Կա­թո­ղի­կո­սը՝ Գա­րե­գին Բ. իր պատ­գա­մը յղեց հա­մայն հա­յու­թեան: Ան նշեց, որ օ­րը տօ­նա­կան է եւ նոր ու­րա­խու­թեամբ լի: Վե­հա­փա­ռը կոչ ը­րաւ ար­ժե­ւո­րե­լու միւ­ռո­նը որ­պէս սրբա­ցեալ կեան­քի, վե­րա­զար­թօն­քի, ինչ­պէս նաեւ ազ­գա­յին միաս­նա­կա­նու­թեան նշան: «Ար­մենփ­ րես»ի փո­խանց­մամբ` Ա­մե­նայն Հայ­րա­պե­տը շեշ­տեց, որ Սուրբ Միւ­ռո­նը իր հո­գե­ղէն զօ­րու­թեամբ հա­ւատ­քի զէնք դար­ձաւ նաեւ 100 տա­րի ա­ռաջ՝ Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան զոհ դար­ձած մեր ժո­ղո­վուր­դի զա­ւակ­նե­րուն հա­մար, ո­րոնք յաղ­թող նա­հա­տակ­ներ ե­ղան` պա­հե­լով ի­րենց հա­ւա­տար­մու­թիւ­նը առ Աս­տո­ւած ու առ հայ­րե­նիք:

«­Սի­րե­լի բա­րե­պաշտ ժո­ղո­վուրդ,

«Ո­ղոր­մած Աստ­ծոյ նա­խախ­նա­մու­թեամբ Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան 100րդ տա­րե­լի­ցի ո­գե­կոչ­ման տա­րում, Միւ­ռո­նի օրհ­նու­թեամբ, հո­գե­ւոր մի նոր ու­րա­խու­թիւն է հեղ­ւում մեր կեան­քին: Տօ­նա­կան մեծ օր է: Վա­րա­գայ Սուրբ Խա­չի տօնն է` նո­ւի­րա­կան յի­շա­տա­կը Հա­յաս­տան բե­րո­ւած տէ­րու­նա­կան Խա­չա­փայ­տի մա­սուն­քի հրաշ­քով յայտ­նո­ւե­լու: Այս մե­ծաս­քանչ օ­րը հո­գե­ւոր ան­հուն ու­րա­խու­թեան զգա­ցում­նե­րով հա­մայն հա­յոց հո­գե­ւոր կենտ­րո­նում` Մայր Ա­թոռ Սուրբ Էջ­միած­նում կա­տա­րե­ցինք սրբա­լոյս Միւ­ռո­նի օրհ­նու­թիւ­նը:

«­Մեր ա­ղօթ­քը բարձ­րաց­րե­ցինք առ Երկ­նա­ւոր մեր Հայ­րը, որ Իր Սուրբ Հո­գու շնոր­հով նիւ­թե­ղէն այս իւ­ղը վե­րա­փո­խո­ւի սրբու­թեան ու շնոր­հա­բաշխ զօ­րու­թեան: Մեր հայ­րե­րի օրհ­նու­թեան ա­ղօթ­քով խնդրե­ցինք, որ «լի­նի իւղ ցնծու­թեան, զգեստ լու­սա­ւոր…, սրբու­թիւն հո­գի­նե­րի եւ մար­մին­նե­րի… կնիք ար­դա­րու­թեան, զէնք հա­ւատ­քի, յաղ­թող նա­հա­տակ ընդ­դէմ ա­մե­նայն գոր­ծոց բան­սար­կո­ւի»: Խնդ­րե­ցինք, որ նրա սրբա­րար օ­ծու­մով շա­րու­նա­կո­ւի աս­տո­ւա­ծա­յին պար­գեւ­նե­րի հե­ղու­մը հա­ւա­տա­ցեալ­նե­րի հո­գի­նե­րին, հա­յոց մեր աշ­խար­հին, հա­մայն մեր ժո­ղովր­դի կեան­քին:

«Սր­բա­լոյս Միւ­ռո­նը տե­սա­նե­լի նշանն է Ք­րիս­տո­սով օծ­ման, որն ըն­դու­նում ենք մկրտու­թեան մի­ջո­ցով` իբ­րեւ ժա­ռան­գա­կից Փրկ­չի: Միւ­ռո­նով զգես­տա­ւոր­ւում ենք Ք­րիս­տո­սի սրբու­թեամբ, մաքր­ւում մեղ­քից, որ­պէս­զի ապ­րենք Աստ­ծոյ ար­դա­րու­թեամբ: Միւ­ռո­նը զար­թօնք եւ գա­րուն է հո­գի­նե­րի, ծաղ­կում` հա­ւատ­քի, ա­ռա­քի­նա­սէր կեան­քի ու բա­րե­պաշտ գոր­ծե­րի, վա­հան` ընդ­դէմ չա­րի, յաղ­թա­նա­կը, փառքն ու լու­սեպ­սա­կը հա­ւա­տա­ցեալ­նե­րի, քան­զի Երկ­նա­ւոր մեր Հայ­րը Իր Որ­դու մի­ջո­ցով, կո­չեց մեզ մա­հո­ւա­նից կեան­քի, մեղ­քին ծա­ռա­յու­թիւ­նից շնորհ­նե­րի ա­զա­տու­թեան եւ երկ­նա­յին ար­քա­յու­թեան ժա­ռան­գու­թեան:

«Աստ­ծոյ ո­ղոր­մու­թեամբ այ­սօր աշ­խար­հի բո­լոր կող­մե­րից ազ­գիս զա­ւակ­նե­րը ուխ­տա­ւո­րա­բար հա­մախմ­բո­ւել են Սուրբ Էջ­միած­նում` ա­ղօ­թա­կից լի­նե­լու սրբա­լոյս Միւ­ռո­նի օրհ­նու­թեան ա­րա­րո­ղու­թեա­նը: Մեր ժո­ղովր­դի հա­զա­րա­ւոր զա­ւակ­նե­րի ներ­կա­յու­թիւ­նը այս­տեղ վկա­յում է մեր կեան­քում կա­րե­ւո­րու­թիւնն ու ար­ժէ­քը սուրբ Միւ­ռո­նի, որ կնիքն է քրիս­տո­նէա­կան մեր ինք­նու­թեան ու շա­ղա­խը` ազ­գա­յին մեր միաս­նա­կա­նու­թեան: Միւ­ռո­նում տես­նում ենք նաեւ մեր ժո­ղովր­դի հան­դէպ Աստ­ծոյ հո­գա­ծու­թիւնն ու խնամ­քը, Ով Իր փրկու­թեան շնոր­հը տա­րա­ծեց Ա­րա­րա­տի շուրջ սփռո­ւած հա­յոց մեր երկ­րի ու ազ­գի վրայ:

«­Միւ­ռո­նի մէջ տես­նում ենք Սուրբ լեռն Ա­րա­րատ, ո­րի վրայ հանգ­րո­ւա­նեց Նոյ նա­հա­պե­տի փրկու­թեան տա­պա­նը, եւ ա­ղաւ­նու բե­րած ձի­թե­նու շիւ­ղը դար­ձաւ խորհր­դա­նի­շը Աստ­ծոյ խա­ղա­ղու­թեան, իսկ ձի­թե­նու իւ­ղը` օրհ­նեալ նիւ­թը սուրբ Միւ­ռո­նի: Միւ­ռո­նի ա­մէն կա­թի­լում տես­նում ենք սուրբ Թա­դէոս ա­ռա­քեա­լի ձեռ­քով Հա­յաս­տան բե­րո­ւած մեր Տի­րոջ օ­ծու­թեան իւ­ղը: Տես­նում ենք սուրբ Գ­րի­գոր Լու­սա­ւո­րիչ Հայ­րա­պե­տի ձե­ռամբ Ա­րա­ծա­նիի` Ա­րե­ւե­լեան Եփ­րա­տի ջրե­րում, երկն­քում ծա­գած տէ­րու­նա­կան խա­չի լու­սե­ղէն նշա­նի ներ­քոյ մկրտու­թիւ­նը հա­յոց Տր­դատ ար­քա­յի, ար­քու­նի­քի ու ժո­ղովր­դի: Միւ­ռո­նում պատ­կերն է տէ­րու­նաշ­նորհ Սուրբ Էջ­միած­նի, պատ­կեր­նե­րը` միւ­ռո­նաօծ մեր վան­քե­րի ու ե­կե­ղե­ցի­նե­րի, խաչ­քա­րե­րի ու մա­գա­ղաթ­նե­րի, պատ­կեր­նե­րը` ի­րենց կեան­քով Միւ­ռո­նի լոյ­սը տա­րա­ծած մեր սրբե­րի:

«­Միւ­ռո­նը միա­խառ­նում է մեր ան­ցեալն ու ներ­կան, ա­յո, հա­ւա­տում ենք, եւ գա­լիք բո­լոր դա­րե­րը, քան­զի բո­լոր փոր­ձու­թիւն­նե­րի յան­դի­ման մեր ժո­ղո­վուր­դը ան­խախտ պա­հեց Միւ­ռո­նի դրոշ­մը` ա­ներկ­բայ վստա­հու­թեամբ, որ այն «իւղ է ցնծու­թեան, զգեստ լու­սա­ւոր…, սրբու­թիւն հո­գի­նե­րի եւ մար­մին­նե­րի… կնիք ար­դա­րու­թեան, զէնք հա­ւատ­քի, յաղ­թող նա­հա­տակ ընդ­դէմ ա­մե­նայն գոր­ծոց բան­սար­կո­ւի»:

«­Սուրբ Միւ­ռոնն իր հո­գե­ղէն զօ­րու­թեամբ հա­ւատ­քի զէնք ե­ղաւ նաեւ 100 տա­րի ա­ռաջ Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեա­նը զոհ դար­ձած մեր ժո­ղովր­դի զա­ւակ­նե­րի հա­մար, ով­քեր յաղ­թող նա­հա­տակ­ներ ե­ղան` պա­հե­լով ի­րենց հա­ւա­տար­մու­թիւնն առ Աս­տո­ւած ու առ հայ­րե­նին: Ե­ղեռ­նա­հար մեր ժո­ղո­վուր­դը միւ­ռո­նադ­րոշմ հա­ւատ­քով վե­րապ­րեց Ցե­ղաս­պա­նու­թիւ­նը, յաղ­թեց մա­հին: 100ա­մեայ մեր ու­ղին ե­ղաւ վե­րածնն­դի ու­ղի, եւ այ­սօր մեր ան­կախ պե­տա­կա­նու­թեան հո­վա­նու ներ­քոյ ազ­գա­յին զար­թօն­քի նոր հո­րի­զոն­ներ են լու­սա­ւոր­ւում: Մեր նո­րօրհ­նեալ կեան­քի յու­սա­լե­րու­թեամբ նո­րաեփ այս Միւ­ռո­նը` օրհ­նո­ւած Ցե­ղաս­պա­նու­թեան 100րդ տա­րե­լի­ցի նո­ւի­րա­կան տա­րում, նաեւ` մեր սրբա­ցեալ նա­հա­տակ­նե­րի բա­րե­խօ­սու­թեան հայ­ցով, կո­չում ենք ՅԱՂԹՈՒԹԵԱՆ ՄԻՒՌՈՆ` հա­ւա­տով, որ այն հա­ւա­տա­ցեալ­նե­րի հո­գի­նե­րին դրոշ­մե­լու է մեր սուրբ նա­հա­տակ­նե­րի, Տի­րոջ բո­լոր վկա­նե­րի եւ հայ­րե­նեաց պաշտ­պան մեր նախ­նեաց հո­գու ա­րիու­թիւնն ու ան­պարտ ո­գին:

«­Սի­րե­լի­ներ, ար­ժե­ւո­րենք մեր Միւ­ռո­նը որ­պէս Միւ­ռոն սրբա­ցեալ կեան­քի, Միւ­ռոն վե­րա­զար­թօն­քի, որ­պէս­զի հո­գե­ւոր նո­րո­գու­թեամբ, մեր ար­դար կեան­քով ու ո­ղոր­մած գոր­ծե­րով շա­րու­նա­կենք վե­րել­քի մեր ու­ղին: Ար­ժե­ւո­րենք մեր Միւ­ռոնն իբ­րեւ շա­ղախ ազ­գա­յին միաս­նա­կա­նու­թեան, որ­պէս­զի կա­րող լի­նենք յաղ­թա­հա­րել մեր կեան­քի դժո­ւա­րու­թիւն­նե­րը, փա­րա­տել հոգ­սերն ու նե­ղու­թիւն­նե­րը: Այ­սօր, երբ աշ­խար­հը լի է տագ­նապ­նե­րով, մարդ­կա­յին կեան­քեր խլող հա­կա­մար­տու­թիւն­նե­րով` յատ­կա­պէս Մեր­ձա­ւոր Ա­րե­ւել­քում, ուր ա­նա­սե­լի տա­ռա­պանք եւ կո­րուստ­ներ են կրում նաեւ մեր ժո­ղովր­դի զա­ւակ­նե­րը, երբ խա­թա­րո­ւած է ան­դոր­րը մեր հայ­րե­նի­քի սահ­ման­նե­րում, եւ տա­կա­ւին ար­դար վճիռ չի ստա­ցել մեր ժո­ղովր­դի ի­րա­ւունք­նե­րի ճա­նա­չու­մը, հրա­մա­յա­կան է ա­մուր միաս­նա­կա­նու­թեամբ զօ­րաց­նել մեր հայ­րե­նի­քը, որ լի­նի ա­պա­ւէ­նը հա­մայն մեր ժո­ղովր­դի խա­ղաղ ու ա­պա­հով կեան­քի, մեր ար­դար դա­տի յաղ­թա­նա­կի եւ ո­գեշն­չող ու­ժը` ազ­գա­յին զար­թօն­քի:

«­Սուրբ Էջ­միած­նից բաշ­խո­ւող սրբա­լոյս Միւ­ռո­նը թող տա­րա­ծի սրբու­թիւ­նը եւ հո­գե­ւոր ա­ռա­քի­նու­թիւն­նե­րի ա­նու­շա­բոյ­րը աշ­խար­հում եւ հա­նուր մեր ժո­ղովր­դի կեան­քում, ազ­գա­յին¬ե­կե­ղե­ցա­կան մեր օրհ­նեալ ան­դաս­տան­նե­րում, հայ ըն­տա­նիք­նե­րում, մեր հայ­րե­նի­քի սահ­ման­նե­րում, հայ­րե­նեաց պաշտ­պան մեր զի­նո­ւոր­նե­րի, մեր Ե­կե­ղե­ցու բո­լոր զա­ւակ­նե­րի սրտե­րում` դառ­նա­լով յաղ­թա­նակ­նե­րի եւ բա­րի գոր­ծոց նոր ձեռք­բե­րում­նե­րի զօ­րու­թիւն:

«Ե­րա­նաշ­նորհ մեր Հայ­րա­պետ­նե­րից Սի­մէոն Ե­րե­ւան­ցին Էջ­միած­նից սփռո­ւող Միւ­ռո­նի մա­սին ա­սում է. «Ինչ­պէս ա­րե­գա­կի ճա­ռա­գայթն է ծա­նու­ցում ա­րե­գա­կի գե­ղեց­կու­թիւնն ու օգ­տա­կա­րու­թիւ­նը, ին­չի շնոր­հիւ կա­ռա­վար­ւում է եր­կի­րը եւ դա­լար մնում, ճիշտ այդ­պէս էլ սուրբ Միւ­ռոնն է միշտ քա­րո­զում Սուրբ Էջ­միած­նի օգ­տա­կա­րու­թիւնն ու գե­ղեց­կու­թիւ­նը: Ա­հա խորհր­դա­ւոր ա­րե­գակ Սուրբ Էջ­միա­ծի­նը, որ լու­սա­ւո­րում է ձեր հո­գի­ներն ու մար­մին­նե­րը»:

«­Թող Սուրբ Էջ­միած­նի Միւ­ռո­նի յա­ւեր­ժա­կան լոյ­սը միշտ դրոշ­մո­ւի մեր ժո­ղովր­դի զա­ւա­կաց հո­գի­նե­րին, որ­պէս­զի մշտա­պէս նո­րո­գեն ի­րենց ուխ­տը առ Աս­տո­ւած, ուխ­տը` առ Ա­ռա­քե­լա­կան մեր Սուրբ Ե­կե­ղե­ցին ու նո­ւի­րա­կան հայ­րե­նի­քը: Թող ա­ղաւ­նու բե­րած ձի­թե­նու շիւ­ղով Ա­րա­րա­տի փէ­շե­րից ազ­դա­րա­րո­ւած Աստ­ծոյ խա­ղա­ղու­թիւ­նը ամ­րաց­նի ար­դա­րու­թեան, մար­դա­սի­րու­թեան ո­գին աշ­խար­հում, զօ­րաց­նի հա­մե­րաշ­խու­թիւ­նը եւ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թիւ­նը մարդ­կանց եւ ազ­գե­րի:

«Այս օրհ­նա­բեր եւ հո­գե­նո­րոգ օ­րը Մենք գո­հու­թիւն ենք վե­րա­ռա­քում առ Ա­մե­նա­կալն Աս­տո­ւած, որ Մեզ վերս­տին շնոր­հը պար­գե­ւեց կա­տա­րե­լու Միւ­ռո­նօրհ­նու­թեան սրբա­զան ա­րա­րո­ղու­թիւ­նը` մաս­նակ­ցու­թեամբ եւ ա­ղօ­թակ­ցու­թեամբ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան մե­ծար­գոյ Նա­խա­գահ Տիար Սերժ Սարգ­սեա­նի, Մեր հո­գե­ւոր եղ­բօ­րը` Ա­րամ Ա. Մե­ծի Տանն Կի­լի­կիոյ Կա­թո­ղի­կո­սին ներ­կա­յաց­նող Գե­րաշ­նորհ Տ. Մու­շեղ եւ Շա­հան Ար­քե­պիս­կո­պոս­նե­րի, Ե­րու­սա­ղէ­մի Հա­յոց Պատ­րիարք Ա­մե­նա­պա­տիւ Տ. Նուր­հան Ար­քե­պիս­կո­պոս Մա­նու­կեա­նի, Կոս­տանդ­նու­պոլ­սի Հա­յոց Պատ­րիար­քա­կան Փո­խա­նորդ Գե­րաշ­նորհ Տ. Ա­րամ Ար­քե­պիս­կո­պոս Ա­թե­շեա­նի, քոյր Ե­կե­ղե­ցի­նե­րի Գե­րա­պա­տիւ Հո­վո­ւա­պե­տե­րի եւ բարձ­րա­պա­տիւ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի, ուխ­տա­պահ մեր հո­գե­ւոր դա­սի, հա­յոց պե­տա­կան ա­ւա­գա­նու, դի­ւա­նա­գի­տա­կան ա­ռա­քե­լու­թիւն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի եւ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի եւ հայ­րե­նաբ­նակ ու Ս­փիւռ­քից ժա­մա­նած մեր ժո­ղովր­դի բա­զում բա­րե­պաշտ զա­ւակ­նե­րի:

«­Հո­գու բերկ­րու­թեամբ եղ­բայ­րա­կան Մեր ող­ջոյնն ենք յղում Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Ա­րամ Ա. Մե­ծի Տանն Կի­լի­կիոյ Կա­թո­ղի­կո­սին, Կոս­տանդ­նու­պոլ­սի Հա­յոց Պատ­րիարք Ա­մե­նա­պա­տիւ Տ. Մես­րոպ Ար­քե­պիս­կո­պոս Մու­թա­ֆեա­նին եւ քոյր Ե­կե­ղե­ցի­նե­րի հո­գե­ւոր Պե­տե­րին` ա­ղօթ­քով ու մաղ­թան­քով, որ Տէ­րը միշտ ան­սա­սան ու պայ­ծառ պա­հի Իր Սուրբ Ե­կե­ղե­ցին Ա­ւե­տա­րա­նի կե­նա­րար պատ­գամ­նե­րով մարդ­կու­թեան կեան­քը լու­սա­ւո­րե­լու եւ փրկու­թեան ա­ռաջ­նոր­դե­լու ա­ռա­քե­լու­թեան մէջ:

«Ա­ղօ­թում ենք, որ Ա­մե­նա­կալ Տէ­րը խա­ղա­ղու­թիւն ու ա­պա­հո­վու­թիւն պար­գե­ւի աշ­խար­հին եւ Հա­յաս­տան ու Ար­ցախ հայ­րե­նի մեր երկ­րին: Եւ թող Տի­րոջ Սուրբ Հո­գու շնորհ­նե­րով ա­ռա­տա­պէս օրհ­նո­ւի մեր ժո­ղովր­դի եւ հա­մայն մարդ­կու­թեան կեան­քը:

«Շ­նորհք, սէր եւ ո­ղոր­մու­թիւն Տեառն մե­րոյ Յի­սու­սի Ք­րիս­տո­սի ե­ղի­ցին ընդ մեզ եւ ընդ ա­մե­նե­սեան, ա­մէն»,- ը­սո­ւած է Գա­րե­գին Բ. Վե­հա­փա­ռի խօս­քին մէջ: