Իւրաքանչիւր տարի հայ ժողովուրդը եւ Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպաններն հանդիսաւոր պայմաններում նշում են Զինուած Ուժերի ստեղծման եւ կազմաւորման տարեդարձը: Այս տարի մենք նշում ենք Հայոց բանակի վերակազմաւորման 22-րդ տարեդարձը, ինչն անխզելիօրէն կապուած է 20-րդ դ. վերջին մեր ժողովրդի մղած ազգային-ազատագրական պայքարի հետ:

Յունաստանի պաշտպանութեան նախարար Տիմիթրիս Աւրամոփուլոս,
Հայաստանի իր պաշտօնակից նախարար Սէյրան Օհանեանի հետ

Երկար մի ժամանակահատուած, ինչը, սակայն, ընդամէնը մի փոքր հանգրուան է հազարամեակներով հաշւուող հայոց պատմութեան էջերում:
Հայոց բանակը վերածնուեց ազգային պետականութեան վերականգնման հետ միասին՝ դառնալով ՀՀ եւ հայ ժողովրդի անվտանգութեան հիմնական երաշխիքը: Մեր ազգային էպոսի հերոս Սասունցի Դաւթի պէս այն աճեց ու զորացաւ, տոկաց հակառակորդի յարձակումների դէմ, կանգնեցրեց արիւնարբու ոսոխին եւ, ի վերջոյ, յաղթական դուրս եկաւ մեզ պարտադրուած անհաւասար պատերազմից:
Հայոց բանակն այն ուժն էր, որ կարողացաւ սրբագրել վերջին հարիւրամեակում հայոց պատմութեան մէջ տեղ գտած ցաւալի սայթաքումներն ու վրիպումները, 500 տարուայ պետականութեան կորստից յետոյ առաջին անգամ ազատագրեց մեր հայրենական ու կենսական տարածքները եւ, ամենակարեւորը՝ հայութիւնից թօթափեց պարտուողականութեան եւ անլիարժէքութեան դառը բարդոյթները:
Ապագայի պատմաբանները դեռ եւս կը գնահատեն այս աստուածաշնորհ սխրանքը, քանզի հայոց բանակը կազմաւորուեց ուղղակի մարտական գործողութիւնների ընթացքում, ինչը որ չի տեղաւորւում որեւէ ռազմական տեսութեան շրջանակներում:
Ներկայ ժամանակահատուածում ընթացող բանակաշինութեան գործընթացը միտուած է համապատասխանել ժամանակակից Զինուած Ուժերի արդի չափանիշներին եւ առկայ մարտահրաւէրներին, անվտանգութեան կայուն միջավայր ապահովել հայ ժողովրդի կենսագործունէութեան համար: Յատկանշական է, որ ՀՀ Զինուած Ուժերը ներկայումս հանդէս են գալիս ոչ միայն որպէս միջազգային անվտանգութեան սպառող, այլեւ լիարժէք մասնակից:

2013թ. ընթացքում առաւել ամրապնդուեց հայ-յունական ռազմական համագործակցութիւնը, շօշափելի համագործակցութիւն արձանագրուեց նաեւ ՀՀ եւ Կիպրոսի ԶՈՒ միջեւ:
Դարերի խորքից եկող հայ եւ յոյն ժողովուրդների բարեկամութիւնն առաւել քան հանրայայտ է. ըստ էութեան, այն արդէն արմատացած է մեր սրտերում, արեան եւ քաղաքա-կրթութեան մէջ:
Հայ-յունական ռազմական համագործակցութեան պատմութեան դրուագներն անվերջանալիօրէն կարելի է թուարկել՝ սկսած Տիգրան Բ Մեծի եւ Միհրդատ Եվպատորի ժամանակներից, պարսից, արաբ եւ ապա նաեւ օսմանցի նուաճողների դէմ համատեղ պայքարից… Նոր ժամանակներում խնկարկման են արժանի Պոնտոսի եւ Փոքր Հայքի լեռներում հայ եւ յոյն հայդուկային մարտախմբերի մղած համատեղ գոյամարտը, Սարդարապատի ճակատամարտը յոյն հերոս Սակելլարիով եւ Յունական բանակի Փոքրասիական արշաւանքն իր հայ հերոսներով ու մասնակիցներով՝ Հայկական լեգեոն, Զորավար Թորգոմ, Հաճընցիների գումարտակ… Յիշատակութեան են արժանի 1940-44թթ. Յունաստանի ազատագրութեան համար նահատակուած եւ մարտնչած հարիւրաւոր հայ մարտիկները եւ 1974թ. Կիպրոսի պաշտպանութեան ժամանակ հերոսաբար նահատակուած Բարսեղ Բիբերեանը: Առաւել նոր ժամանակահատուածում՝ Արցախի Մեհմանա գիւղի ինքնապաշտպանութեան յոյն մարտիկները:
Պատերազմում, ցաւոք, ամէն ինչ պատահում է, բայց զոհւում են լաւագոյններից լաւագոյնները: Իսկական տղամարդիկ, արի արանց քաջերն են կամաւոր զոհաբերման գնում՝ պայքարի մէջ մտնելով պատերազմի մինոտավրոսի հետ, ով քմահաճ չէ, այլ «բարձրաճաշակ» ու մշտապէս բարձրակարգ եւ գեղազն զոհեր պահանջող, քանզի վախկոտների եւ մորթապաշտների անգամ ներկայութիւնը պատերազմական թատերաբեմում չի հանդուրժում: Հին դարերում էլ սրբավայրերում զոհաբերւում էին պարարտ եւ առողջ կենդանիները, այլ ոչ թէ քոսոտ այծերը:
Եւ զինուորները զոհւում են, անհետ կորում, չեն գտնւում կամ շփոթւում են նրանց ածխացած
դիակները: Մնում է Յիշողութիւնը, ինչը չպէտք է անհետանայ եւ մեռնի, քանի կենդանի ենք:
Քանի ապրում են բիւրաւոր առասպելական քաջեր ծնած հայ եւ յոյն ժողովուրդները:

Յունաստանի «Էվէլփիտոն» սպայից վարժարանէն ներս ուսանող հայ կուրսանտները, իրենց ղեկավար ՀՀ ռազմական կցորդ գնդապետ Սամվէլ Ռամազեանի եւ «Երեւան» խնամակալ մարմնոյ ատենապետ պրն. Գրիգոր Կարապետեանի հետ

Մենք պետք է յիշենք, որ նաեւ Յունաստանի համար զոհուած հայ զինուորների յիշատակի յաւերժացումը մեր անդառնալի պարտականութիւնն է: Պատմութեան ամբողջացումը՝ վկայակոչման միակ իրական ճանապարհը:

Տողերիս հեղինակին իր հայ եւ յոյն ընկերների հետ տարիներ առաջ յաջողուել է որոշակի միս ու արիւն տալ նման յանձնառութեանը, ինչի արդիւնքում Աթէնքում բարեկամների անշահախնդիր աջակցութեամբ հրատարակւել է «Հայ-յունական ռազմական առնչութիւների եւ համագործակցութեան պատմութիւն» երկլեզու գիրքը: Սակայն վստահ ենք, որ «վասն հայրենեաց եւ վասն հաւատոյ» զոհուած իւրաքանչիւր հայ զինուորի կեանքը եւ, ընդհանրապէս, հայ-յունական ռազմական համագործակցութեան որեւէ դրուագ արժանի է առանձին եւ մանրազնին ուսումնասիրութեան: Եւ դա պէտք է լինի բոլորի ոչ միայն համոզմունքը, այլեւ Յիշողութեան ամբողջացմանն ուղղուած գործողութիւնների խթանը:
Մենք պետք է յիշենք, որ յոյն ժողովրդի շրջանում հայութեան վայելած եզակի յարգանքը եւ վստահութիւնը հետեւանք է ամենից առաջ Յունաստանի համար պատմական ծանր ժամանակահատւածներում մեր զինուորների թափած թանկագին արեան եւ զոհաբերութիւնների: Դրացի ժողովրդից առաջին հերթին հէնց դա է գնահատւում, այլ ոչ թէ աւանդական օրինապահութիւնը կամ աշխոյժ առեւտրական գործունէութիւնը: Ուստի, մեր հաւաքական պարտականութիւնն է վերհանել, վերաթարմացնել եւ յաւերժացնել մեր զինուորների եւ թանկագին զոհերի յիշատակը:
Առանց որեւէ չափազանցութեան, մեր երկկողմ յարաբերութիւններում պատմական յիշողութեան պահպանումը ռազմավարական մակարդակի հարց է, ինչի համար համատեղ ջանքեր պէտք է ներդրուեն:
Հայաստանը հարուստ չէ բնական պաշարներով, եւ այդ տեսակէտից երկարատեւ տնտեսական շահ չի կարող ներկայացնել աշխարհի շատ երկրների, այդ թւում՝ նաեւ Յունաստանի համար: Մնում է «արդիւնահանել» մեր համատեղ պայքարի պատմութիւնը, ինչն ընկալելի է ոչ այլ մէկ, այլ հէնց յոյն ժողովրդի համար:
Էական է, որ երկկողմ յարաբերութիւններում մի քանի դար շարունակ կարեւորագոյն բաղադրիչ է եղել ռազմական համագործակցութիւնը: Ժամանակակից աշխարհում առկայ միջազգային մարտահրաւէրները ներկայումս էապէս կարեւորում են եւ անհրաժեշտ դարձնում տարբեր երկրների միջեւ ռազմական համագործակցութեան ծաւալումն ի նպաստ ազգային շահերի եւ հետաքրքրութիւնների պաշտպանութեան, անվտանգութեան եւ կայունութեան միջավայրի ստեղծման: Յոյներն ու հայերն այդ տեսակէտից բաւականին երկար համատեղ ճանապարհ են անցել, ինչն արդէն իսկ հոգեբանօրէն եւ պատմականօրէն հիմնաւորում է ներկայ ռազմական համագործակցութեան, թերեւս, անհրաժեշտ ամրապնդման անխուսափելիութիւնը:
Չէի ցանկանայ եւս մէկ անգամ շարադրել նորագոյն ժամանակաշրջանում հայ-յունական ռազմական համագործակցութեան գերազանց անցեալը եւ վերջին զարգացումները՝ ծանրաբեռնելով սոյն գրութիւնը չոր թիւերով ու փաստերով: Ուղղակի ուրախութեամբ կարող ենք արձանագրել, թէ հայ-յունական ռազմական համագործակցութիւնն իր ծաւալներով կրկին առաջնակարգ տեղում է:
Ընդհանուր առմամբ, նախորդ տարում հայ-յունական ռազմական համագործակցութիւնն արձանագրել է յստակ քանակական եւ որակական աճ, ինչը զարգացման միտումներ ունի՝ արդէն իսկ ձեռք բերուած երկկողմ պայմանաւորուածութիւնների հաշուառմամբ: Վերոյիշեալը միանգամայն կարեւորւում է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում, միով բանիւ, երկու երկրների պաշտպանական գերատեսչութիւնների միջեւ արդէն իսկ ձեւաւորուել է կայուն համագործակցութիւն, ինչը դրսեւորում է շարունակական զարգացման միտումներ:

Առաւել կարեւորւում է Յունաստանում մեր սպայական կազմի պատրաստութիւնը եւ վերապատրաստութիւնը, ինչը վերաբերւում է սկզբնական սպայական ուսումնառութեանը, խաղաղապահութեան ոլորտին, յատուկ նշանակութեան զօրքերի եւ առանձին մասնագիտական վարժանքների: ՀՀ ԶՈՒ ներկայացուցիչները շարունակում են իրենց ուսումնառութիւնն աշխարհի ռազմական ակադեմիաների լաւագոյն տասնեակին մաս կազմող յոյն սպայութեան աւանդական դարբնոցում՝ Ցամաքային Զօրքերի «Էվելպիդոն» ռազմական ակադեմիայում, ապա նաեւ՝ Սալոնիկի Մարտական ապահովման սպաների ռազմական դպրոցում, Հետեւակի դպրոցում եւ այլ ռազմաուսումնական հաստատութիւններում, աւելին՝ առաջին անգամ ՀՀ ԶՈՒ-ից սպաներ են գործուղղուել Ազգային պաշտպանութեան եւ Պատերազմական դպրոցներ:

Աննախադէպ յաջողութեամբ են իրականացուել նախորդ տարեվերջին՝ Սեպտեմբեր-Նոյեմբեր ամիսներին երկկողմ բարձր մակարդակի փոխ այցելութիւնները:
Նախ, 25.09.2013թ. ՀՀ այցելեց Յունաստանի Ազգային պաշտպանութեան Գլխաւոր Շտապի պետ, գեներալ Միխայիլ Գոստարակոսի պատուիրակութիւնը, տեղում ստորագրուեց 2014թ. համագործակցութեան երկկողմ ծրագիր: Մօտ 1 ամիս անց Երեւան այցելեց Ազգային պաշտպանութեան նախարար Տիմիթրիս Աւրամոփուլոսի պատուիրակութիւնը եւ ապա Նոյեմբերի 20-21-ն արդէն Աթէնքում էր ՀՀ պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեանը: Երկու կողմերն էլ տեղերում ընդունուել են երկրների բարձրագոյն ղեկավարութեան մակարդակով՝ ինչպէս ՀՀ նախագահի, այնպէս էլ Յունաստանի վարչապետի կողմից:
Բնականաբար, վերոյիշեալն ակնբախ կերպով վկայում է ռազմական համագործակցութեանը երկու կողմերից էլ տրուող գնահատականը, ինչպէս նաեւ պատրաստակամութեան առկայութիւնը՝ այն մշտապէս զարգացնելու ուղղութեամբ: Եւ, ընդհանրապէս, երկկողմ ռազմական համագործակցութիւնը շարունակում է հանդիսանալ հայ-յունական ռազմաքաղաքական յարաբերութիւնների կարեւոր եւ , կարելի է ասել, հիմնական բաղադրիչ:
Տուեալ ասպարէզում կարեւորւում է նաեւ յունահայ համայնքի մասնակցութիւնն ու ներդրումը հայրենիքի պաշտպանունակութեան ամրապնդման գործում: Գնահատելի է «Երեւան» խնամակալ միութեան եւ մեր միւս բարեկամների անխզելի օժանդակութիւնը, որ տակաւին ցուցաբերւում է տեղում ուսումնառութիւն անցնող ՀՀ ԶՈՒ կուրսանտներին:
Եւ օգտուելով բարեպատեհ առիթից՝ կը ցանկանայի ՀՀ Պաշտպանութեան նախարարութեան եւ իմ անունից խորին շնորհակալութիւն ու երախտագիտութիւն յայտնել մեր բոլոր հայ եւ յոյն բարեկամներին, ովքեր իրապէս մասնակցել եւ մասնակցում են Հայոց բանակի համար այս կարեւոր գործունէութեանը, շնորհաւորել արդէն նուիրականացած Հայոց բանակի հերթական տարեդարձի առթիւ:

Վստահաբար ովքեր որ պէտք է՝ հասկացան, թէ հայ-յունական զինակցութիւնն անժամանցելի է, որեւէ բնական պաշարի համատեղ օգտագործումն ի զօրու չէ այն հետ շրջել կամ առաւել եւս ստուերել ու սահմանափակել: Դաշնակցային յարաբերութիւնները եւ փոխադարձ եղբայրական զգացմունքները մի օրում, անգամ հարիւր տարում եւ մի քանի դարում դատարկ գետնի վրայ չեն ձեւաւորւում: Դրա համար անխուսափելիօրէն ժամանակ է պահանջւում եւ փոխադարձ վստահութիւնն ամրագրող օրինակներ, որոնք արմատանում են արեան մէջ, հոգիներում եւ սրտերում: Չափազանցութիւն չի լինի, եթէ ասենք, որ հայերն ու յոյները միմեանց համար փոխգոյակցութեան եւ փոխօգնութեան ամենաբնական միջավայրն են ստեղծում, եւ որեւէ ազգի հետ մեզ այնքան զգացմունքներ չեն միաւորում, որքան յոյների: Համոզուած ենք, որ միեւնոյն ոգին են ունեցել ոչ միայն Յունաց եւ Հայոց անցեալի փառաւոր զաւակներն, այլեւ անգամ այսօրուայ շարքային յոյներն ու հայերը միեւնոյն հոգեբանութեան կրողներն են: Անգամ պատմական դէպքերի եւ վայրիվերումների բերումով սահմանների իմաստով հեռանալով միմեանցից՝ մենք անբացատրելիօրէն շարունակում ենք միմեանց ձգտել, անգամ աշխարհի տարբեր անկիւններում:
Այս է, որ պէտք է ըմ- բռնեն երէկ չէ առաջին օրը պետութիւն ցնկնած եւ տակաւին սեփական մեղսաւոր մութ անցեալում խարխափող ցեղերը: Եւ ականջներին օղ անեն, որ հայ-յունական զինակցութիւնը խաթարող որեւէ փորձ անխուսափելիօրէն անյաջողութեան է դատապարտուած: Քանզի որեւէ բնական եւ հանածոյ պաշար՝ լինի նաֆթ թէ կազ, չի կարող փոխարինել արեան կանչին եւ դարաւոր կայուն աւանդոյթներին: Հայ-յունական ռազմական համագործակցութիւնը երբեք տնտեսական շահ չի հետապնդել, այդպէս էլ որեւէ տնտեսական եւ առեւտրային համագործակցութիւն չի կարող վերածւել ռազմաքաղաքականի՝ ի հաշիւ բազմադարեան ազգային շահերի եւ ձգտումների:

Այսօր վստահաբար կարելի է ասել, որ մեր ազգային հաստատութիւնների ու կառոյցների շարքում ժողովրդականութիւն եւ վստահութիւն վայելող առաջնագոյնը շարունակում է մնալ Հայոց բանակը: Ոչ ոք չի կարող եւ չպէտք է թաքցնի այն բացասականը, որ տակաւին բանակի ներսում նկատւում է, ցաւոք, երբեմն ունենում նաեւ անցանկալի եւ անդառնալի հետեւանքներ: Որեւէ կառոյցի նման եւս բանակը լուսապսակով սրբագործուած չէ եւ չի ակնկալում որեւէ առանձնայատուկ ներողամտութիւն թերացումների վերաբերմամբ:
Սակայն անխուսափելի քննադատութիւնը պէտք է լինի սրտացաւ, բուժիչ, այլ ոչ թէ կործանարար ու աւերիչ: Որեւէ քննադատութիւն պէտք է անպայման ծառայի առկայ թերութիւնների վերացմանը, այլ ոչ թէ ջուր լցնի հակառակորդի ջրաղացին: Առաւել եւս Սփիւռքում որեւէ, մեղմ ասած, ոչ սրտացաւ քննադատութիւն ուղղակի կամ անուղղակի միտուած է լինելու Հայոց բանակի վարկաբեկման արշաւին, ինչն էլ, անշուշտ, հակառակորդի օրակարգային խնդիրներից է: Ամենայն զգուշութեամբ պէտք է վերաբերուել բանակային թեմայով որեւէ տեղեկատուութեան, անգամ դրա արտատպման եւ, փաստօրէն, տարածման ու հանրայնացման իմաստով: Եւ այստեղ կարեւորւում է ԶԼՄ-ների պատասխանատուութեան սեփական բաժնի յանձնառութիւնը: Որեւէ լրագրող առաջնային պէտք է դարձնի ոչ թէ մասնագիտական նեղ հետաքրքրութիւնների ու շահերի շրջանակներում «սենսացիաների» որոնումն ու նաեւ երբեմն արհեստական առաջացումը, այլ սեփական քաղաքացիական պարտքի գիտակցութիւնը, ինչը մշտապէս պէտք է գերադասելի լինի:
Եթէ զինուորականը քաղաքացի է համազգեստով, ապա լրագրողն առաւել քան քաղաքացի է՝ սեփական իւրօրինակ «զէնքերով»: Բանակին վերաբերւող որեւէ նիւթ մշակելուց եւ տարածելուց առաջ գոնե 5 րոպէ իրաւ հայ լրագրողը պարտաւոր է խորհել.
-Արդեօ՞ք կամայ թէ ակամայ չի նպաստում Հայոց բանակի վարկաբեկման թշնամական արշաւին,
-Արդեօ՞ք անուղղակի չի գործակցում հակառակորդի հետ,
-Արդեօ՞ք չի վնասում մեր պաշտպանունակութեանը…
Եթէ 5 րոպէ առնուազն մտածենք մինչ գործողութիւնների դիմելը, վստահ եմ, թէ ընդունուած որոշումն անխուսափելիօրէն ճիշդը կը լինի:
Որեւէ ռազմական հակամարտութեան անպայման նախորդում է հոգեբանական պատերազմը: Պատերազմները շահւում են մինչ դրանց մեկնարկը՝ պայմանաւորուած մարտունակութեամբ եւ բարոյահոգեբանական մակարդակով: Բարոյալքուելով եւ հոգեբանական պատերազմում պարտուելով՝ «առիւծն անգամ փիսիկ է դառնում»: Մեր յաղթանակները մենք ունեցել ենք մեզ բնորոշ հոգեբանութեամբ: Անխախտ համոզմունքով, թէ Հայ Զինւորն առիւծ է, եւ մեր մէկ քաջը պատերազմում եւ պարտութեան է մատնում թշնամու տասին: Սասնայ ծռերից եկող այս հաւատամքն է, որ մեր զինուորներին սխրանքների է դիմում անգամ ամենադժուար իրադրութիւններում, վկան՝ վերջին օրերի հերոսականութիւնը: Վկան՝ ընդամէնը շաբաթ մը առաջ հերոսի մահով նահատակուած հայորդին:
Չի կարելի կոտրել այս հաւատամքը, չի կարելի բարոյալքել Հայ Զինուորին եւ նրան սնուցող ժողովրդին:
Վարչակարգերը չեն, որ բնորոշում են ազգերի գոյութիւնը, եւ ոչ էլ յանիրաւի ընդհանրացուող թերութիւնները՝ Հայոց բանակին: Ի վերջոյ, եթէ կենսական են այն սնուցող աւիշները, ապա որեւէ թերութիւն անխուսափելիօրէն վերանալու է ինքնամաքրմամբ:
Որեւէ կերպ չպէտք է թոյլ տալ անջրպետի առաջացումը բանակի եւ հասարակութեան, կամ աւելի ընդհանուր՝ ազգի միջեւ: Միմեանցից օտարանալով՝ դրանք առանձին-առանձին ուղղակի գոյութիւն ունենալ չեն կարող:
Սիրենք մեր բանակը, օժանդակենք նրա հզօրացմանն ու առողջացմանն ամէն կերպ, հնարաւոր բոլոր միջոցներով: Չի կարելի կրկնել 1920թ. Կարսի ողբերգութիւնը՝ մէկ անգամ եւս կանգնելով ազգային աղէտի եզրին: Ներսից բարոյալքուած որեւէ բանակ չի կարող դիմակայել արտաքին ուժերի անգամ չնչին թուացող հարուածներին:
Իսկ մենք միայն մէկ բանակ ունենք:
Հասկանանք, որ մեր անկախութեան այս կարճ ժամանակահատուածում ուժերի գերլարմամբ յաջողուել է ձեւաւորել մեր անվտանգութեան կարեւորագոյն գրաւականը: Այն ուժը, որ այսօր էլ, այս պահին էլ անդադար մարտական պահպանութիւն է իրակա- նացնում հակառակորդի հետ շփման գծում, յուսալիօրէն պաշտպանում մեր անդորրն ու թանկագին նուաճումները: Այն այսօր կանգնած է հայկական դիւանագիտութեան թիկունքում, եւ մեր ողջ արտաքին քաղաքականութիւնը խարսխուած է Հայոց բանակի հզօրութեանը: Որքան հզօր եղաւ մեր բանակը, այնքան ազգային շահերի հարցում անզիջում է լինելու մեր դիւանագիտութիւնը: Եւ անկախ առկայ դառն իրողութիւններից՝ պէտք է առաւել բարձրացնել բանակի մարտունակութիւնը, զարգացնել մեր պաշտպանական համակարգը, ինչն աներկբայօրէն հնարաւորութիւն կու տայ վաղը մեր աստուածաշնորհ յաղթանակներն ամրապնդել նաեւ դիւանագիտական ճակատում:
Չզբաղուենք ամօթալի ինքնաոչընչացմամբ, այլ ազգովին պատրաստ լինենք առկայ մարտահրաւէրներին եւ վաղուայ մաքառումներին:
Խոնարհում յանուն Հաւատքի, Ազգի եւ Հայրենիքի նահատակուած զինուորներին:
Փա՛ռք Հայոց բանակին:
Աստուած եւ մեր Բանակը պահապան Հայ Ազգին ու Հայաստանի Հանրապետութեանը:

Յունաստանում եւ Կիպրոսում ՀՀ ռազմական կցորդ,
Գնդապետ Սամվէլ Ռամազեան