Մայիս 4ին Անաքօ տափանաւուն վրայ ցուցադրուեցաւ բեմադիրներ Աննա Պէնժամայի (Գառնիկեան) եւ Կիյոմ Գլէրի «Լռութեան Ժառանգութիւնը» (L’Héritage du silence)։ Ֆիլմը կը պատմէ «թուրք» Արմէնի, Տողքանի, Եաշարի եւ Նազլըի մասին, որոնց կեանքի անկիւնադարձը
հանդիսացած է իրենց նա՛եւ Հայ ըլլալու ուշացած բացայայտումը։ Անոնց մեծ պապերը իրենց իրական ինքնութիւնը թաքցնելով յաջողած են ազատիլ ցեղասպանութենէ։ Որոշներ փրկուած են քիւրտ ընտանիքներու միջոցաւ, իսկ ուրիշներ ալ ընդունելով իսլամութիւնը ձուլուած ու մոռցուած են։ Այսօր վախի եւ լռութեան մթնոլորտէն հարիւր տարիներ ետք ի յայտ եկած է անոնց կեանքի պատմութիւնը։ Վերջին տասը տարիներուն հետզհետէ մեծ թիւ կը կազմեն այն Թուրքերը որոնք ընտանեկան այս գաղտնիքը բացայայտելով բարձրաձայն կը պահանջեն իրենց նախնիներու հայկական ժառանգութիւնը։ Ահաւասիկ այս ժապաւէնը նոր դիմագիծ մը կու տայ իսլամացած Հայերու ժառանգներուն, որոնց թիւը Թուրքիոյ մէջ մէկ միլիոնէ աւելի է։ Բեմադիրները կ՚ուղեկցին անոնց, որոնք իրենց ներաշխարհի փնտռտուքներու մէջ կը փորձեն տեղեկանալ երբեք չպատմուած գաղտնիքներու ծալքերու մասին…։
Այսօր երբ ամբողջ աշխարհը կ՚ոգեկոչէ 1915ի Ցեղասպանութեան 100ամեակը, «Լռութեան Ժառանգութիւնը» կը դրսեւորէ մարդկային պարզ եւ միաժամանակ շլացուցիչ պատմութիւնը՝ ապացուցելու համար որ Թուրքիոյ պետութեան ժխտողական կեցուածքը եւ այդ երկրին մէջ հայկական ժառանգութեան «կանոնաւոր» ոչնչացումը չեն կրցած վերացնել ցեղասպանութեան խարանը։ Ընդհակառակն, Արմէնը, Տողքանը, Եաշարը եւ Նազլըն իրենց հակապատկեր դիմագիծով այդ վէրքերը կ՚ապրին այնպէս որ կարծէք ժամանակը վերջնապէս կանգ առած է 1915ին…։
Ինչպէս կը տեղեկացնէ Մայիս 4ի ձեռնարկին կազմակերպիչներէն Աստղիկ Գառնիկեան, երեկոյթը բաղկացած է երեք բաժիններէ՝ ֆիլմին ցուցադրութիւնը, զոյգ լրագրող-բեմադիրներուն հանրութեան ներկայացումը եւ մկրտուած իսլամացած Հայուն (Տողքանի) ծանօթացումը։ Յայտնենք թէ վերջինս ֆրանսերէն սորվելու համար քանի ամիսէ ի վեր Փարիզ կը գտնուի։
Աննա Պէնժամա եւ Կիյոմ Գլէր իրենց կարգին զօրաւոր ինքնութեան մը փնտռտուքի հետքերով նետուած են այս աշխատանքին մէջ։
Առաջինը (մօրը կողմէ հայ) պատմած է թէ ինք շատ քիչ բան գիտէր իր պապերու Թուրքիա ապրած տարիներու մասին։ Մեծ հայրը Մերտիկէօզ (Իզմիթի մօտ) գիւղէն էր, իսկ մեծ մայրը ծնած է տարագրութեան ճանապարհին։ Անոնք նախընտրած են չխօսիլ իրենց անցեալին մասին, հաւանաբար շատ ցաւալի յիշատակներու պատճառաւ։ “Այս «բացերը» իմ ինքնութեան բաղադրիչները եղած են, ինչպէս իսլամացած Հայերու ընտանեկան գաղտնիքները, որոնք մէկ դարէ ի վեր կը հետապնդեն զանոնք”, ըսած է Աննա Պէնժամա։ Իսկ անկախ նկարահանող Կիյոմ Գլէր անմիջապէս ընդունած է իր գործընկերոջ առաջարկը՝ միասնաբար աշխատելու Հայոց Ցեղասպանութեան թեմային շուրջ, նկատի ունենալով որ նիւթը համամարդկային բնոյթ կը կրէ եւ թէ Թուրքիոյ «պաշտօնական» դիրքորոշման ետին թաքնուած է սարսափելի տառապանքի մը իրողութիւնը։ Ան ծնած է Սինկափուր եւ ապրած Փորթուկալի, Ֆրանսայի եւ Լիբանանի միջեւ, այդ պատճառաւ ալ ո՛չ մէկ տեղ ինքզինք իր «տունին» մէջ կը զգայ։ Բեմադիրները բազմաթիւ անգամներ գացած են Թուրքիա (մասնաւորաբար Տիյարպէքիր) եւ բաւական երկար ժամանակ հոն մնալով հանդիպում ունեցած են նուազագոյնը 40 անձերու հետ, որոնք ծագումով իսլամացած Հայեր էին եւ կը ներկայացնէին բնակչութեան տարբեր խաւերը։ Անոնք - այդ բոլորի ընդմէջէն - ընտրած են վերոնշեալ չորս տիպարները։ Կ՚արժէ նշել թէ Տողքան հակառակ անոր որ պարզ քաղաքացի մըն է, սակայն ինքզինք Հրանդ Տինքի եւ Սեւակ Պալըքճըի դատին պաշտպանը կը նկատէ, որոնց մահը մեծապէս ազդած է իր վրայ…։ Իսլամացած հայ ծնողքէ սերած այս երիտասարդը որպէսզի այլեւս երբեք «չվախնայ», որոշած է վերագտնել իր հայկականութիւնը։
Տափանաւուն վրայ ցուցադրուած ժապաւէնը դիտած են աւելի քան հարիւր հանդիսատեսներ։
«Լռութեան Ժառանգութիւնը» ցարդ ներկայացուած է Վալանս ու Վիէն քաղաքներուն մէջ, ինչպէս նաեւ՝ Պոլսոյ ֆիլմի միջազգային փառատօնին, ամէնուր արժանանալով ներկաներու բարձր գնահատանքին։ Հոն յատկանշական են նաեւ Իվ Թէրնոնի եւ Ֆէթհիյէ Չէթինի վկայութիւնները։