Print
Category: «Ազատ Օր»ի նիւթերէն՝ 50 տարի առաջ

Ամերիկեան իշխանութեանց կողմէ հրատարակութեան յանձնուեցան տարաբախտ նախագահ Քենետիի ահաբեկիչ վատանուն Լի Օզուըլտի քանի մը նամակները, որոնք այնքան կը յիշեցնեն Երուանդ Օտեանի հռչակաւոր տիպարը՝ ընկեր Փանջունին: Այդ նամակներուն մէջ հաստատելի քանի մը յայտարարութիւններ եւ ինքնախոստովանութիւններ կը բացատրեն, արդարեւ, «մարդը» եւ իր գործը: Նամակները ուղղուած են Նիւ Եորքի մէջ յօգուտ քասթրոյական Քուպայի գործող կազմակերպութեան մը: Եւ ահաւասիկ թէ ի՛նչ կ՛ըսեն. - «Անգործ էի. վիզէս յայտարարութիւն մը կախելով՝ փողոցներու մէջ թռուցիկներ ցրուելու սկսայ: Վիզէս կախ այդ յայտարարութիւնը, զոր ես պատրաստած էի, կ՛ըսէր՝ «Ձեր ձեռքերը հեռո՛ւ պահեցէք Քուպայէն: Կեցցէ՛ Ֆիտելը», Այս առթիւ ոմանք հայհոյեցին ինծի, ուրիշներ ողջունեցին: Թռուցիկներս 15 հատ էին եւ բոլորն ալ սպառեցան: «Պիտի խնդրէի, որ 40 կամ 50 հատ եւս ղրկէիք»: «Կը մտածեմ գրասենեակ մը բանալ Քուպայի ի նպաստ աշխատելու նպատակով: Այստեղ մինչեւ 30 տոլարով կարելի է գրասենեակ մը բանալ: Եթէ մի քիչ փող ըլլար… Ահաւասիկ նաեւ ուրիշ նամակ մը՝ նո՛յն տպագրութեամբ. … «Հակառակ ձեր թելադրութեան՝ գրասենեակը բացի: Իմ գործելու նոր եղանակիս մէջ մեծ տարբերութիւն մը կը տեսնէք անշուշտ, որովհետեւ անդամատուրքեր հաստատած եմ… Տարեկան 12 տոլար պիտի գանձեմ իւրաքանչիւր անդամէ, այստեղի մասնաճիւղին համար: Հինգ տոլարը պիտի փոխանցեմ ձեզի: Մարդիկ չեն ուզեր տարին հինգ տոլար վճարել ուղղակի ձեզի, սակայն դիւրութեամբ ամիսը 1 տոլար կու տան ինծի»… Կարդացէ՛ք նաեւ մնացեալը. -… «Գրասենեակս հազիւ բացած՝ երեք օր յետոյ փակուեցաւ: Շէնքին տէրերը նորոգութեան պատրուակով առարկութիւններ ըրին: Կը կարծեմ, որ կը հասկընաք»: … «Ցոյց մը կազմակերպեցի, սակայն քուպացի տարագիր «մակաբոյծները վրաս յարձակեցան: Ոստիկանութենէն պաշտօնապէս յանդիմանուեցանք: Այս դէպքը զիս զրկեց ամէն քաջալերութենէ եւ առանձին թողուց դէպքերուն դէմ յանդիման: «Այսուհանդերձ, հազարաւոր թռուցիկներ ցրուեցի: … «Հաճոյքով կը շարունակեմ թռուցիկներ ցրուելու աշխատանքը, սակայն քուպացի «մակաբոյծները» դարձեալ վրաս յարձակեցան: Տասը տոլար տուգանքի դատապարտուեցայ: «Ուրախ եմ, որ կացութիւնը օրէ օր տագնապալի բնոյթ կը ստանայ եւ տեղական ձայնասփիւռն ու պատկերասփիւռը կը հետաքրքրուին իմ աշխատանքներովս: «Դարձեալ ցոյց մը կազմակերպեցի երեք հոգիի մասնակցութեամբ… Կը յուսամ, որ երջանիկ էք, Նիւ Օրլէանի մէջ զարգացող կացութեան համար: «Ընկեր Փանջունի՜ն» է, որ, ամերիկեան հողի վրայ բուսած, կը շարունակէ ցնորական իր առաքելութիւնը: ԳԻՍԱՒՈՐ