Print
Category: Յօդուածագրութիւն

«Ադր­բե­ջա­նա­կան պաշտ­պա­նա­կան գե­րա­տես­չու­թեան ներ­քին ցու­ցում­նե­րի ար­տա­հոս­քը, ո­րի հիմ­նա­կան ու­ղերձն այն է, որ ցան­կա­ցած պա­հի կա­րող է պա­տե­րազմ սկսո­ւել, ա­ւե­լի շատ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան ու Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի հան­րու­թիւնն ա­հա­բե­կե­լու, ա­նա­ռողջ մթնո­լորտ ստեղ­ծե­լու, այ­սինքն՝ քա­րոզ­չա­կան են­թա­տեքստ ու­նի»,- Tert.amի հետ զրոյ­ցում ա­սաց Հ.Հ. պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րի խորհր­դա­կան Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նը՝ բա­ցատ­րե­լով, թէ ին­չո՞ւ է այդ­պէս կար­ծում:

«Որ­պէս կա­նոն, պա­տե­րազ­մի նա­խա­պատ­րաս­տո­ւե­լիս այդ մա­սին բա­ցէի­բաց չեն յայ­տա­րա­րում: Թէ­պէտ 21րդ դարն է, եւ տեխ­նո­լո­գիա­կան ա­ռա­ջըն­թա­ցը թոյլ չի տա­լիս անս­պա­սե­լի յար­ձա­կո­ւել ո­րե­ւէ երկ­րի վրայ, այ­դու­հան­դերձ, ագ­րե­սիւ նկրտում­ներ ու­նե­ցող եւ յար­ձա­կո­ղա­կան պա­տե­րազմ պլա­նա­ւո­րող կող­մը փոր­ձում է ա­մէն կերպ իր մտադ­րու­թիւն­նե­րը թա­քուն պա­հել՝ յան­կար­ծա­կիի բե­րե­լու հա­մար իր հա­կա­ռա­կոր­դի­ն»,- ա­սաց նա:

Հե­տե­ւա­բար, Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նը հարց­նում է.- «Երբ մեզ ա­սում են՝ սպա­սէ՛ք, տե­սէ՛ք, ձեզ վրայ յար­ձա­կո­ւե­լու ենք, հարց է ա­ռա­ջա­նում. ե­թէ իս­կա­պէս մտա­դիր են մեծ պա­տե­րազ­մը վերսկ­սե­լու, ա­պա ին­չո՞ւ են այդ մա­սին բա­ցէի­բաց յայ­տա­րա­րում, որ­պէս­զի մենք նա­խա­պատ­րաս­տո­ւենք եւ թոյլ չտա՞ն­ք»:

Բո­լոր ժա­մա­նակ­նե­րում ու բո­լոր պա­տե­րազմ­նե­րում, ըստ Ջա­մա­լեա­նի, յա­ջո­ղու­թեան գրա­ւա­կան­նե­րից մէ­կը ե­ղել է անս­պա­սե­լիու­թեան գոր­ծօ­նը:

Յի­շեց­նենք, որ Հինգ­շաբ­թի, Ադր­բե­ջա­նի պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րու­թեան կայ­քում յայտ­նո­ւել էին հա­մա­պա­տաս­խան «սպե­ցի­ֆիկ ցու­ցում­նե­ր»՝ ուղ­ղո­ւած այդ երկ­րի բուժ­հաս­տա­տու­թիւն­նե­րին եւ բու­ժանձ­նա­կազ­մին: Ցու­ցում­նե­րում, մաս­նա­ւո­րա­պէս հրա­հան­գո­ւած է «ձեռ­նար­կել անհ­րա­ժեշտ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը՝ հնա­րա­ւոր ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թեան նկա­տա­ռու­մով, ո­րը կա­րող է տե­ղի ու­նե­նալ ցան­կա­ցած պա­հի»:

Չ­նա­յած սրան, Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­ն­ այ­նո­ւա­մե­նայ­նիւ նկա­տեց, որ հայ­կա­կան կող­մը պէտք է ա­մէն վայր­կեան պատ­րաստ լի­նի պա­տե­րազ­մի՝ թէ՛ հա­յոց եր­կու պե­տու­թիւն­նե­րի պաշտ­պա­նա­կան գե­րա­տես­չու­թիւն­նե­րը, թէ՛ հա­սա­րա­կու­թիւ­նը, քա­նի, որ ե­թէ «պատ­րաստ լի­նենք, այդ պա­տե­րազ­մը չի սկսո­ւի, ո­րով­հե­տեւ յար­ձակ­ւում են թոյ­լի վրա­յ»:

«Ա­մե­նայն պա­տաս­խա­նա­տո­ւու­թեամբ յայ­տա­րա­րում եմ, որ մեր բա­նա­կը պատ­րաստ է ցան­կա­ցած զար­գա­ցում­նե­րի. թէ՛ ի­րադ­րա­կան էս­կա­լա­ցիա­յի (մագլ­ցու­մի), թէ՛ կան­խար­գե­լիչ գոր­ծո­ղու­թիւն­նե­րի եւ թէ մեծ պա­տե­րազ­մի: Մենք յստակ գի­տակ­ցում ենք, որ ըն­թա­ցիկ տա­րո­ւայ Ապ­րի­լից պե­տա­կան սահ­մա­նին հաս­տա­տո­ւած յա­րա­բե­րա­կան ան­դոր­րը ժա­մա­նա­կա­ւոր է՝ ըն­թա­ցիկ հան­գա­մանք­նե­րով պայ­մա­նա­ւո­րո­ւած: Հե­տե­ւա­բար՝ բա­նակն ա­մէն վայր­կեան պատ­րաստ է էս­կա­լա­ցիա­յի հեր­թա­կան փու­լին, հա­կա­ռա­կոր­դին զսպե­լու­ն»,- ա­սաց պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րի խորհր­դա­կա­նը:

Նա նաեւ յի­շեց­րեց, որ Հ.Հ. պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րար Սէյ­րան Օ­հա­նեա­նը յա­րա­բե­րա­կան ան­դոր­րի այս ժա­մա­նա­կա­հա­տո­ւա­ծում յստակ խնդիր է դրել ԶՈՒ հրա­մա­նա­տա­րա­կան կազ­մի առ­ջեւ՝ լի­նել զգօն, ա­մէն վայր­կեան պատ­րաստ լի­նել կտրուկ հա­կազ­դե­լու հա­կա­ռա­կոր­դի նա­խա­յար­ձակ գոր­ծո­ղու­թիւն­նե­րին, անհ­րա­ժեշ­տու­թեան դէպ­քում նա­խա­ձեռ­նու­թիւն հան­դէս բե­րել, կան­խել հա­կա­ռա­կոր­դի սպա­սո­ւե­լիք ակ­տի­ւու­թիւ­նը (աշ­խու­ժու­թիւ­նը):

Յի­շեց­նենք, որ վեր­ջերս ե­ղել էր ա­մե­րի­կա­ցի հա­մա­նա­խա­գահ Ջէյմս Ո­ւոր­լի­քի յայ­տա­րա­րու­թիւ­նը, թէ պէտք է Ադր­բե­ջա­նին վե­րա­դար­ձո­ւեն «օ­կու­պա­ցո­ւած (գրա­ւեալ) տա­րածք­նե­րը», ին­չին հե­տե­ւել էր պաշ­տօ­նա­կան Ս­տե­փա­նա­կեր­տի ար­ձա­գան­գը, որ Ար­ցա­խի՝ սահ­մա­նադ­րօ­րէն ամ­րագ­րո­ւած տա­րածք­նե­րը են­թա­կայ չեն վե­րա­դար­ձի:

Ըստ Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նի, բո­լո­րի հա­մար պէտք է ակն­յայտ դառ­նայ, որ ար­ցա­խա­հա­յու­թիւ­նը՝ ի դէմս իր լե­գի­տիմ (օ­րի­նա­կան) իշ­խա­նու­թեան, իր հա­ւա­քա­կան կամքն է ար­տա­յայ­տում, երբ ժխտում է տա­րածք­ներ վե­րա­դարձ­նե­լու վե­րա­բե­րեալ ցան­կա­ցած գա­ղա­փար:

«Աշ­խար­հը պէտք է հա­մա­կեր­պո­ւի այն գա­ղա­փա­րի հետ, որ Ար­ցա­խի ներ­կա­յիս՝ սահ­մա­նադ­րօ­րէն ամ­րագ­րո­ւած տա­րած­քի տէ­րը ար­ցա­խա­հա­յու­թիւնն է, եւ որ ոչ մի թիզ հող չտա­լու դիր­քո­րո­շու­մը ար­ցա­խա­հա­յու­թեան հա­ւա­քա­կան կամքն է»,- ա­սաց Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­ն:

Նա չի բա­ցա­ռում, որ Ջէյմս Ո­ւոր­լի­քի այս յայ­տա­րա­րու­թիւ­նը, գու­ցէ եւ, ո­գե­ւո­րած լի­նի հա­կա­ռա­կոր­դին, բայց նշում է, որ մեր բա­նակն ու­նակ է սթա­փեց­նե­լու հա­կա­ռա­կոր­դին, նրան վե­րա­դարձ­նե­լու ի­րա­կա­նու­թեան դաշտ: Ուս­տի, Հ.Հ. պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րի խորհր­դա­կա­նը, ամ­փո­փե­լով, ար­ձա­նագ­րում է՝ Հայ­կա­կան զի­նու­ժը պատ­րաստ է ինչ­պէ՛ս ի­րադ­րա­յին լա­րո­ւա­ծու­թեան, այն­պէ՛ս էլ կան­խար­գե­լիչ գոր­ծո­ղու­թիւն­նե­րի ու նաեւ՝ մեծ պա­տե­րազ­մի, ընդգ­ծե­լով, որ մեծ պա­տե­րազ­մին պատ­րաստ լի­նելն է կան­խում այդ մեծ պա­տե­րազ­մը:

Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նի խօս­քով՝ ձեռ­նարկ­ւում են հա­կա­ռա­կոր­դի ստրա­տե­գիա­կան (ռազ­մա­վա­րա­կան) զսպման ռե­սուր­սը (պա­հուս­տը) բազ­մա­պատ­կե­լուն ուղ­ղո­ւած քայ­լեր: Ռու­սաս­տա­նից ստա­ցո­ւող եւ ստա­ցո­ւե­լիք հե­ռա­հար խոց­ման սպա­ռա­զի­նու­թիւ­նը հէնց այդ նպա­տա­կին է մի­տո­ւած: Այդ սպա­ռա­զի­նու­թեան առ­կա­յու­թիւ­նը հայ­կա­կան զի­նու­ժի մօտ մեծ պա­տե­րազ­մը կան­խող լրջա­գոյն գոր­ծօն է:

«­Պէտք է պատ­րաստ լի­նենք, որ պե­տա­կան սահ­ման­նե­րին ի­րա­վի­ճակն, ա­յո՛, կա­րող է սրո­ւել: Ակըն­յայտ է, սա­կայն, որ մեր բա­նա­կը պատ­րաստ է կտրուկ հա­կազ­դե­ցու­թեան: Տո­ւեալ դէպ­քում կա­րե­ւոր է, որ մեր հա­սա­րա­կու­թիւ­նը, ինչ­պէս ան­ցեալ տա­րո­ւայ Օ­գոս­տո­սին, սահ­մա­նին հնա­րա­ւոր լա­րո­ւա­ծու­թեան դէպ­քում հա­մախմ­բո­ւի Հ.Հ. զի­նո­ւած ու­ժե­րի շուրջ: Եւ ե­թէ ու­նակ լի­նենք վտան­գի պա­հին ազգ-բա­նա­կի վե­րա­ծուե­լու՝ ա­պա մեզ յաղ­թելն անհ­նա­րին կը լի­նի»,- ա­սաց նա:

Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նը նաեւ նշեց, որ Ար­ցա­խի ներ­կայ տա­րած­քը ար­ցա­խա­հա­յու­թեան ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­ւուն­քի ի­րաց­ման ար­դիւնք­նե­րից մէ­կի՝ հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան հան­րա­քո­ւէով ըն­դու­նո­ւած սահ­մա­նադ­րու­թեամբ ամ­րագ­րո­ւած է իբ­րեւ հա­յոց երկ­րորդ պե­տու­թեան ան­բա­ժա­նե­լի մաս: Ըստ այդմ՝ գո­յու­թիւն չու­նեն ա­զա­տագ­րո­ւած տա­րածք­ներ, գո­յու­թիւն ու­նի մէկ ամ­բող­ջա­կան ա­զա­տագ­րո­ւած Ար­ցախ, ո­րի տէ­րը ար­ցա­խա­հա­յու­թիւնն է:

«­Պէտք է յստակ գի­տակ­ցել, որ ա­զա­տագ­րո­ւած Ար­ցա­խի տա­րած­քը ոչ միայն բուն Ար­ցա­խի, այլ նաեւ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան անվ­տան­գու­թեան ե­րաշ­խիքն է, քա­նի որ Ադր­բե­ջա­նը նկրտում­ներ ու­նի նաեւ Հ.Հ. տա­րած­քի հան­դէպ, մաս­նա­ւո­րա­պէս, Սիւ­նի­քի մար­զի հան­դէպ: Թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան տան­դե­մի գերն­պա­տա­կը ե­ղել եւ մնում է Նա­խի­ջե­ւա­նի անկ­լա­ւա­յին վի­ճա­կը վե­րաց­նե­լը: Եւ այդ ա­ռու­մով, ե­թէ հայ­կա­կան կող­մը զի­ջում է, դի­ցուկ, Ար­ցա­խի տա­րած­քի մի մա­սը, ա­պա ձեռք է բե­րում ոչ թէ խա­ղա­ղու­թիւն, այլ խո­ցե­լի է դառ­նում, ըստ այդմ՝ քայլ է ար­ւում ո՛չ թէ դէ­պի յու­սա­լի խա­ղա­ղու­թիւն, այլ՝ դէ­պի նոր պա­տե­րազ­մ», բա­ցատ­րեց նա:

Ըստ Պ.Ն. պաշ­տօ­նեա­յի՝ հա­շո­ւի առ­նե­լով ադր­բե­ջա­նա­կան բա­նա­կի զի­նա­նո­ցում առ­կայ սպա­ռա­զի­նու­թեան ծա­ւալ­նե­րը, ա­ւե­լին՝ սպա­ռա­զի­նո­ւե­լու տեմ­պերն, ու թուրք-ադր­բե­ջա­նա­կան տան­դե­մի ագ­րե­սիւ նկրտում­նե­րը, Հա­յաս­տա­նի ռազ­մա­կան անվ­տան­գու­թիւնն ա­պա­հո­վո­ւած կա­րող է լի­նել միայն Ար­ցա­խի ներ­կայ՝ սահ­մա­նադ­րօ­րէն ամ­րագ­րո­ւած տա­րած­քի պահ­պան­ման դէպ­քում:

«­Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեա­նը սպառ­նա­ցող պո­տեն­ցիալ վտանգ­նե­րը յստակ պատ­կե­րաց­նե­լով ու երկ­րի ռազ­մա­կան անվ­տան­գու­թեան հա­մար պա­տաս­խա­նա­տո­ւու­թեան գի­տակց­մամբ էր պայ­մա­նա­ւո­րո­ւած 2014 թ. Մա­յի­սի 9ին Յաղ­թա­նա­կի զբօ­սայ­գում Հ.Հ. պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րար Սէյ­րան Օ­հա­նեա­նի յայ­տա­րա­րու­թիւնն առ այն, որ «մեր ծրագ­րե­րում տա­րածք­ներ յանձ­նել չկա­յ»», եզ­րա­փա­կեց Դա­ւիթ Ջա­մա­լեա­նը: