Հ.Հ. Ազ­գա­յին Ար­խի­ւը 2015 թո­ւա­կա­նի աշ­նան պի­տի հրա­տա­րա­կէ «­Հայ ե­կե­ղեց­ւոյ կա­լո­ւածք­նե­րը Օս­մա­նեան Թուր­քիոյ մէջ» օս­մա­նե­րէն եւ հա­յե­րէն աշ­խա­տու­թիւ­նը, ուր ամ­փո­փո­ւած են հայ­կա­կան չորս Նո­ւի­րա­պե­տա­կան Ա­թոռ­նե­րուն՝ Էջ­միա­ծի­նի եւ Կի­լի­կիոյ Կա­թո­ղի­կո­սու­թեանց, ինչ­պէս եւ Կոս­տանդ­նու­պոլ­սոյ ու Ե­րու­սա­ղէ­մի Պատ­րիար­քու­թեանց պատ­կա­նող եւ Թուր­քիոյ տա­ րած­քին գտնո­ւող գոյ­քի ի­րա­ւա­կան փաս­տա­թուղ­թե­րը:

«Ար­մէնփ­րես»ի փո­խանց­մամբ` այս մա­սին Յու­լիս 8ին հրա­ւի­րո­ւած ա­սու­լի­սի ըն­թաց­քին յայ­տա­րա­րած է Հա­յաս­տա­նի Ազ­գա­յին Ար­խի­ւի տնօ­րէն Ա­մա­տու­նի Վի­րա­պեան: Աշ­խա­տու­թիւ­նը հե­տա­գա­յին պի­տի թարգ­մանուի նաեւ անգ­լե­րէ­նի:

«­Կան նաեւ սե­փա­կա­նու­թեան վկա­յա­կան­ներ, ո­րոնք ժա­մա­նա­կին տրո­ւել են Օս­մա­նեան Թուր­քիա­յում ե­կե­ղե­ցա­պատ­կան հո­ղե­րի եւ կա­լո­ւած­նե­րի հա­մար»,- ընդգ­ծած է Ա. Վի­րա­պեան:

Ազ­գա­յին Ար­խի­ւի տնօ­րէ­նը կա­րե­ւոր հա­մա­րած է փաս­տա­թուղ­թե­րու հրա­տա­րակ­ման ար­դիա­կա­նու­թիւ­նը՝ Մե­ծի Տանն Կի­լի­կիոյ Ա­րամ Ա. Կա­թո­ղի­կո­սի ա­ռաջ­նոր­դու­թեամբ Թուր­քիա­յի Սահ­մա­նադ­րա­կան Դա­տա­րան ներ­կա­յա­ցո­ւած հայ­ցի ծի­րէն ներս, որ­մով կը պա­հան­ջո­ւի օ­րի­նա­կան տէ­րե­րուն վե­րա­դարձ­նել Սի­սի կա­թո­ղի­կո­սա­րա­նը: Վի­րա­պեա­նի խօս­քով` կը շա­րու­նա­կո­ւի ա­րխի­ւա­յին փաս­տա­թուղ­թե­րու թո­ւայ­նաց­ման գոր­ծըն­թա­ցը, որ սկսած է 2010 թո­ւա­կա­նին: «Այս տա­րի թո­ւայ­նա­ցո­ւել է մօտ 100 հա­զար փաս­տա­թուղթ, իսկ ընդ­հա­նուր` մօտ 1 մի­լիոն:

Իսկ ար­խի­ւում պա­հո­ւող նիւ­թե­րի քա­նա­կը շուրջ 350 մի­լիոն է»,- նշած է բա­նա­խօ­սը` ա­ւելց­նե­լով, որ ա­ռաջ­նա­հերթ ու­շադ­րու­թիւն կը դար­ձո­ւի մեծ հե­տաքրք­րու­թիւն յա­ռա­ջաց­նող փաս­տա­թուղ­թե­րուն վրայ, ո­րոնք են մար­դա­հա­մար­նե­րու տո­ւեալ­նե­րը, մար­դոց ծագ­ման, տոհ­մա­ծա­ռե­րու մա­սին նիւ­թե­րը, ե­կե­ղեց­ւոյ չա­փա­բե­րա­կան մա­տեան­նե­րը` ծնունդ, կնունք: Սեպ­տեմ­բե­րին տե­ղի պի­տի ու­նե­նայ միւ­ռո­նի եփ­ման եւ օրհ­նու­թեան ա­րա­րո­ղու­թիւ­նը, ո­րուն ա­ռի­թով պի­տի հրա­պա­րա­կո­ւին նաեւ Ազ­գա­յին Ար­խի­ւին մէջ պա­հուող բո­լոր փաս­տա­թուղ­թե­րը, ո­րոնք կը վե­րա­բե­րին Հա­յոց Ե­կե­ղեց­ւոյ այդ գլխա­ւոր ա­րա­րո­ղու­թեան: