Հաւանաբար Շէյքսփիրեան լեզուով շատ աւելի լաւ հնչէ smart move բացատրութիւնը, քան՝ «ճարպիկ քայլ» կամ «ուշիմ ընթացք» բացատրութիւնը:
Շաբաթասկիզբին, Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակեանին յատուկ նամակ մը յղելով՝ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան կը հաստատէր, թէ Հ.Հ. Ազգային Ժողովէն յետս կոչած է Հայաստան-Թուրքիա Արձանագրութիւններու վաւերացումը:
Ինչպէ՞ս բացատրել Հայաստանի նախագահին այս ճարպիկ քայլը, կամ աւելի ճիշդ՝ smart moveը:
Քանի մը դրդապատճառներ, ազդակներ եւ ստեղծուած իրավիճակներ կրնան պատճառ հանդիսանալ, որպէսզի Սարգսեան դիմած ըլլայ Արձանագրութիւնները Ազգային Ժողովէն յետս կոչելու այս քայլին:
Առաջին հերթին, պարզ ակնարկ մը նետելով Հոկտեմբեր 2009ին ստորագրուած այս «Փրոթոքոլ»ին վրայ, պէտք է նշել, թէ աւելի քան հինգ տարիէ ի վեր ոչ մէկ շօշափելի արդիւնք արձանագրուած էր եւ այդ օրերուն էջեր մրոտած «ճամբու քարտէս»ը մշուշապատ եւ նոյնիսկ անգտանելի արահետի կամ անել ճամբու վերածուած էր:
Այս կարճ պատմականը եւ յատկապէս դիմացի կողմի՝ Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի հետեւողական անտարբերութիւնն ու կրաւորական կեցւածքը նկատի ունենալով, Սարգսեան դիմեց այդ որոշումին՝ քաջատեղեակ ըլլալով, որ արդէն իսկ քաղաքական բնագաւառէն ներս գործող կազմակերպութիւններու մեծ թիւ մը միշտ ալ դէմ եղած էր նմանօրինակ «փշոտ ճամբու քարտէս»ի մը պատրաստութեան:
Աւելին, Հայոց Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի սեմին, Անգարայի կողմէ ձեռնարկուած Կալիփոլիի ճակատամարտի հարիւրամեակին նշումը, այդ միեւնոյն օրուան՝ Ապրիլ 24ին, շատ աւելի հրահրած էր Սարգսեանը, որպէսզի դիմէ ա՛յս միջոցին:
Հոս տեղին է… գէթ առանց փակագիծի նշելու, թէ Ցիւրիխի մէջ արձանագրուած այդ «Փրոթոքոլ»ային Արձանագրութիւններուն առաջին օրերուն իսկ, յանձին այդ օրերու Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար՝ Տաւութօղլուի (այժմ՝ վարչապետ), «ճամբու քարտէս»ին ուղղութիւնն ու ընթացքը փոխադրած էին Արեւմտահայաստանէն շատ աւելի հեռու եւ բոլորովին տարբեր ուղղութեամբ:
Այսպէ՛ս, Արցախի Հարցը բազմիցս եւ դիտմամբ գործածուած էր Անգարայի կողմէ, յաչս Ատրպէյճանի շահերուն:
Նոյնիսկ անամօթաբար Արցախէն հողային զիջումներ առաջադրուած էին… փոխան համաձայնագրին կանաչ լոյս տալուն:
Այլ գործօն մըն ալ կարելի է նշել նախագահ Սարգսեանի առած որոշումին առնչութեամբ… այդ ալ, դժբախտաբար, ներկայ հայրենի քաղաքական բեմահարթակն է:
Արձանագրութիւնները յետս կոչելու որոշումէն հազիւ քանի մը օր առաջ, Սարգսեան յայտարարած էր, այլեւ յատուկ հրամանագրով մը, որ «Բարգաւաճ Հայաստան» Կուսակցութեան ղեկավար Գագիկ Ծառուկեան ազատ կացուցուած է Ազգային Անվտանգութեան Խորհուրդի անդամի կարգավիճակէն: Որոշում մը, որու դժգոհութեան արձագանգները ոչ թէ միայն հասած էին նախկին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի, այլ նաեւ Ռոպերթ Քոչարեանի:
Հուսկ, Սարգսեանի այս smart move-ին դիմաց, ի՞նչ կրնայ պատահիլ, եթէ անակնկալօրէն Անգարան, պահելով հանդերձ իր կրաւորական կեցւացքն ու կառչած մնալով Կալիփոլիի հարիւրամեակի նշման աւելորդաբանութեան, յանկարծ փոխէ «նաւուն ուղղութիւն»ը եւ, Խորհրդարանի ճամբով, վերստին գործի լծէ Հայաստան-Թուրքիա Արձանագրութիւններուն վաւերացման գործընթացը…
«Հայրենիք»