Print
Category: Թուրքիա-Ատրպէյճան

«Ար­մէնփ­րես» կը գրէ, որ քա­րիւ­ղի գի­նի ան­կու­մէն կա­թո­ւա­ծա­հար իր տնտե­սու­թեամբ՝ Ազր­պէյ­ճա­նի իշ­խա­նու­թիւ­նը ինչ­պէս բազ­մա­թիւ բնա­գա­ւառ­նե­րու մէջ, այն­պէս ալ ռազ­մա­կան ո­լոր­տին մէջ կանգ­նած է շատ լուրջ խնդի­րի առ­ջեւ.- Ինչ­պէ՞ս դուրս գալ 10 ռազ­մա­կան կա­ռոյց­նե­րու մէջ ծա­ռա­յող շուրջ 200 հա­զար զի­նո­ւոր­նե­րու, յատ­կա­պէս պաշտ­պա­նու­թեան­նա­խա­րա­րու­թեան կազ­մին մէջ գտնո­ւող զօ­րա­միա­ւո­րում­նե­րու մէջ ծա­ռա­յող 80 հա­զա­րէն ա­ւե­լի զի­նո­ւոր­նե­րու եւ զի­նա­միա­ւոր­նե­րու ռազ­մա­կան-սպա­ռա­զի­նա­կան ա­պա­հով­ման հա­մա­կար­գի ճգնա­ժա­մէն։

Ինչ­պէս որ կը հա­ղոր­դէ «Ար­մէնփ­րես», ըստ «­Խա­զար» ռազ­մա­կան հե­տա­զօ­տու­թիւն­նե­րու հիմ­նար­կին՝ ճգնա­ժա­մէն նո­ւազ կո­րուստ­նե­րով դուսր գա­լու հա­մար, Ատր­պէյ­ճա­նի պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րու­թիւ­նը ո­րո­շած է ջնջել կամ ի­րա­րու միաց­նել նա­խա­րա­րու­թեան կազ­մին մէջ գտնո­ւող շարք մը ռազ­մա­կան միա­ւոր­ներ, նո­ւա­զե­ցել զի­նո­ւոր­նե­րու աշ­խա­տա­վար­ձե­րը, սահ­ման­նե­րուն մէջ կրկնա­կի աշ­խա­տա­վար­ձով ծա­ռա­յող հա­զա­րա­ւոր զի­նո­ւոր­նե­րուն տրո­ւող աշ­խա­տա­վար­ձը ի­ջեց­նել զօ­րա­նո­ցա­յին մա­կար­դա­կի, պակ­սեց­նել հա­զա­րա­ւոր պայ­մա­նագ­րա­յին զի­նո­ւոր­նե­րու աշ­խա­տա­վար­ձե­րը կամ ընդ­հան­րա­պէս կրճա­տել ա­նոնց պաշ­տօ­նա­տե­ղի­նե­րը, ջնջել զի­նո­ւոր­նե­րու հա­մար նա­խա­տե­սո­ւած լրա­ցու­ցիչ (ար­ձա­կուր­դի, կեն­ցա­ղա­յին ի­րե­րու, 13-14րդ­ աշ­խա­տա­վար­ձե­րու, նիւ­թա­կան օգ­նու­թեան եւ այլն) վճա­րում­նե­րը, խիստ նո­ւա­զեց­նել ռազ­մա­փոր­ձե­րու, մար­տա­կան-մար­տա­վա­րա­կան փոր­ձե­րու թի­ւը, յե­տաձ­գել զի­նո­ւոր­նե­րու բնա­կա­րան­նե­րու շի­նա­րա­րու­թեան եւ վե­րա­նո­րոգ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը, ընդ­մի­ջել նոր զէն­քե­րու, ռազ­մա­կան սար­քե­րու եւ սպա­ռա­զի­նու­թեան հո­լո­վոյ­թը եւ այլն։

Իր կող­մէ «­Մէյ­տան Թի.­Վի.» պատ­կե­րաս­փիւ­ռի կայ­քը կը հա­ղոր­դէ, որ յի­շեալ քայ­լե­րու կեն­սա­գոր­ծու­մը ար­դէն սկսած է, հա­զա­րա­ւոր զի­նո­ւոր­նե­րու աշ­խա­տա­վար­ձը նո­ւա­զած է, վճա­րում­նե­րուն մէջ լուրջ ընդ­մի­ջում­ներ ստեղ­ծո­ւած են եւ այլն։

Կայ­քը կը յայտ­նէ, որ Ատր­պէյ­ճա­նի պաշտ­պա­նու­թեան նա­խա­րա­րու­թեան ղե­կա­վա­րու­թիւն­նը կ’աշ­խա­տի հա­սա­րա­կու­թե­նէն գաղտ­նի պա­հել կա­ցու­թիւ­նը եւ լրա­տո­ւա­մի­ջոց­նե­րուն կ’ար­գի­լէ այդ մա­սի­նար­տա­յայ­տո­ւիլ։

Ըստ կայ­քին՝ ե­թէ «հնա­րա­ւոր ե­լեւմտա­կան տնտես­ման» վե­րոն­շեալ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը կեան­քի կո­չո­ւին, ա­պա Ատըր­պէյ­ճա­նի զի­նեալ ու­ժե­րու մար­տու­նա­կու­թիւ­նը պի­տի նո­ւա­զի, հա­սա­րա­կու­թեան մէջ բա­նա­կի հետ կա­պո­ւած ա­նո­րո­շու­թիւն պի­տի ստեղ­ծո­ւի, լրա­տո­ւա­մի­ջոց­նե­րուն մէջ պի­տի մեծ­նայ յան­ցա­գոր­ծու­թիւն­նե­րու, զի­նո­ւոր­նե­րու մա­հե­րու եւ այլ ժխտա­կան դէպ­քե­րու թի­ւը։

«Ատր­պէյ­ճա­նի բա­նա­կի ներ­կայ կա­ռու­ցո­ւած­քը շատ ֆի­նանս­ներ պա­հան­ջող, սա­կայն, այդ մի­ջոց­նե­րուն հա­մա­պա­տաս­խան մար­տա­կան պատ­րաս­տո­ւա­ծու­թիւն չու­նե­ցող բա­նա­կի կա­ռու­ցուածք է։ Բա­նա­կը կը հան­դի­սա­նայ ղե­կա­վա­րու­թեան փտած նպա­տակ­նե­րու կեն­սա­գործ­ման կեդ­րոն։ Այս­տեղ մի­լիառ­նե­րով ե­լեւմ­տա­կան մի­ջոց­ներ կ’իւ­րա­ցո­ւին եւ ոչ ոք կը պատ­ժո­ւի։ Պաշտ­պա­նա­կան ծախ­սե­րը կը ծա­ռա­յե­ցո­ւին փտա­ծու­թեան եւ կա­շա­ռա­կե­րու­թեան... ա­ճին։ Հա­կա­ռակ պա­րա­գա­յին, հան­րու­թիւ­նը պի­տի տե­ղե­կա­ցո­ւէր պաշտ­պա­նա­կան պիւտ­ճէի ծախ­սե­րու ման­րա­մաս­նե­րուն, մեծ թի­ւով կաս­կա­ծե­լի հար­ցե­րու մա­սին, ինչ­պէս օ­րի­նակ՝ հա­սա­րա­կու­թե­նէն գաղտ­նի պի­տի չպա­հո­ւէին զի­նո­ւոր­նե­րու մա­հո­ւան դէպ­քե­րը։ Ե­թէ նա­խա­պէս պաշտ­պա­նա­կան ծախ­սե­րը կը կազ­մէին 3 մի­լիառ տո­լա­րէն ա­ւե­լի, ա­պա այժմ ա­տի­կա չի կազ­մեր նոյ­նիսկ 2 մի­լիառ տո­լար։ Փաս­տօ­րէն, Ատր­պէյ­ճա­նի պաշտ­պա­նա­կան ծախ­սե­րը մա­նա­թի ար­ժեզր­կու­մէն նո­ւա­զա­գոյ­նը մէկ մի­լիառ տո­լա­րով պակ­սած են։ Պաշտ­պա­նա­կան ծախ­սե­րու նո­ւա­զա­գոյ­նը 50 առ հա­րիւ­րը կը նա­խա­տե­սո­ւէր ար­տա­սահ­մա­նէն նե­րա­ծո­ւող զէն­քե­րու, ռազ­մա­կան սար­քե­րու, տար­բեր սար­քա­ւո­րում­նե­րու ձեռք բեր­ման վրայ։ Ներ­կա­յիս, քա­րիւ­ղի գի­նի անկ­ման հետ կա­պո­ւած՝ նման նպա­տակ­նե­րով վճա­րում­նե­րու հա­մար պիւտ­ճէին մէջ լուրջ ե­լեւմ­տա­կան դժո­ւա­րու­թիւն ստեղ­ծո­ւած է եւ այդ ի­րա­վի­ճա­կը մին­չեւ տա­րո­ւան կէ­սը ա­ւե­լի պի­տի վատ­թա­րա­նայ։ Ատր­պէյ­ճա­նի իշ­խա­նու­թիւ­նը կանգ­նած է հեր­թա­կան լուրջ խնդի­րի առ­ջեւ։ Սա­կայն, այս ան­գամ խնդի­րը միայն ա­նոր խնդի­րը չէ, ո­րով­հե­տեւ բա­նա­կը Ատր­պէյ­ճա­նի անվ­տան­գու­թեան գլխա­ւոր պա­տաս­խա­նա­տու կա­ռոյցն է»,- կը գրէ կայ­քը։

Ատր­պէյ­ճա­նա­կան լրա­տո­ւա­մի­ջոց­նե­րու հա­մա­ձայն՝ Ատր­պէյ­ճա­նի 2016 թո­ւա­կա­նի պե­տա­կան պիւտ­ճէին մէջ պաշտ­պա­նա­կան ո­լոր­տի հա­մար ծախ­սե­րը նա­խա­տե­սո­ւած են 1 մի­լիառ 837 մի­լիոն 237 հա­զար մա­նաթ, ինչ որ կը կազ­մէ ամ­բողջ պիւտ­ճէա­կան ծախ­սե­րու 12,6 առ հա­րիւ­րը։

2015 թո­ւա­կա­նի պե­տա­կան պիւտ­ճէին մէջ Ատր­պէյ­ճա­նի ռազ­մա­կան ծախ­սե­րը նա­խա­տե­սո­ւած ե­ղած են 3 մի­լիառ 783 մի­լիոն մա­նաթ, որ կը կազ­մէր 2015ի պե­տա­կան պիւտ­ճէին 17,9 առ հա­րիւ­րը։

Իսկ «­Մին­վալ.ազ» կայ­քը յայտ­նած է, որ այս տա­րո­ւան 1 Յու­նո­ւա­րէն սկսեալ, Ատր­պէյ­ճա­նի մէջ զի­նո­ւոր­նե­րուն աշ­խա­տա­վար­ձը ար­դէն 30-50 առ հա­րիւ­րով նո­ւա­զե­ցո­ւած է։

«Ա­զատ­լիկ.ին­ֆօ» կայքն ալ յայտ­նած է, որ Ատր­պէյ­ճա­նի 2016 թո­ւա­կա­նի պե­տա­կան պիւտ­ճէին մէջ ար­դէն այժ­մէն իսկ 1,3 մի­լիառ մա­նաթ լրա­ցու­ցիչ բաց ստեղ­ծո­ւած է։