Արձանը տեղադրուած է Սուրիոյ Սէյիտնայա քաղաքի «Խեռուվիմով» մենաստանի համանուն բարձունքի վրայ ու ծովու մակարդակէն 2100 մեթր բարձր է: Այնտեղով կ'անցնի Կոնստանդնուպոլսէն մինչեւ Երուսաղէմ ուխտագնացութեան ճանապարհը: Բարձունքին վրայ արձանը կարելի է տեսնել Յորդանանէն, Լիբանանէն, Պաղեստինէն, Իսրայէլէն:
Այս տարուան Հոկտեմբեր 14-ին, Սուրիոյ քրիստոնէաբնակ Սէյիտնայա քաղաքին մէջ Չեռուպիմ լերան գագաթին, ծովու մակարդակէն 2100 մեթր բարձրութեամբ, Պոլիսէն Երուսաղէմ տանող ուխտագնացութեան ճանապարհին, տեղադրուեցաւ Յիսուս Քրիստոսի «Ես եկած եմ աշխարհը փրկելու» հսկայ քանդակը, որուն բարձրութիւնը, պատուանդանին հետ միասին, 39 մեթր է, այսինքն՝ ան մէկ մեթրով կը գերազանցէ Ռիօ տէ Ժանէյրոյի Քրիստոսի յայտնի արձանը։ Ան որպէս պղնձաձոյլ Յիսուսի արձան՝ աշխարհի ամենէն մեծն է։
Տեղադրման աշխատանքները տեւած են երեք օր, որուն համար Սուրիոյ մէջ հակամարտող ուժերը ռազմական գործողութիւնները դադրեցուցած են:
Քանդակագործին համաձայն, Քրիստոսը ընդունուած է նաեւ մահմետականներուն կողմէ (Իսա), պարզապէս անոնք խաչն է որ չեն ընդունիր։ Եթէ քանդակին վրայ խաչ պատկերուէր, մահմետականներ չէին մօտենար այդ արձանին, իսկ պատուիրատուներուն նպատակը համամարդկային քանդակի մը տեղադրումն էր։
Յատկանշականը այն է, որ արձանը ձուլուած է Հայաստանի մէջ, անոր մէջ օգտագործուած են հայկական զարդանախշեր։ Հեղինակը գիւմրեցի քանդակագործ Արտուշ Պապոյեանն է, որուն աշխատանքները ունին ազգային նկարագիր: «Հորիզոն»ի համար տեսակցութիւնը կատարեց Նայիրի Մկրտիչեան- Տաղլեան։
Խնդրեմ պատմէք ձեր մասին։
Ծնուել եմ Լենինականում, այժմ Գիւմրի, 1957 թուականին, արհեստաւորի ընտանիքում: 1982 թուականին աւարտել եմ Երեւանի Գեղարուեստա-թատերական ինստիտուտի քանդակագործութեան բաժինը գերազանցութեան տիպլոմով։
1985-1988թ. ԽՍՀՄ նկարիչների միութեան եւ ԽՍՀՄ Գեղարուեստի ակադեմիայի կրթաթոշակառու էի: Ստանում էի ամենամսեայ կրթաթոշակ, հնարաւորութիւն ունենալով ազատ ստեղծագործելու եւ տարին մէկ անգամ՝ երկամսեայ ժամկէտով մեկնում Մոսկուա մասնակցելու Խորհրդային միութեան լաւագոյն երիտասարդ նկարիչների ստեղծագործական սիմպոզիումներին:
Ունեմ աշխատանքներ, որոնք գտնւում են տարբեր թանգարաններում։
1990 թուականին իմ ընկերների հետ ստեղծեցինք «Առաքելութիւն» կուսակցութիւնը եւ մինչեւ 2003 թուականի կուսակցութեան լուծարման ժամանակը եղել եմ կուսակցութեան նախագահը։
Յիսուսի արձանի տեղադրումը Սուրիոյ մէջ որո՞ւն նախաձեռնութիւնն է, ինչպէ՞ս եղաւ, որ ձեզ ընտրեցին զայն քանդակելու համար։
2010 թուականի աշնանը Մոսկուայից ժամանած պատուիրակութիւնը Գիւմրիում հանդիպեց ինձ եւ տեղեկացրեց, որ իրենք միջազգային մեծ նախագիծ ունեն, որտեղ պէտք է քանդակուի «Յիսուս Քրիստոսի» արձանը «ես գալիս եմ փրկելու աշխարհը» գաղափարով եւ ցանկացան, որ այդ գաղափարը ես իրականացնեմ: Յետոյ իմացայ, որ քանդակը ստեղծելու մտայղացումը եւ ոգեւորողը եղած է Եուրի Գաւրիլովը՝ St. Paul and St. George Foundation հիմնադրամի հիմնադիրը եւ նախագիծը իրականութիւն դարձաւ այդ հիմնադրամի միջոցով:
Այն հարցին, թէ ինչպէս եղաւ որ ինձ ընտրեցին որպէս քանդակագործ, ես չգիտեմ: Կարող էր ցանկացած երկրի հեղինակաւոր քանդակագործ անել։ Կարող եմ ասել, որ ինձ ընտրելու հարցը եղել է Աստծոյ կամքը։ Նոյնիսկ հիմնական խորհրդատուն որ եկաւ, ասաց դա նախախնամութիւն է. հայերը առաջին քրիստոնեայ պետութիւնն են եղել, Աստուած մեզ ուղղորդեց Հայաստան։
Ինչքա՞ն ժամանակ խլեց, որ աւարտին հասնի արձանը: Հայկական տարրեր կա՞ն արձանի մէջ:
Արձանի ստեղծումը տեւել է մէկ տարի չորս ամիս, ես այն կերտել եմ իմ երեք որդիների՝ Կարապետի, Յովհաննէսի եւ Վահագի հետ, ինչպէս նաեւ մի քանի երիտասարդների օգնութեամբ:
Քանդակը կերտելիս ես վերեւից ներքեւ Քրիստոսի հագուստին խաչքարային ժապաւէնաձեւ նախշեր արեցի, չնայած պատուիրատուների հաւանութեանը՝ խնդրեցին հանել այդ նախշազարդերը, իրենց կարծիքով այն հայկական ազգային նկարագիր կը տար Քրիստոսին։ Նրանց նպատակը, առանց ազգային պատկանելիութեան, համամարդկային, բոլոր ազգերի կողմից ընդունուող, անկախ կրօնական դաւանանքի Աստծոյ որդու կերպարի ստեղծումն էր։ Ես չեմ կիսում այդ կարծիքը, քանի որ ազգային լինելը ոչ թէ ձեւի այլ կերպարի ներքին զգացողութեան մէջ է, ես հայ եմ, իմ մտածողութիւնը եւ զգացմունքը հայերէն է, ինձանից ծնուած երեխաներս հայ են, իսկ ինչու իմ կերտած Քրիստոսը պէտք չէ լինի հայկական:
Արձանում Յիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստն է պատկերուած ժայռի վրայ քայլ կատարելիս, առջեւը՝ ձախ ոտքի տակ ճզմուած, անշնչացած օձն է, որը չարի մարմնաւորումն է: Աստծոյ որդին իր օրհնութեամբ գալիս է փրկելու աշխարհը: Պատուանդանի ներքեւի աջ եւ ձախ մասերում «Ադամի» եւ «Եւայի» մեղանչող կերպարներն են: Արձանը տեղադրուել է Սիրիայի Սէյիտնայա քաղաքի «Խեռուվիմով» մենաստանի համանուն բարձունքի վրայ, այն ծովի մակարդակից բարձր է 2100 մեթր: Այնտեղով անցնում է Կոնստանդնուպոլսից մինչեւ Երուսաղէմ ուխտագնացութեան ճանապարհը: Բարձունքը երեւում է Յորդանանից, Լիբանանից, Պաղեստինից, Իսրայէլից:
Կ'ըսուի, որ արձանը տեղադրելու ժամանակ երեք օր ռմբակոծումները դադրած են, ի՞նչ կ'ըսէք այդ մասին։
Երբ իմացայ, որ արձանը տեղադրելիս հակամարտող կողմերը երեք օրով դադարեցրել են պատերազմը՝ մտածեցի, Աստծոյ որդին իր գործը արեց: