Հայութիւնը համաշխարհային բողոքի ալիքի կը դիմէ՝
հայ սպայ Գուրգէն Մարգարեանի ոճրագործ
Ռամիլ Սաֆարովի ազատ արձակման հարցով
Արդէն երկու օր է որ հայութեան համաշխարհային բողոքի ալիքը կ'ուռճանայ՝ արդարութիւն պահանջելով
ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍԵԱՆ. «ԵՍ ԴԱ ՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼ ՉԵ՛Մ ԿԱՐՈՂ:
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԻՒՆԸ ԴԱ ՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼ Չ՛Ի ԿԱՐՈՂ:
ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ԴԱ ՉԻ ՆԵՐԵԼՈՒ»
Իլհամ Ալիեւի որոշումով հազիւ Ատրպէյճան վերադարձաւ՝
անմիջապէս ազատ արձակուեցաւ ոճրագործը
2004ի Փետրուար 19ին, Պուտափեշթի մէջ Հայաստանի Զինուած ուժերու սպայ Գուրգէն Մարգարեանը դաժանաբար սպաննած Ռամիլ Սաֆարով, որ հունգարական օրէնքով ցկեանս բանտարկութեան դատապարտուած էր, յանձնուած է ատրպէյճանական իշխանութեանց եւ արդէն իսկ փոխանցուած է Պաքու, ուր անմիջապէս ներումի արժանացած է նախագահ Իլհամ Ալիեւի կողմէ:
Հունգարիոյ մօտ Հայաստանի դեսպանութիւնը տեղւոյն իշխանութիւններէն բացատրութիւն պահանջած է Սա- ֆարովը Ատրպէյճանին յանձնելու եւ Ալիեւի կողմէ զայն ազատ արձակելու քայլին շուրջ:
Հունգարացի նախարարի պատճառաբանութիւնները...
Հունգարիոյ հանրային կառավարման եւ արդարադատութեան նախարարութիւնը, Ռամիլ Սաֆարովը Ատրպէյճանին յանձնելու մասին «Արմէնփրէս»ի հարցումին ի պատասխան՝ վկայակոչած է Դատապարտուած անձերու փոխանցման վերաբերեալ 1983թ. Սթրազպուրկի համաձայնագիրը (1983 Strasbourg Convention on the Transfer of Sentenced Persons), ըստ որուն՝ յանցագործը ընդունող կողմը անոր պատիժի կրումը կամ փոփոխումը պէտք է տնօրինէ՝ ստանձնող երկիրի իրաւական եւ վարչական գործընթացներուն համաձայն:
«Քանի որ Ադրբեջանի կողմից ընդունուել են կոնվենցիայի (համաձայնագիրի) պայմանները, Հունգարիայի հանրային կառավարման եւ արդարադատութեան նախարարութիւնն այսօր իրականացրել է Ռամիլ Սաֆարովի տեղափոխումն Ադրբեջան: Կոնվենցիայի համաձայն՝ փոխանցելուց յետոյ պատժաչափը տնօրինւում է միայն այն պետութեան օրէնսդրութեամբ, որին յանձնւում է դատապարտեալը», արձանագրուած է Հունգարիոյ հանրային կառավարման եւ արդարադատութեան նախարարութեան տուած պատասխանին մէջ:
Հունգարացիներու տուած բացատրագիրին մէջ նաեւ կ՛ըսուի, թէ ընդունող երկիրը յանցագործին պատիժը իրականացնելու պարագային, պէտք է կաշկանդուի դատապարտող երկիրի վճիռին իրաւական բնոյթով եւ պատժաչափով:
Ատրպէյճանի արդարադատութեան նախարարու- թիւնը հունգարական կողմին հաւաստիացուցած է, որ յանցագործութիւնը, որուն համար պատիժ սահմանուած էր Սաֆարովին, այնպիսի՛ յանցակազմ կը պարունակէ, որ, ըստ Ատրպէյճանի Քրէական օրէ-նըսգիրքին՝ կը դատապարտուի ցմահ բանտարկութեան:
Հայաստան Կասեցուց Հունգարիոյ Հետ
Դիւանագիտական Յարաբերութիւնները
Նախագահ Սերժ Սարգսեան Օգոստոս 31ին արտակարգ խորհրդակցութեան մը հրաւիրեց Հայաստանի մէջ հաւատարմագրուած ՄԱԿի անդամ պետութիւններու դեսպանները ու Հայաստանի մէջ գործող միջազգային կառոյցներու ղեկավարները, եւ անոնց ներկայացուց Հայաստանի Հանրապետութեան տեսակէտն ու ՀՀ Ազգային անվտանգութեան խորհուրդին ընդունած որոշումը՝ իր պատիժը կրելու համար Հունգարիոյ իշխանութիւններուն կողմէ Ռամիլ Սաֆարովը գաղտնօրէն Ատրպէյճան տեղափոխելու փաստին կապակցութեամբ:
Նախագահ Սերժ Սարգսեան դեսպաններուն յայտնած է հետեւեալը.
«Ցաւօք, այսօր արտառոց առիթով ենք ձեզ հրաւիրել նախագահի նստավայր: Ինչպէս գիտէք, հայ սպայ Գուրգէն Մարգարեանին սպանած ադրբեջանցի զինծառայողը, Հունգարիայի կողմից վերադարձուել է Ադրբեջան: Եւ ինչպէս մենք նա- խազգուշացնում էինք բազմաթիւ անգամներ, Ադըրբեջանի նախագահի կողմից անյապաղ ներում է շնորհուել նրան:
Դա տեղի է ունեցել, քանի որ Եւրոպական միութեան եւ ՆԱԹՕի անդամ Հունգարիայի իշխանութիւնները գործարքի մէջ են մտել Ադրբեջանի իշխանութիւնների հետ:
Չեմ ուզում կրկին անդրադառնալ Գուրգէն Մարգարեանի սպանութեան հանգամանքներին. դրանք բոլորին քաջ յայտնի են: Ինչպէս ցոյց տուեց դատավարութիւնը, այդ վայրագութիւնը տեղի էր ունեցել միայն այն պատճառով, որ Գուրգէն Մարգարեանը հայ էր:
Այդ յանցագործութեան կատարումից անմիջապէս յետոյ, ինչպէս Հունգարիայի իշխանութիւնները, այնպէս էլ Եւրոպական միութեան եւ ՆԱԹՕի անդամ երկրները՝ մեր գործընկերները, մեզ անընդհատ յորդորում էին չքաղաքականացնել այս գործը: Մեզ անընդհատ յորդորում էին վստահել այդ կարեւոր դաշինքի անդամ հանդիսացող Հունգարիայի ար-դարադատութեանը:
Մենք ամենայն ուշադրութեամբ հետեւում էինք ոճրագործի շուրջ բոլոր զարգացումներին: Հունգարիայի նախագահի, խորհրդարանի խօսնակի, արտաքին գործերի նախարարի, դեսպանի հետ մեր իւրաքանչիւր հանդիպման ժամանակ այս հարցն արծարծուել է եւ մենք բազում անգամ ստացել ենք հաւաստիացումներ, որ յանցագործի վերադարձը Ադրբեջան կամ փոխանցումը բացառւում է: Նոյնն են ասել մեր հարցումներին ի պատասխան Հունգա- րիայի արտաքին գերատեսչութիւնում եւ խորհրդարանում վերջին օրերի շփումների ընթացքում: Տեղի ունեցած ուխտադրուժ զարգացումների արդիւնքում՝ մարդասպանը յայտնուեց Բաքւում եւ ազատութեան մէջ:
Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանին, ապա ես ոչինչ չու-նեմ ասելու: Ուղղակի ոչինչ չունեմ ասելու: Այդ եր-կիրը իր քայլերով խօսում է իր մասին, եւ ես չեմ որ դա պէտք է բացատրեմ:
Պարոնա՛յք եւ տիկնա՛յք դեսպաններ, իրենց այս համատեղ գործողութիւններով Հունգարիայի եւ Ադըրբեջանի իշխանութիւնները դուռ բացեցին նման յանցագործութիւնների կրկնութեան համար: Այս որոշմամբ, նրանք ուղերձ են տալիս մարդասպաններին: Նրանք այսուհետեւ գիտեն, որ էթնիկ կամ կրօնական ատելութեան հողի վրայ կատարուած սպանութիւնը կարող է անպատիժ մնալ:
ԵՍ ԴԱ ՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼ ՉԵ՛Մ ԿԱՐՈՂ: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԻՒՆԸ ԴԱ ՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼ Չ՛Ի ԿԱՐՈՂ: ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ԴԱ ՉԻ ՆԵՐԵԼՈՒ:
Ես պաշտօնապէ՛ս յայտարարում եմ, որ այսօր մենք կասեցնում ենք Հունգարիայի հետ դիւանագիտական յարաբերութիւնները եւ բոլոր պաշտօնական կապերը:
Մենք ակնկալում ենք մեր բոլոր գործընկերների յստակ եւ միանշանակ գործողութիւնները այս դէպքի կապակցութեամբ:
Այս ամէնը հանդուրժողները վաղը պատասխան են տալու պատմութեան առջեւ:
Կէս-գործողութիւններն ու դատարկախօսութիւնները անընդունելի են:
Տեղի ունեցածի հանդէպ գործողութիւնների հիման վրայ ենք մենք դատելու հայ ժողովրդի անվտանգութեան հանդէպ մեր գործընկերների վերաբերմունքի մասին:
Խնդրում եմ ձեզ ամենաշտապ կերպով փոխանցել իմ այս անձնական ուղերձը ձեր պետութիւնների ղեկավարներին ու կառավարութիւնների ղեկավարներին:
Այսքա՛նը: Չգիտեմ, իմաստ ունի՞ հարց ու պատասխան սկսել, թէ ոչ: Կարծում եմ, որ՝ ո՛չ, որովհետեւ, իրօ՛ք, տեղի ունեցածը մի այնպիսի բան է, որ նորմալ մարդու, նորմալ գործչի ուղեղի մէջ շատ մեծ դժուարութեամբ կարող է տեղաւորուել: Չեմ ուզում աւելորդ բառեր ասել, բայց զարգացած երկիրը, իրեն քաղաքակիրթ համարող երկիրը իրաւունք չունի՛ այսպէս վարուելու, եւ այդպիսի երկիրն արժանի է իր գործընկերների գնահատականին»:
Հայաստան Քայլեր Կ՛առնէ՝ Ի Պատասխան Սաֆարովի Ազատ Արձակման
ԵՐԵՒԱՆ.- Հայաստանի նախագահի երկու օր առաջ հրաւիրած ՀՀ Ազգային անվտանգութեան խորհուրդի նիստին ընթացքին՝ քննուեցան ոճրագործ Ռամիլ Սաֆարովի ազատ արձակման լոյսին տակ Հայաստանի կատարելիք հակազդող քայլերը:
Իբրեւ առաջին քայլ՝ ՀՀ պաշտպանութեան նախարարին եւ ՀՀ Զինուած ուժերու գլխաւոր շտաբի պետին կողմէ բարձրացուած է հայկական զօրքերու զգօնութեան մակարդակը:
Երկրորդ՝ Հայաստանի Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան պետ Գորիկ Յակոբեանին տրուած է յատուկ յանձնարարութիւն:
Երրորդ՝ պիտի հրաւիրուի Ազգային ժողովի յատուկ նիստ մը՝ քննելու համար սոյն հարցը:
Որոշուած է նաեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբի համանախագահ երկիրներու ղեկավարներուն բողոքի նամակներ ուղղել: Համապատասխան ցուցմունքներ պիտի տրուին նաեւ Հայաստանի դիւանագիտական բոլոր կառոյցներուն:
Նաեւ, նախագահը անձամբ կապուած է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ռամկավար Ազատական կուսակցութեան եւ Սոցիալ-Դեմոկրատ Հնչակեան կուսակցութեան ղեկավարներուն հետ: Նախագահ Սերժ Սարգսեան արտայայտած է իր համոզումը այն մասին, որ սփիւռքահայութիւնը նոյնպէս պէ՛տք է գնահա-տական տայ կատարուածին, իսկ Հունգարիոյ իշխանութիւնները պէ՛տք է գիտակցին, թէ կոպիտ սխալ մը գործած են: Հայութիւնը պէտք է համապատասխան կերպով արձագանգէ այդ պատահածին:
Արտաքին գործոց նախարար Է. Նալբանդեանը հանդիպում ունեցած է ԵԱՀԿ Մինսկի խումբի համանախագահներուն հետ եւ քննարկած է հարցը
Սեպտեմբեր 2-ին Փարիզի մէջ ՀՀ արտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեանը հանդիպում ունեցած է ԵԱՀԿ Մինսկի խումբի համանախագահներ Ռոպերթ Պրատկիի, Իկոր Փոփովի, Ժաք Ֆորի եւ ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անճէյ Քասփրչիկի հետ: Հանդիպման օրակարգի միակ հարցը մարդասպան Ռամիլ Սաֆարովին ազատ արձակելու հունգարա-ատրպէյճանական խայտառակ գործարքով ստեղծուած իրավիճակն էր՝ ոչ միայն բանակցային ամբողջ գործընթացի, այլեւ տարածաշրջանէն ներս խաղաղութեան, կայունութեան եւ անվտանգութեան վրայ ունեցած իր բոլոր բացասական հետեւանքներով: