Չնայած թրքական կողմի բարձրացրած հիստերիային, սուր հակազդեցութեանն ու  պատժամիջոցներ կիրառելու սպառնալիքին՝ Հայոց ցեղասպանութեան հերքումը քրէականացնող օրինագիծը բերուել է Ֆրանսայի Սենատի օրակարգ: Այսօր արդէն Սենատի համապատասխան յանձնաժողովը կը սկսի հարցի քննարկումը, իսկ Սենատն այն կը քննարկի Յունուարի 23-ին:


ՀՅԴ Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերի գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանի համոզմամբ՝այս անգամ օրինագծին դրական կÿարձագանգեն թէ՛ յանձնաժողովը, թէ՛ Սենատը:
Նա յիշեցնում է, որ սա ամիսներ առաջ մերժուած նոյն օրինագիծը չէ, այն  թէեւ ներառում է Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծը, սակայն այժմ աւելի ընդհանուր տեսք ունի եւ միայն դրան չի վերաբերում: Բացի այդ, Կիրօ Մանոյեանը նաեւ շեշտում է այն հանգամանքը, որ այժմ Սենատում մեծամասնութիւն են կազմում սոցիալիստները, ովքեր դեռ եւս մինչեւ Սարկոզիի՝ Հայաստան կատարած այցը խոստացել էին ընդունել այս օրինագիծը: «Իսկ իշխանութիւնը որոշել է այս անգամ չխոչընդոտել, այլ ընդհակառակը՝ ինչ-որ չափով նպաստել, որպէսզի այս օրինագիծը որդեգրուի»,- «Երկիր»ի հետ զրուցում ասաց նա:
Երբ Ֆրանսայի Ազգային ժողովը նախորդ տարուայ վերջին ընդունեց այս օրինագիծը, պաշտօնական Անկարան անմիջապէս հետ կանչեց Փարիզում իր դեսպանին՝ խոստանալով այլ պատժամիջոցներ եւս կիրառել:
Այնուհանդերձ, «խորհրդակցութիւնների համար՝ Թուրքիա վերադարձած դեսպան Թաքսին Բուրջուօղլուն օրեր առաջ դարձեալ վերադարձաւ Փարիզ, իր խօսքերով՝ Սենատի կողմից Հայոց ցեղասպանութեան  ժխտումը քրէականացնող օրինագծի ընդունումը կանխելու համար:  Թուրք դիւանագէտը խոստացել է ամէն կերպ  փորձել արգելել հայամետ օրինագծի քննարկումը Սենատում:
Մինչ դեսպան Բուրջուօղլուն փորձելու է դիւանագիտական ճանապարհով լուծումներ գտնել, թուրքերը կուտակուած մաղձը թափելու ճանապարհներ են որոնում՝ յաճախ նաեւ զաւեշտալի լուծումներ գտնելով, օրինակ՝ «Սարկոզի» անուամբ զուգարանի թղթեր ու տակդիրներ արտադրելով:
Թրքագէտ Ռուբէն Մելքոնեանը  եւս կարծում է, որ Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծն այս անգամ կÿընդունուի Սենատի կողմից: Թրքագէտի համոզմամբ՝ դա զգում է նաեւ ցայտնոտի մէջ ընկած Թուրքիան: «Կարծում եմ, որ Թուրքիայի վարքագիծը այդ օրինագծի ընդունումից յետոյ, թրքական քաղաքական մեքենայի դրսեւորած ագրեսիւ, հիստերիկ պահուածքը, նրանց քայլերն ու յայտարարութիւնները ցոյց տուեցին, որ այդ երկիրը կապ չունի քաղաքական Էթիկայի հետ»,- մեզ հետ զրուցում ասաց Ռուբէն Մելքոնեանը: Իսկ թուրք դեսպանի վերադարձը Փարիզ, ըստ Ռուբէն Մելքոնեանի, խօսում է այն մասին, որ թուրքերը փորձում են այլ ուղիներով հասնել ձեռնտու տարբերակին:
Թէ՛ Կիրօ Մանոյեանը, թէ՛ Ռուբէն Մելքոնեանը համոզուած են, որ Թուրքիայի հիստերիկ պահուածքը վնասեց հէնց իրենց: «Ամբողջ քաղաքակիրթ Եւրոպան եւ մասնաւորապէս ֆրանսական քաղաքական շրջանակները տեսան եւ համոզուեցին, որ թրքական քաղաքական էլիտան որեւէ կապ չունի եւրոպական արժէքների հետ, եւ նման մտածելակերպով երկիրը չի կարող տեղ ունենալ ԵՄ-ում: Եթէ Սենատում բանաձեւն ընդունուի, ապա այս հիստերիան տրամաբանական շարունակութիւնը կÿունենայ»,- ասաց թրքագէտը:
Կիրօ Մանոյեանն էլ նշեց, որ մեր իշխանութիւնների՝ արտգործնախարարի պահուածքը, ապա նաեւ նախագահի արձագանգն այս անգամ տեղին էր: Մանոյեանի խօսքերով՝ այս դէպքում մեր օգտին են աշխատել նաեւ թուրքական իշխանութիւնները, քանի որ նրանց բարձրացրած աղմուկի պատճառով Թուրքիայում նոյնպէս խօսել են Հայոց ցեղասպանութեան մասին, եւ առաջին անգամ հնչել են նաեւ «կողմ» տեսակէտներ:
Կիրօ Մանոյեանը չի բացառում, որ Ֆրանսան որոշեց ընդունել հայանպաստ այս օրինագիծը, որպէսզի առաջիկայ ընտրութիւններում հայերի ձայները ստանալու նպատակով սիրաշահի համայնքին, սակայն պատճառը միայն սա չի կարող լինել: Նրա համոզմամբ՝ այս կերպ Սարկոզիին կը յաջողուի ոչ միայն ստանալ ծագումով հայ ընտրողները ձայները, այլեւ մի քանի միլիոն ծայրահեղ աջերի քուէներն ապահովել, որովհետեւ ծայրահեղ աջերը դէմ են Թուրքիայի անդամակցութեանը Եւրամիութեանը եւ կողմ կÿարտայայտուեն այն ամէնին, ինչը կը խոչընդոտի դրան:
Ռուբէն Մելքոնեանն էլ կարծում է, որ այս օրինագիծն ու այս գործընթացն ընդհանրապէս միտուած էին ստիպելու Թուրքիային՝ կատարելու իր ստանձնած պարտաւորութիւնները՝ հարեւանների, մասնաւորապէս, Հայաստանի հետ յարաբերութիւնները կարգաւորելու մասով:


Մարիա ԿԱՐԱԹՈՐՈՍԵԱՆ
«Երկիր»