«­Մո­տիւս Վի­վեն­տի» կեդ­րո­նի ղե­կա­վար, Գա­նա­տա­յի մօտ Հա­յաս­տա­նի նախ­կին դես­պան Ա­րա Պա­պեան՝ խօ­սե­լով տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին զար­գա­ցում­նե­րուն մա­սին, հաս­տա­տած է, որ այս տա­րո­ւան ա­մա­ռը շատ կա­րե­ւոր էր իր բե­րած փո­փո­խու­թիւն­նե­րով։ Ըստ ա­նոր՝ ա­ռա­ւե­լա­պէս Հա­յաս­տա­նի հա­մար նպաս­տա­ւոր պայ­ման­ներ

ստեղ­ծո­ւած են, բայց ինք կը կաս­կա­ծի, որ այս ան­գամ ալ Հա­յաս­տան կա­րո­ղու­թիւն կ­՛ու­նե­նայ ստեղ­ծո­ւած կա­ցու­թե­նէն օգ­տո­ւե­լու։

«­Մենք ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան ա­ռու­մով ու­նենք աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան նպաս­տա­ւոր ի­րա­վի­ճակ: Մի ի­րա­վի­ճակ, ո­րը տաս­նա­մեակ­ներ շա­րու­նակ չի ե­ղել Հա­յաս­տա­նի հա­մար, բայց իմ մտա­հո­գու­թիւնն այն է, մտա­վա­խու­թիւ­նը, գրե­թէ հա­մոզ­մուն­քը, որ մենք դրա­նից չենք կա­րող օգ­տո­ւել՝ ել­նե­լով ներ-քա­ղա­քա­կան խնդիր­նե­րից, ինչ­պէս նաեւ հեր­թա­կան ան­գամ պատ­րաստ չլի­նե­լուց»,- ը­սած է ան։

Քա­ղա­քա­գէ­տը վեր­լու­ծած է Թուր­քիոյ, Ի­րա­նի, Ատր­պէյ­ճա­նի, Սու­րիոյ եւ Ռու­սիոյ մէջ տե­ղի ու­նե­ցած ի­րա­դար­ձու­թիւն­ներն ու ա­պա­գա­յի հա­ւա­նա­կան զար­գա­ցում­նե­րը։

«Այն, ինչ կա­տար­ւում է տա­րա­ծաշր­ջա­նում ա­ռայժմ ձեռն­տու է Հա­յաս­տա­նին: Բա­րեն­պաստ է, օ­րի­նակ՝ Թուր­քիա­յում տի­րող ի­րա­վի­ճա­կը, քրդա­կան շար­ժու­մով հան­դերձ եւ նոր պե­տու­թեան ստեղծ­ման հե­ռան­կա­րով, բա­րեն­պաստ է Ի­րա­նի նկատ­մամբ կի­րա­ռո­ւող պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի վե­րա­ցումն ու այդ երկ­րի մուտ­քը հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կայ: Մի կողմ դնենք, թէ հե­տա­գա­յում ի՞նչ հա­մա­տեղ ծրագ­րեր կա­րող են ա­նել Հա­յաս­տանն ու Ի­րա­նը, այժմ ար­դէն բա­րեն­պաստ է այդ երկ­րի մի­ջո­ցով նաւ­թի գնի ի­ջե­ցու­մը. այն վերջ­նա­կան կը ջախ­ջա­խի Ադր­բե­ջա­նը, ըստ կան­խա­տե­սում­նե­րի՝ նաւ­թի մէկ բա­րե­լի (տա­կառ) գի­նը կա­րող է իջ­նել մին­չեւ 20 դո­լա­րի: Որ­քան քիչ փող, այն­քան քիչ զէնք»,- հաս­տա­տած է Ա­րա Պա­պեան՝ Հա­յաս­տա­նի դրա­ցի երկ­րին հա­մար կան­խա­տե­սե­լով տնտե­սա­կան եւ հե­տե­ւա­բար քա­ղա­քա­կան լուրջ խնդիր­ներ: «­Նոյն Ադր­բե­ջա­նը 94 դո­լա­րով էր 1 բա­րել նաւ­թը հա­շո­ւել բիւ­ջէում, հի­մա այդ փո­ղե­րը չկան, փո­ղե­րը մաշ­ւում են եւ այլն: Սա զսպող դեր է կա­տա­րում Ադր­բե­ջա­նի հա­մար, միւս կող­մից Ադր­բե­ջա­նը հաս­կա­նում է, որ սա իր վեր­ջին շանսն (պա­տե­հու­թիւն) է, ըստ էու­թեան՝ այս տա­րե­վեր­ջը եւ միւս տա­րո­ւայ սկիզ­բը, ե­թէ ին­քը փոր­ձի ռազ­մա­կան ե­ղա­նա­կով հար­ցեր լու­ծի, պի­տի փոր­ձի այդ ժա­մա­նակ, ո­րով­հե­տեւ յե­տոյ ա­ւե­լի վատ կը լի­նի: Ակն­յայ­տօ­րէն Ադր­բե­ջա­նում դժգո­հու­թիւ­նը շա­տա­նում է, նաեւ էթ­նիկ-կրօ­նա­կան խմբե­րի դժգո­հու­թիւնն է շա­տա­նում: Այ­սինքն՝ սու­նի­ներն ակ­տի­ւա­նում (աշ­խու­ժա­նում) են հիւ­սի­սում, ազ­գա­յին խմբե­րից լեզ­գին­ներն ու թա­լիշ­ներն են ակ­տի­ւա­նում, թա­թերն են սկսել ի­րենց մա­սին հնչեց­նել եւ խօ­սել»,- յայտ­նած է Պա­պեան։

Անդ­րա­դառ­նա­լով Ատր­պէյ­ճա­նի կող­մէ ռազ­մա­կան մի­ջամ­տու­թեան վե­րա­բե­րող ակ­նար­կու­թիւն­նե­րուն՝ Ա­րա Պա­պեան յստա­կա­ցու­ցած է, որ պա­տե­րազ­մի վերսկս­ման հա­ւա­նա­կա­նու­թիւ­նը քիչ է, քա­նի որ Ատր­պէյ­ճան գրե­թէ 100 տո­կո­սով վստահ է, որ այդ գոր­ծո­ղու­թեանց ըն­թաց­քին ակն­կա­լո­ւող յա­ջո­ղու­թեան պի­տի չհաս­նի, իսկ վնաս­նե­րը ա­ւե­լի շատ կրնան ըլ­լալ:

Վե­րա­դառ­նա­լով աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան զար­գա­ցում­նե­րուն եւ նաւ­թի գի­նի անկ­ման՝ քա­ղա­քա­գէ­տը նշած է, որ խոր­քին մէջ այդ բո­լո­րը կը կա­տա­րո­ւին Ռու­սիան զսպե­լու նպա­տա­կով։ «­Հէնց այս­տեղ էլ Հա­յաս­տա­նի հա­մար կան ո­րո­շա­կի բա­ցա­սա­կան մի­տում­ներ: Ե­թէ հա­շո­ւի առ­նենք, որ Ռու­սաս­տա­նի բիւ­ջէում նաւ­թի 1 բա­րե­լի գի­նը 96 դո­լար է հա­շո­ւար­կո­ւած, այժմ դրա ի­րա­կան գի­նը 40 դո­լա­րի սահ­ման­նե­րում է եւ դեռ կան­խա­տես­ւում է գնի նո­ւա­զում, ա­պա ռուբ­լու ան­կումն ան­խու­սա­փե­լի է»,- ը­սած է Պա­պեան։

«Ս­րա մէջ մեզ հա­մար, ի հար­կէ, կայ բա­ցա­սա­կան դրսե­ւո­րում, ո­րով­հե­տեւ տրանս­ֆերտ­նե­րի (փո­խան­ցում­ներ) մի զգա­լի մա­սը մաս­նա­ւոր գա­լիս էր Ռու­սաս­տա­նից եւ ռուբ­լու ան­կու­մը յան­գեց­նում է նրան, որ դրանք կրճատ­ւում են՝ մէկ, միւսն այն է, որ մեզ հա­մար Ռու­սաս­տա­նը հան­դի­սա­նում է կամ հան­դի­սա­նում էր հիմ­նա­կան շու­կայ՝ այ­սօր ոչ-գնո­ղու­նակ շու­կայ է:

Հե­տե­ւա­բար նրանք, ով­քեր յոյս­նե­րը դրել էին Ե.Տ.Մ.ի վրայ ի չիք ե­ղան, ո­րով­հե­տեւ Ռու­սաս­տա­նը եր­կար-եր­կար ժա­մա­նակ չի լի­նի այդ շու­կա­յում: Նաւ­թի գի­նը որ ի­ջեց­րե­ցին, դա եր­կար պա­հե­լու են բա­ւա­կա­նին ցածր եւ բո­լոր կան­խա­տե­սում­ներն այն են, որ նաւ­թի գի­նը չի էլ բարձ­րա­նայ»,- բա­ցատ­րած է ան։

«Իս­լա­մա­կան Պե­տու­թիւն» կո­չո­ւած խմբա­ւո­րու­մին գոր­ծո­ղու­թիւն­նե­րէն ան­հանգս­տա­ցող­նե­րուն ուղ­ղե­լով իր խօս­քը՝ Ա­րա Պա­պեան վստա­հու­թիւն յայտ­նած է այն մա­սին, որ դժո­ւար թէ ա­նոնք հաս­նին եւ գոր­ծու­նէու­թիւն ծա­ւա­լեն Հա­յաս­տա­նի սահ­ման­նե­րուն մօտ։ «­Մին­չեւ այս­տեղ հաս­նե­լը կան շատ ու շատ շա­հագր­գիռ պե­տու­թիւն­ներ եւ ազ­գեր, ո­րոնք սկզբուն­քօ­րէն պայ­քա­րում են այդ խմբա­ւոր­ման դէմ»,- ընդգ­ծած է Պա­պեան: