2016 ­Յու­նիս 2ին, ­Գեր­մա­նիոյ խորհր­դա­րա­նին մէջ, ­Կա­նաչ­նե­րու ­Կու­սակ­ցու­թեան հա­մա­նա­խա­գահ ­Ճեմ Օզ­տե­միր հան­դէս ե­կաւ կրքոտ ե­լոյ­թով` ի պաշտ­պա­նու­թիւն Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թեան կող­մէ ի­րա­կա­նա­ցո­ւած ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նաչ­ման բա­նա­ձե­ւին` միա­ժա­մա­նակ ըն­դու­նե­լով ­Գեր­մա­նիոյ մեղ­սակ­ցու­թիւ­նը այս

զան­գո­ւա­ծա­յին ոճ­րա­գոր­ծու­թեան մէջ:

Օզ­տե­միր ծնած է ­Գեր­մա­նիա, թուրք եւ չեր­քէզ գաղ­թա­կան­նե­րու ըն­տա­նի­քի մէջ: Թր­քա­կան ծա­գու­մով ա­ռա­ջին անձն էր, որ ընտ­րո­ւե­ցաւ ­Պուն­տես­թա­կի մէջ (1994-2002): 2013 թո­ւա­կա­նին ան վե­րա­դար­ձաւ ­Գեր­մա­նիոյ խորհր­դա­րան` Եւ­րո­պա­կան ­Խորհր­դա­րա­նին մէջ 2004-2009ին պատ­գա­մա­ւոր ըլ­լա­լէ ետք:
Շ­նոր­հիւ ­Պուն­տես­թա­կի բո­լոր կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րու ա­ջակ­ցու­թեան` ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան բա­նա­ձե­ւը, ո­րուն հա­մար Օզ­տե­միր շա­տոնց կը պայ­քա­րէր, ըն­դու­նո­ւե­ցաւ ­Գեր­մա­նիոյ խորհր­դա­րա­նին կող­մէ ձայ­նե­րու ճնշող մե­ծա­մաս­նու­թեամբ (միայն 1 դէմ եւ 1 ձեռն­պահ):

Ս­տո­րեւ՝ թարգ­մա­նա­բար ներ­կա­յա­ցո­ւած են հա­տո­ւած­ներ Օզ­տե­մի­րի ու­շագ­րաւ ե­լոյ­թէն, որ­մով ան հան­դէս ե­կաւ ­Պուն­տես­թա­կի մէջ ­Յու­նիս 2ին` կրծքին կրե­լով ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հա­րիւ­րա­մեա­կի խորհր­դա­նիշ «Ան­մո­ռուկ» նշա­նը.
«­Ժա­մա­նա­կի նպա­տա­կա­յար­մա­րու­թեան մա­սին ոչ մէկ հարց կրնայ ըլ­լալ, երբ խօս­քը կը վե­րա­բե­րի ցե­ղաս­պա­նու­թեան նման ա­նե­րե­ւա­կա­յե­լի դա­ժա­նու­թեան: ­Մենք գի­տենք, որ եր­կար եւ յոգ­նե­ցու­ցիչ ձգձգում­նե­րէ ետք, ­Գեր­մա­նիան, իբ­րեւ ոճ­րա­գոր­ծու­թեան մեղ­սա­կի­ցի, այդ ի­րա­դար­ձու­թիւ­նը բա­ցա­յայ­տօ­րէն կ­՝ա­նո­ւա­նէ իր իս­կա­կան ա­նու­նով... Ա­սի­կա ­Գեր­մա­նիոյ պատ­մու­թեան մէկ մասն է»:

Օզ­տե­միր յի­շե­ցուց ­Կայ­սե­րա­կան ­Գեր­մա­նիոյ վար­չա­պետ ­Պեթ­ման ­Հոլ­վե­կի սառ­նա­սիրտ ու դա­ժան խօս­քե­րը. «­Մեր միակ նպա­տա­կը ­Թուր­քիան՝ պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քին՝ մեր կող­քին պա­հելն էր եւ նշա­նա­կու­թիւն չու­նէր` հա­յե­րը կը բնաջն­ջո­ւէին, թէ՝ ոչ»:
Օզ­տե­միր ազ­դե­ցիկ յայ­տա­րա­րու­թեամբ ուղ­ղա­կիօ­րէն դի­մեց ­Պուն­տես­թա­կի նիս­տին մաս­նակ­ցող հայ հիւ­րե­րուն.- «­Միայն այն պատ­ճա­ռով, որ մենք ան­ցեա­լին մեղ­սա­կից ե­ղած ենք այս սոս­կա­լի ոճ­րա­գոր­ծու­թեան, չի նշա­նա­կեր, որ այ­սօր ալ պի­տի կանգ­նինք ժխտող­նե­րու կող­քին»:

Օզ­տե­միր յոր­դո­րեց ­Գեր­մա­նիոյ մի­լիո­նա­ւոր թուրք բնա­կիչ­նե­րը` հպար­տա­նա­լու ցե­ղաս­պա­նու­թեան ժա­մա­նակ հա­յե­րը փրկած «հե­րոս թուր­քե­րով», եւ ոչ թէ «­Թա­լէա­թի ու Էն­վե­րի նման ոճ­րա­գործ­նե­րով»:

Այ­նու­հե­տեւ՝ թրքա­կան ծա­գու­մով գեր­մա­նա­ցի խորհր­դա­րա­նա­կա­նը յայ­տա­րա­րեց, որ ի­րեն ցաւ պատ­ճա­ռող ա­մե­նատ­գեղ ար­տա­յայ­տու­թիւ­նը ­Թուր­քիոյ մէջ «հայ» բա­ռին օգ­տա­գոր­ծումն է իբ­րեւ «հայ­հո­յանք»: «Ա­նոնք կը հարցնեն ին­ծի, թէ ար­դեօք ես հա՞յ եմ: Ես հայ ըլ­լա­լը իբ­րեւ ա­նար­գանք չեմ ըն­դու­նիր: ­Սե­րե­լով սիւն­նի մահ­մե­տա­կան ըն­տա­նի­քէ, Ա­րե­ւե­լեան քրիս­տո­նէու­թիւ­նը ին­ծի ան­հանգս­տու­թիւն չի պատ­ճա­ռեր»:

Օզ­տե­միր մէջ­բե­րեց իր պոլ­սա­հայ բա­րե­կամ Հ­րանդ ­Տին­քի խօս­քե­րը, որ սպան­նո­ւած էր ­Պոլ­սոյ մէջ թուրք ծայ­րա­յե­ղա­կա­նի կող­մէ.- «Ե­թէ այ­սօր հա­յե­րը ապ­րէին ­Վա­նի մէջ, այդ քա­ղա­քը կը դառ­նար Ա­րե­ւել­քի ­Փա­րի­զը»: 2015 ­Մար­տին, ­Հա­յաս­տան կա­տա­րած այ­ցե­լու­թեան ժա­մա­նակ, Օզ­տե­միր ­Սի­վիլ­նե­թին տո­ւած իր հար­ցազ­րոյ­ցին մէջ անդ­րա­դար­ձաւ ­Տին­քի յայ­տա­րա­րու­թեան.- «Ես գա­ցի ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան թան­գա­րան եւ կար­դա­ցի այն մար­դոց ա­նուն­ներն ու մաս­նա­գի­տու­թիւն­նե­րը, ո­րոնց մենք կորսն­ցու­ցած էինք: Ա­նոնք ­Պոլ­սոյ ա­մե­նա­հե­ռա­տես եւ վառ մտա­ւո­րա­կան­ներն էին եւ ա­նոնք սպան­նո­ւե­ցան` սկսեալ ճար­տա­րա­պետ­նե­րէ, մտա­ւո­րա­կան­նե­րէ, լրագ­րող­նե­րէ, գրող­նե­րէ... Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թիւ­նը ոչն­չա­ցուց իր պատ­մու­թեան մէջ ա­մե­նա­յա­ռա­ջա­դէմ քա­ղա­քա­ցի­նե­րը:

Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թիւ­նը ահ­ռե­լի մեծ կո­րուստ կրած է: Ես կը կար­ծեմ, որ այ­սօր ­Թուր­քիա ա­ռա­ւել զար­գա­ցած եր­կիր­նե­րու մէջ չըլ­լա­լու պատ­ճառ­նե­րէն մէ­կը այն է, որ ե­րիտ­թուր­քե­րը հե­րոս­ներ չէին, այլ՝ դա­ւա­ճան­ներ: Ա­նոնք մեծ վնաս հաս­ցու­ցին հա­յե­րուն, ա­սո­րի­նե­րուն, յոյ­նե­րուն, ինչ­պէս նաեւ՝ թուր­քե­րուն»:

Իր ի­նը վայր­կեան տե­ւող ե­լոյ­թը, որ բազ­միցս ընդ­հա­տո­ւե­ցաւ բուռն ծա­փա­հա­րու­թիւն­նե­րով,­Գեր­մա­նիոյ խորհըր­դա­րա­նի թուրք պատ­գա­մա­ւո­րը ա­ւար­տեց՝ յայ­տա­րա­րե­լով, որ «­Պուն­տես­թա­կի պատ­գա­մա­ւոր­նե­րուն վտանգ չի սպառ­նար ի­րենց կար­ծի­քը ար­տա­յայ­տե­լու հա­մար: Ես վստահ եմ, որ ին­ծի չեն ձեր­բա­կա­լեր խորհր­դա­րա­նէն տուն վե­րա­դառ­նա­լու ճա­նա­պար­հին կամ իմ պատ­գա­մա­ւո­րա­կան ան­ձեռնմ­խե­լիու­թիւ­նը չի վեր­ցո­ւիր: Ին­ծի չեն ծե­ծեր կամ սպան­ներ: ­Նոյն բա­նը չեմ կրնար ը­սել ­Թուր­քիոյ իմ պաշ­տօ­նա­կից­նե­րուս մա­սին»:

Այ­նո­ւա­մե­նայ­նիւ, Օզ­տե­միր չէր սպա­սեր, որ ­Պուն­տես­թա­կի մէջ ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան բա­նա­ձե­ւի հաս­տա­տու­մէն ետք, ան եւ ­Գեր­մա­նիոյ խորհր­դա­րա­նի իր տա­սը թուրք պաշ­տօ­նա­կից­նե­րը պի­տի յայտ­նո­ւէին ոս­տի­կա­նու­թեան հսկո­ղու­թեան տակ` թուրք ծայ­րա­յե­ղա­կան­նե­րու կող­մէ մա­հո­ւան բազ­մա­թիւ սպառ­նա­լիք­ներ ստա­նա­լէ ետք:

­Նա­խա­գահ Էր­տո­ղան, հիթլէ­րեան ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նի ռա­սա­յա­կան ստու­գում­ներ յի­շեց­նող իր յայ­տա­րա­րու­թեան մէջ, ա­ռա­ջար­կեց ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան բա­նա­ձե­ւին ա­ջակ­ցած ­Գեր­մա­նիոյ խորհր­դա­րա­նի 11 թուրք պատ­գա­մա­ւոր­նե­րուն ա­րեան քննու­թիւն կա­տա­րել` ա­նոնց «թուրք» ըլ­լա­լը ա­պա­ցու­ցե­լու հա­մար: ­Մինչ այդ, Օզ­տե­մի­րի հօր հայ­րե­նի ­Թո­քատ (­Թուր­քիա) քա­ղա­քի պաշ­տօ­նեա­նե­րը ա­նոր ա­նու­նը ջնջե­ցին քա­ղա­քի պա­տո­ւոյ մար­դոց ցան­կէն:

­Սա­կայն, ­Գեր­մա­նիոյ դէմ ամ­պա­գոռ­գոռ սպառ­նա­լիք­ներ ը­նե­լէ ետք, Էր­տո­ղան ստի­պո­ւած ե­ղաւ զսպե­լու ինք­զինք՝ հասկ­նա­լով, որ նման ան­պա­տաս­խա­նա­տու քայ­լե­րը կրնան կոր­ծա­նա­րար ազ­դե­ցու­թիւն ու­նե­նալ նոյ­նինքն ­Թուր­քիոյ ար­դէն փլու­զո­ւող տնտե­սու­թեան վրայ…

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «­Քա­լի­ֆոր­նիա ­Քու­րիըր»