Հայաստանի մէջ կը նկատուի բնակչութեան ծերացման միտում: Վերջին տասնամեակին Հ.Հ.ի մէջ արձանագրուած է ծնելիութեան կրկնակի եւ բնական աճի քառակի նուազում` 2010ին արձանագրուած է 44.737 ծնունդ, 2011ին՝ 43.297, 2012ին՝ 42.832, 2013ին՝ 41.904, հետեւաբար ծնելիութեան բարձրացման խնդիրը Հայաստանի համար ունի ռազմավարական նշանակութիւն:
Հայաստանի նման երկիրներու համար, որոնք ունին փոքրաթիւ բնակչութիւն, վերարտադրողականութեան ցած ցուցանիշը իսկապէս մտահոգիչ խնդիր է, որ ուղղակիօրէն կ’առնչուի մեր երկրի ազգային անվտանգութեան հետ: Հայ կինը, հայ մայրը պէտք է յստակ գիտակցի, որ ազգի ապագան միշտ ալ իր ձեռքերուն մէջ է: Եթէ այսօր իրենք կը մտածեն միայն մանր-մունր բաներու մասին, վաղը իրենք պիտի դառնան այդ ճղճիմութեան զոհը:
Կարծիքներ կան, որ քիչ երեխաներ ունենալը կապուած է ընկերային պայմաններու եւ արտագաղթի հետ, սակայն վստահ եմ, որ ընկերային որեւէ վատ պայման, պետութեան կողմէն որեւէ խրարխուսում չի կրնար համեմատուիլ մայր դառնալու ցանկութեան հետ: Ան կը տրուի ի վերուստ եւ չի կրնար խլուիլ որեւէ արդարացումով եւ պատճառով:
Եթէ փորփրենք մեր ոչ-այդքան վաղ անցեալը, յիշելով մեր պապիկ-տատիկները, կը հասկնանք, որ մեր մէջ կան որոշ երեւոյթներ, որոնք բնական չեն, որոնք դէմ են մեր հայու տեսակին, որոնք դէմ են մայր ըլլալու բնութեան:
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի տարիներուն եւ անկէ ետք, հօրական տատիկս լոյս աշխարհ բերած է 11 երեխայ, անոր դուստրը՝ հօրս մայրը՝ 5 երեխայ, մեր տան մէջ մեծցած են 3ը, իսկ այսօր՝ ես…
Երկրորրդ Համաշխարհային Պատերազմի տարիներուն՝ ընկերային պայմանները, մեր ժամանակներու համեմատ, քանի մը անգամ աւելի վատ էին, քան հիմա: Չմանրանամ եւ չպատմեմ այժմեան բազմաթիւ պարագաներու մասին, որոնք կը հեշտացնեն երեխայի խնամքը: Բայց այդ, դժուարին տարիներուն տատիկս լոյս աշխարհ բերած է 11 երեխայ…
Չեմ գիտեր իսկապէս ի՞նչ փոխուած է, բայց մէկ բան հաստատ այն չէ, սուտ երեւոյթները, որոնք կանանց յետ կը մղեն շատ երեխաներ ունենալէ, մեր ազգի շահերէն չեն բխիր:
Մեղադրել կառավարութի՞ւնը ընկերային վատ պայմաններու համար.- այդ ալ արդարացում չէ։ Անապահով ընտանիքներու մէջ աւելի շատ երեխաներ կը ծնին, քան որոշ չափով ապահովուած յարկի տակ: Կան շատ կանայք, որոնք պատճառաբանելով մութ ու ցուրտ տարիները՝ մէկ կամ լաւագոյն պարագային երկու երեխայ ունեցած են եւ այսօր կ’ափսոսան կորսնցուցած բազմաթիւ հնարաւորութիւններու եւ ժամանակի համար:
Տեսնելով այդ կանանց, զրուցելով անոնց հետ՝ կը հասկնամ, որ նոյն սխալը կը շարունակուի, հիմա ալ մեղադրանքներ յղելով իշխանաւորներուն:
Պէտք է պահ մը կանգ առնել ու համեմատել այդ անհասկնալի բազմաթիւ երեւոյթները՝ երեխայի ծնունդին հետ: Անոնք անհամեմատելի երեւոյթներ են, բայց հաւանաբար անհրաժեշտ են հասկնալու համար: Երեխան իր գոյութեամբ կը յաղթահարէ մնացած երեւոյթները: Եւ կը ստացուի այնպէս, որ այսօր մենք չենք ցանկար ըլլալ մայր, հայր, չենք ցանկար իւրաքանչիւր փոքրիկի հետ նորովի ապրիլ ծնող ըլլալու բերկրանքը:
Եւ այսօր, որեւէ ընտանիք պէտք է իր վրայ վերցնէ վաղուայ օրուան պատասխանատւութիւնը՝ յստակ գիտակցելով, որ հայրենիքը իսկապէս վտանգի մէջ է եւ անոր ապագան կախուած է մեզմէ: Եթէ մենք շատ երեխաներ ունենանք` մեր ազգաբնակչութիւնը աւելցնելով կը հասնինք անոր, որ բոլորը միջազգային մակարդակով մեզի հետ հաշուի կը նստին…
Յ.Գ. - Արեւմտեան Հայաստանի մէջ հայ կանայք աւելի շատ երեխաներ կ’ունենային, քան թուրքերու եւ քիւրտերու քանի մը կիները միասին… Փառք ու պատիւ այն կանանց, որոնք վեր են մանր-մունր նկատառումներէ…
Արուսեակ Սիմոնեան - «Եռագոյն»