Թանգարան-ինստիտուտի տնօրէնը նշեց, որ թրքական կողմը երբեմն գաղտնի, երբեմն ալ բացայայտ կերպով կը փորձէ տեղեկութիւն կորզել թանգարանի ինստիտուտի գործունէութենէն ու պետական յանձնաժողովի մօտակայ երկու տարիներու ծրագիրներէն:
Այս հանգամանքով է նաեւ պայմանաւորուած իրականացւող աշխատանքներու մասին զուսպ ու հակիրճ տեղեկատուութեան տրամադրումը:
Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան-ինստիտուտը հանրութեան նոր նիւթերով յագեցած գիտական ցուցադրութիւն կը ներկայացնէ, որու միայն ծաւալը կարող է անակնկալի բերել մարդոց: Խօսելով տարելիցի միջոցառումներուն եւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովի աշխատանքներուն վերաբերեալ՝ Tert.am-ի հետ զրոյցին ըսաւ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-ինստիտուտի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանը: Ան նշեց, որ թանգարանի աշխատակազմի վերջին 5-6 տարուայ գիտահաւաքչական աշխատանքներուն շնորհիւ թանգարանի ֆոնտային բնօրինակ նիւթերու քանակը եռապատկուած է:
«2015-ին հանրութիւնը կը տեսնի խորքային, կատարելապէս նոր թանգարանային ոճով ու դիզայնով, նորայայտ նիւթերով յագեցած թանգարանային ցուցադրութիւն: Լինելու են՝ լուսանկարային նիւթեր, փոքրիկ կինոսրահներ, որտեղ կարելի է լսել վերապրածների պատմութիւնները, դիտել վաւերագրական կադրեր եւ այլն: Այցելուները հնարաւորութիւն կþունենան շուրջ 20 մոնիտորների միջոցով թերթել բազմա- պիսի նիւթեր, դիտել ինտերակտիւ քարտեզներ, եւ սա դեռ ամբողջը չէ: Հայաստանում առաջին անգամ ժամանակակից թանգարա- նային ոճ է ներառուելու»,- ըսաւ Հայկ Դեմոյեանը եւ աւելցուց, որ 2012թ-ի Նոյեմբերէն սկսած են նոր թանգարանի ընդարձակման ու հիմնավերանորոգման աշխատանքները, որոնք կը շարունակուին մինչեւ օրս:
Նշենք նաեւ, որ կը հիմնանորոգուի նաեւ յուշահամալիրը՝ մասնաւորապէս յուշասիւնը:
Անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովի աշխատանքներուն վերաբերեալ, Հայկ Դեմոյեանը, որ նաեւ նոյն յանձնաժողովի քարտուղարն է, նշեց, որ արդէն 3 նիստ գումարուած է եւ կարեւորն այն է, որ դեռ եւս առաջին նիստին յստակեցուեցաւ հետեւեալը. «Մենք որեւէ բան չենք աւարտում կամ ամփոփում 2015-ին: Ուղղակի, մեծ ծաւալի միջոցառումներով, նորովի շեշտադրումներով, մենք արձանագրում ենք, որ 100 տարի է անցել՝ դեռ եւս անպատիժ ու հետեւանքները չվերացուած ծայրագոյն մի յանցագործութեան իրականացումից, որի անունն է Ցեղասպանութիւն։ Այս առումով շատ կարեւոր է, որ մենք ինքներս անհատական եւ ընդհանուր, համազգային մակարդակով արձանագրենք, որ մենք պատրաստւում ենք 2015-ից յետոյ էլ նոր թափով շարունակել մեր աշխատանքները։ Այս պահին համապատասխան յանձնաժողովի աշխատանքային յանձնախմբում որոշումներ են կայացւում յանձնաժողովի ուշադրութեանը ներկայացուած տարաբնոյթ առաջարկների, տարբերանշանի, կարգախօսի, միջոցառումների կազմակերպման աշխարհագրութեան, ժամանակացոյցի հետ կապւած»,- ըսաւ ան:
Հայկ Դեմոյեանը տեղեկացուց, որ Մայիս ամսուն տեղի պիտի ունենայ յանձնաժողովի 4-րդ նիստը, որուն պէտք է մասնակցին բոլոր երկիրներուն մէջ գործող հարիւրամեակի յանձնախումբի պատասխա- նատուները։
«Սա շատ կարեւոր եւ առանցքային հանդիպում է լինելու: Մինչ մենք կþամփոփենք 2014-ի առաջին կիսամեակը, բոլոր պատասխանատուները կուգան Երեւան, եւ մենք կը լսենք բոլորին: Մեզ համար դա կարեւոր է, ի վերջոյ, սա համահայկական կառոյց է, իսկ քննարկուող հարցերը եւ մեր հետագայ անելիքները ճշգրտելը՝ համահայկական խնդիր: Իսկ մինչ այդ նախապատրաստական հանդիպումներ են նախա- տեսուած Միացեալ Նահանգներում եւ Եւրոպայում»,- ըսաւ ան:
Ինչ կը վերաբերի սփիւռքի հետ համագործակցելուն, ապա Հայկ Դեմոյեանը նշեց, որ համապատասխան պետական յանձնաժողովը կը ներկայացնէ ամբողջ հայութեան ներկապնակը եւ որպէս այդպիսին կը հանդիսանայ համահայկական կառոյց:
«Ընդհանուրի գործն է սա, յանուն որի պէտք է համադրուած աշխատել»,- ասաց նա:
Դիտարկման, թէ վերջերս Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հանդիպում ունեցած է թուրք դեսպաններու հետ եւ յանձնարարած է պատրաստուիլ 1915թ-ի իրադարձութիւններու 100-րդ տարելիցին եւ ներկայացնել հանրութեան ճշմարտութիւնը, Հայկ Դեմոյեանը նշեց, որ կամայ, թէ ակամայ, հայկական կողմը պարտադրուած է արձագանգել թրքական կողմի անելիքներուն, բայց միաժամանակ ընդգծեց.«Ես շատ վատ եմ գնահատում այն օրհասական կամ պանիկայի հասնող յայտարարութիւնները, թէ թուրքերը մի բան են անում, մենք էլ ինչ-որ բան պէտք է անենք: Իրականում մենք պէտք է անենք այն, ինչ-որ պէտք է անենք եւ ինչ ունակ ենք անելու: Պէտք է նախ եւ առաջ հաշուի առնել մեր ռեսուրսները: Եթէ դրանք սահմանափակ են, եկէք մեր առջեւ գերխնդիրներ չդնենք, գոնէ այս փուլում: Ինչ վերաբերում է թրքական կողմից հակադարձելուն, ապա մեր աշխատանքներն արդէն ինքնըստինքեան հակադարձում է հանդիսանում, սակայն գլխաւոր խնդիրն այն է, որ մեր բոլոր գործողութիւններում պէտք է նախայարձակ լինենք: Մենք երբեք չպէտք է ասենք, որ՝ տեսէ՛ք, թուրքերը սա արեցին, գիրք տպեցին, գիտաժողով արեցին, իսկ դրա դիմաց մենք պէտք է սա անենք: Միայն ու միայն նախայարձակ գործողութիւններ բոլոր ճակատներում: Հարիւրամեակի կապակցութեամբ լինելու են բազմաձեւ, բազմաբնոյթ լայն աշխարհագրութիւն ընդգրկող ձեռնարկներ, որոնց աշխարհագրութիւնն ու ժամանակացոյցը, հասկանալի պատճառներով, դեռ եւս չենք բացայայտում»,- ըսաւ ան:
Հայկ Դեմոյեան ընդգծեց, որ իրականութեան մէջ թրքական կողմի մօտ վախ կայ՝ կապուած հայկական կողմի նախապատրաստուելու հետ, եւ ատիկա բնական սպասողական վիճակ է թուրքերուն համար: Եւ թուրք դեսպաններուն Էրտողանի վերջին յանձնարարականները, իրականութեան մէջ կþարտայայտեն Անգարայի այդ մտահոգութիւնները: Աւելին՝ թանգարան-ինստիտուտի տնօրէնը նշեց, որ թրքական կողմը երբեմն գաղտնի, երբեմն ալ բացայայտ կերպով կը փորձէ տեղեկութիւն կորզել թանգարանի ինստիտուտի գործունէութենէն ու պետական յանձնաժողովի մօտակայ երկու տարիներու ծրագիրներէն: Այս հանգամանքով է նաեւ պայմանաւորուած իրականացուող աշխատանքներու մասին զուսպ ու հակիրճ տեղեկատուութեան տրամադրումը:
«Հրաւէրներ կան Թուրքիա այցելելու համար, համարեայ ամէն օր նամակներ եմ ստանում, որոնցից մի մասը ատելութեան լեզու պարունակող նամակներ են, միւս մասը՝ ինչ-որ նիւթեր տրամադրելու խնդրանքներ են: Անշուշտ կայ աճող հետաքրքրութիւն մեր աշխատանքի հանդէպ: Կասկած չկայ, որ դա գնալով աւելի է աճելու»,- ըսաւ ան: