­Մեծն Բ­րի­տա­նիոյ եւ ­Հիւ­սի­սա­յին Իր­լան­տա­յի ­Միա­ցեալ ­Թա­գա­ւո­րու­թեան ­Լոր­տե­րու Պա­լա­տը ­Յու­նիս 16ին քննար­կած է ­Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հար­ցը:

­Միա­ցեալ ­Թա­գա­ւո­րու­թեան խորհր­դա­րա­նի պաշ­տօ­նա­կան կայ­քը կը փո­խան­ցէ` 1915 թո­ւա­կա­նին հա­յե­րու, յոյ­նե­րու եւ ա­սո­րի­նե­րու զան­գուա­ծա­յին սպա­նու­թիւն­նե­րը որ­պէս ցե­ղաս­պա­նու­թիւն ո­րա­կե­լու Մ.Թ. կա­ռա­վա­րու­թեան դիր­քո­րոշ­ման մա­սին ա­ռա­ջին հար­ցը բարձ­րա­ցու­ցած է պա­րո­նու­հի ­Քե­րո­լայն ­Քոք­ս:

Ընդգ­ծե­լով, որ աշ­խար­հի 20է ա­ւե­լի եր­կիր­նե­րու խորհր­դա­րան­ներ ճանչ­ցած եւ դա­տա­պար­տած են ­Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թեան փաս­տը, ինչ­պէս նաեւ Եւ­րո­պա­կան Խորհր­դա­րա­նի եւ Ո­ւէյլ­սի Հա­մա­գու­մա­րի ըն­դու­նած բա­նա­ձե­ւե­րը` պա­րո­նու­հին հար­ցու­ցած է` ար­դեօք Մ.Թ. կա­ռա­վա­րու­թիւ­նը ո­րե­ւէ մտադ­րու­թիւն ու­նի՞ վե­րա­նա­յե­լու իր դիր­քո­րո­շու­մը  եւ ցե­ղաս­պա­նու­թիւն ճանչ­նա­լու 1915 թուա­կա­նի ի­րա­դար­ձու­թիւն­նե­րը: ­Քե­րո­լայն ­Քոք­սը նաեւ յի­շե­ցու­ցած է Հ­ռո­մի Ֆ­րան­սիս Պա­պի խօս­քե­րը այն մա­սին, որ Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նա­չու­մը անհ­րա­ժեշտ է ա­պա­քին­ման, հաշ­տեց­ման եւ ա­ռաջ շար­ժե­լու հա­մար:

­Կա­ռա­վա­րու­թեան ա­նու­նով ­Պահ­պա­նո­ղա­կան կու­սակ­ցու­թեան ան­դամ, ­Քոր­թաու­նի Կոմս (The Earl of Courtown) ­Ճէյմս Ս­թոփ­ֆոր­տ պա­տաս­խա­նած է, որ Մ.Թ. կա­ռա­վա­րու­թիւ­նը կը ճանչ­նայ 20րդ ­դա­րասկիզ­բին Օս­մա­նեան Կայս­րու­թեան մէջ բնա­կող հայ ժո­ղո­վուր­դին եւ այլ խում­բե­րուն հաս­ցո­ւած սար­սա­փե­լի տա­ռա­պանք­նե­րը: «­Յի­շե­լով եւ յար­գե­լով ան­ցեա­լի զո­հե­րուն յի­շա­տա­կը, մենք կը գտնենք, որ Մ.Թ. գե­րա­կա­յու­թիւ­նը պէտք է ըլ­լայ օգ­նել ­Թուր­քիոյ եւ ­Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թիւն­նե­րուն ու ժո­ղո­վուրդ­նե­րուն` հա­մա­տեղ ա­ռե­րե­սո­ւե­լու ի­րենց ընդ­հա­նուր պատ­մու­թեան»,- նշած է  Ս­թոփ­ֆոր­տը: Ան ա­ւել­ցու­ցած է, որ կա­ռա­վա­րու­թիւ­նը տե­ղեակ է 1915 թո­ւա­կա­նի զո­հե­րու յի­շա­տա­կին նո­ւի­րո­ւած պա­տա­րա­գի ժա­մա­նակ Հ­ռո­մի Պա­պի ը­րած յայ­տա­րա­րու­թեան եւ կը յար­գէ ա­նոր տե­սա­կէ­տը այդ հար­ցին շուրջ:

«­Մենք հա­մա­միտ ենք, որ շատ կա­րե­ւոր է խի­զա­խու­թեամբ ա­ռե­րե­սո­ւիլ պատ­մու­թեան դա­սե­րուն եւ մեր կա­րո­ղու­թիւն­նե­րու սահ­ման­նե­րուն մէջ ա­մէն հնա­րա­ւո­րը ը­նել՝ նման վայ­րա­գու­թիւն­նե­րը կան­խե­լու հա­մար»,- նշած է ան: ­Հար­ցու­պա­տաս­խա­նի ժա­մա­նակ լորտ ­Լին­տըն ­Հա­րի­սը­նը, պա­րո­նու­հի ­Սա­ռա ­Լատ­ֆոր­տ եւ լորտ Ո­ւի­լիըմ ­Պա­խ հար­ցեր յղած են հայ-թրքա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րու կար­գա­ւոր­ման եւ հաշ­տեց­ման վե­րա­բե­րեալ` մաս­նա­ւո­րա­պէս խնդրե­լով ներ­կա­յաց­նել, թէ ի՞նչ քայ­լեր կը ձեռ­նար­կէ  Մ.Թ.ը այդ յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րը բա­րե­լա­ւե­լու ուղ­ղու­թեամբ:

­Ճէյմս Ս­թոփ­ֆոր­տ դրա­կան գնա­հա­տած է այն, որ վեր­ջին Թուրքիոյ խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թիւն­նե­րուն հայ­կա­կան ծա­գու­մով պատ­գա­մա­ւոր­ներ ընտ­րո­ւած են խորհր­դա­րա­նին մէջ: