­Պո­ւէ­նոս Այ­րե­սի Կու­րու­չու­գայ եւ Ժոֆ­րէ փո­ղոց­նե­րուն մէջ շու­տով հայ­կա­կան հետքն ու հա­յու ներ­կա­յու­թիւ­նը ա­ւե­լի պի­տի ամ­րապն­դուին: Պո­ւէ­նոս Այ­րե­սի հայ ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղեց­ւոյ եւ հայ­կա­կան կազ­մա­կեր­ պու­թիւն­նե­րու շէն­քին կող­քը կը կա­ռու­ցո­ւի Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րան, ո­րուն բա­ցու­մը ա­մե­նայն հա­ւա­նա­կա­նու­թեամբ տե­ղի պի­տի ու­նե­նայ յա­ջորդ տա­րի:

Ար­ժան­թի­նի Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րա­նի հար­ցե­րով պա­տաս­խա­նա­տու, Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան յի­շա­տա­կի հիմ­նադ­րա­մի ղե­կա­վար, փրո­ֆէ­սոր Նե­լի­տա Պուլ­կուր­ճեա­նը շեշ­տած է, որ ներ­կայ դրու­թեամբ կ­՛ըն­թա­նան շի­նա­րա­րա­կան աշ­խոյժ աշ­խա­տանք­ներ: Ան նշած է, որ թան­գա­րա­նի կա­ռուց­ման գա­ղա­փա­րը միա­ւո­րած է ամ­բողջ ար­ժան­թի­նա­հա­յու­թիւ­նը, եւ բո­լորն ալ ան­համ­բե­րու­թեամբ կը սպա­սեն կա­ռոյ­ցի բա­ցու­մին:

«Ն­մա­նա­տիպ թան­գա­րա­նը շատ կա­րե­ւոր նշա­նա­կու­թիւն ու­նի ոչ միայն հայ ժո­ղո­վուր­դին, այ­լեւ Ար­ժան­թի­նի ամ­բողջ հա­սա­րա­կու­թեան հա­մար, քա­նի որ կա­ռոյ­ցը ոչ միայն պի­տի ներ­կա­յացը­նէ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան փաս­տե­րը, այ­լեւ իր ներդ­րու­մը պի­տի ու­նե­նայ հա­սա­րա­կու­թեան կրթու­թեան եւ ցե­ղաս­պա­նու­թիւն­նե­րու կան­խար­գել­ման հար­ցով: Հե­տե­ւա­բար նման թան­գա­րան­ներ պէտք է ըլ­լան աշ­խար­հի բազ­մա­թիւ եր­կիր­նե­րու մէջ, որ­պէս­զի ժա­մա­նա­կա­կից հա­սա­րա­կու­թիւ­նը, տե­ղեակ ըլ­լա­լով 20-­րդ դա­րու ա­ռա­ջին ցե­ղաս­պա­նու­թեան մա­սին, կա­րե­նայ իր ներդ­րու­մը ու­նե­նալ ա­պա­գա­յին մարդ­կու­թեան դէմ յան­ցա­գոր­ծու­թիւն­նե­րու կան­խար­գել­ման հար­ցով»,-­ ը­սած է Նե­լի­տա Պուլ­կուր­ճեա­նը:

Թան­գա­րա­նին մէջ պի­տի ներ­կա­յա­ցո­ւի հայ ժո­ղո­վուր­դի պատ­մու­թիւ­նը ե­րեք փու­լով: Ա­ռա­ջին բա­ժի­նին մէջ պի­տի ներ­կա­յա­ցո­ւի հա­յոց կեան­քը Օս­մա­նեան կայս­րու­թեան մէջ մին­չեւ 1915 թո­ւա­կա­նը: Ինչ­պէս հա­յե­րը կ­՛ապ­րէին, ինչ ա­ւան­դոյթ­ներ եւ մշա­կու­թա­յին ա­ռանձ­նա­յատ­կու­թիւն­ներ ու­նէին, ըն­տա­նի­քի նշա­նա­կու­թիւ­նը ու կա­նանց դե­րը ինչ­պի­սին էր: Երկ­րորդ բա­ժի­նին մէջ պի­տի ներ­կա­յա­ցո­ւին Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան պար­կեր­ներ, լու­սան­կար­ներ, ձայ­նա­յին փաս­տեր, ար­խի­ւա­յին նիւ­թեր, վե­րապ­րած­նե­րու վկա­յու­թիւն­ներ: Թան­գա­րա­նի եր­րորդ մա­սը նո­ւի­րո­ւած է այն հա­յե­րուն, ո­րոնք գաղ­թած են Ար­ժան­թին, այն­տեղ հաս­տա­տո­ւած, աշ­խա­տած եւ ներդ­րում ու­նե­ցած են երկ­րի զար­գաց­ման գոր­ծին: Թան­գա­րա­նը պի­տի ու­նե­նայ մշտա­կան ցու­ցադ­րու­թիւն, յա­տուկ օ­րեր, յա­տուկ ցու­ցադ­րու­թիւն­ներ եւ թե­մա­ներ այս կամ այն օ­րո­ւան կամ յի­շա­տա­կի ձեռ­նարկ­նե­րուն նո­ւի­րո­ւած››: Այդ իսկ պատ­ճա­ռով ո­րո­շո­ւած է, որ հայ եւ ար­ժան­թին­ցի ու­սա­նող­նե­րը հնա­րա­ւո­րու­թիւն ու­նե­նան այ­ցե­լել թան­գա­րան անվ­ճար, այն­տեղ ի­րա­կա­նաց­նել ձեռ­նարկ­ներ, մաս­նակ­ցիլ քննար­կում­նե­րու, դա­սա­խօ­սու­թիւն­նե­րու, ո­րոնք նո­ւի­րո­ւած կ­՛ըլ­լան ցե­ղաս­պա­նու­թիւն­նե­րու կան­խար­գել­ման:

Թան­գա­րա­նի ճար­տա­րա­պետ­նե­րը Խո­ւան Քար­լոս Թու­ֆեկ­սեան ու Կի­լիեր­մօ Տէր­­Գաբ­րիէ­լեանն են: Թան­գա­րա­նը ե­ռա­յարկ է, ա­ւե­լի քան 1000 քմ. տա­րած­քով: Ա­ռա­ջին յար­կը պի­տի ըլ­լայ Ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րա­նը, ո­րուն ցու­ցանը­մուշ­նե­րը հա­ւա­քո­ւած են վեր­ջին 40 տա­րո­ւան ըն­թաց­քին, իսկ երկ­րորդ յար­կը նո­ւի­րո­ւած պի­տի ըլ­լայ Ար­ժան­թի­նի հա­յե­րու մշա­կու­թա­յին ժա­ռան­գու­թեան ու ար­դի ցու­ցա­հան­դէս­նե­րուն: Եր­րորդ յար­կին մէջ պի­տի գոր­ծէ գրա­դա­րա­նը: Պո­ւէ­նոս Այ­րե­սի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի աշ­խա­տա­կազ­մի ղե­կա­վար Օ­րա­սիօ Ռոտ­րի­կես Լա­րե­տան յայ­տա­րա­րած էր, որ Ար­ժան­թի­նի մայ­րա­քա­ղա­քին մէջ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րա­նի բա­ցու­մը ե­րաշ­խա­ւո­րու­թեան տե­սակ մըն է, որ մարդ­կու­թիւ­նը այ­լեւ չդի­մէ ցե­ղաս­պա­նու­թիւն­նե­րու, ինչ­պէս ե­ղաւ 100 տա­րի ա­ռաջ հայ ժո­ղո­վուր­դին հետ: Թան­գա­րա­նի հիմ­նար­կէ­քի ա­րա­րո­ղու­թեան մաս­նակ­ցած է ՀՀ նա­խա­գահ Սերժ Սարգ­սեան: