Եպիսկոպոսաց այսպիսի համահաւաք ժողով մը տեղի ունեցած է 600 տարի առաջ

Երէկ, 24 Սեպտեմբերի առաւօտուն, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ, նախագահութեամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ծայրագոյն պատրիարք Ամենայն հայոց կաթողիկոսի եւ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսի, սկսաւ Հայաստանեայց Առաքելական Ս. Եկեղեցւոյ Եպիսկոպոսաց ժողովը՝ մասնակցութեամբ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսութեան եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան եպիսկոպոսաց դասի:

Այս առիթով Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածին ժամանած են հայ եկեղեցւոյ 75 արքեպիսկոպոսներէն ու եպիսկոպոսներէն 62-ը: Ժողովին կը մասնակցի Յունաստանի թեմակալ առաջնորդ Գերշ. Տ. Խորէն եպս. Տողրամաճեան: 

Ժողովի բացման արարողութեան ներկայ էր Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանը:

Ժողովը սկսաւ միասնական Տէրունական աղօթքով:

Ապա ժողովականները աղօթեցին առ Աստուած հոգելոյս Տ. Շահան արքեպիսկոպոս Սվաճեանի, Տ. Արտաւազդ արքեպիսկոպոս Թրթռեանի եւ Հայ եկեղեցւոյ բոլոր հանգուցեալ սպասաւորներու հոգիներու հանգստութեան համար: Այնուհետեւ ներկաները ողջունեց Գարեգին Բ. Ամենայն հայոց կաթողիկոսը եւ հրաւիրեց Սերժ Սարգսեանը՝ իր ողջոյնի խօսքը ուղղելու:

ՀՀ նախագահի ուղերձէն ետք ժողովականներուն եպիսկոպոսաց ժողովի առիթով դիմեցին Գարեգին Բ. Ամենայն հայոց կաթողիկոսը, Արամ Ա. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսը եւ Պոլսոյ հայոց պատրիարքական փոխանորդ Տ. Արամ արքեպիսկոպոս Աթէշեանը: 

ՀՀ Նախագահի ելոյթը

Գերաշնո՛րհ հոգեւոր հայրեր,

Ուրախ եմ գտնուել այստեղ՝ հայոց հոգեւոր կենտրոնում, բոլորիս համար նուիրական Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում: Սրտանց ողջունում եմ բոլորիդ՝ Հայ Եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ողջ դասին, եւ յատկապէս աշխարհասփիւռ հայութեան հեռաւոր օճախներից հայրենիքի բարեբեր հող եկած հոգեւոր առաջնորդներին: Առիթից օգտուելով՝ պէտք է ասեմ, որ լաւատեղեակ եմ բոլորիդ ազգանպաստ ու հայրենանուէր ձեռնարկումներին եւ շնորհակալ եմ այդ ամէնի համար:

Երախտապարտ եմ Ամենայն Հայոց Հայրապետին ինձ հրաւիրելու եւ ողջոյնի խօսքով ձեզ դիմելու այս հնարաւորութեան համար: Այստեղ գտնուելով՝ ինչպէս եւ մեր ժողովրդի իւրաքանչիւր զաւակ, անհրաժեշտ եմ համարում իմ որդիական սէրը, նուիրումը եւ աջակցութիւնը մէկ անգամ եւս յայտնել Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն:

Հայոց պատմութեան վայրիվերումներին ծանօթ մարդիկ կարող են իրաւամբ գնահատել այն կարեւորագոյն առաքելութիւնը, որ կատարել եւ այսօր էլ շարունակում է կատարել մեր Մայր Եկեղեցին: Առաքեալների ջանքերով հիմնադրուած այս հոգեւոր հաստատութեան շնորհիւ պետականութիւնից  զրկուած եւ աշխարհասփիւռ դարձած հայ ժողովուրդը երբեք չկորցրեց իր կապն այն վեհ արժէքների հետ, որոնք սոսնձում են հայոց ինքնութիւնը:

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի կանթեղն այսօր էլ շարունակում է լոյս սփռել մեր մէջ, իսկ Հայոց Եկեղեցու սպասաւորները շարունակում են իրենց անձնուրաց ծառայութիւնը՝ հաւատարիմ մնալով Սուրբ Սահակ Պարթեւի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Ներսէս Շնորհալու, Գրիգոր Տաթեւացու եւ Հայ Եկեղեցու լուսամիտ հայրապետներ Ներսէս Աշտարակեցու, Խրիմեան Հայրիկի, Վազգէն Առաջինի եւ մեր միւս հոգեւոր հայրերի պատգամներին:

Քսաներկու տարի է, ինչ մենք վերականգնել ենք անկախ հայոց պետականութիւնը, սակայն հայոց ազգային կեանքում Մայր Եկեղեցու հայապահպան դերակատարութիւնը շարունակում է մնալ նոյնչափ կարեւոր: Այսօր առաւել, քան երբեւէ մեզ անհրաժեշտ է ամրացնել այն հոգեւոր արժէքները, որոնք մեզ կապում են եւ դարձնում են միասնական հայ ժողովուրդ:

Իր Սահմանադրութեան ուժով Հայաստանի Հանրապետութիւնը ճանաչում է Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու՝ որպէս ազգային եկեղեցու բացառիկ առաքելութիւնը հայ ժողովրդի հոգեւոր կեանքում, նրա ազգային մշակոյթի զարգացման եւ ազգային ինքնութեան պահպանման գործում։ Մեծագոյն հաճոյքով գոհունակութիւն եմ յայտնում պետութեան եւ Եկեղեցու միջեւ հաստատուած սերտ համագործակցութեան եւ մեր ազգային խնդիրները լուծելու գործում միմեանց փոխլրացնելու կապակցութեամբ:

 
Գերաշնո՛րհ հոգեւոր հայրեր,

Մայր Հայաստանն աշխարհի բոլոր հայերի տունն է, իսկ Մայր Եկեղեցին՝ Հայաստանի ու հայ ժողովրդի վէմն ու յենասիւնը: Դարեր շարունակ Աստուածապաշտ հայ ժողովրդի հայեացքն ուղղուած է եղել առ Սուրբ Էջմիածին: Հէնց այստեղ է բաբախում մեր Մայր Եկեղեցու սիրտը, որը սնուցւում է միլիոնաւոր մեր հաւատաւոր քոյրերի ու եղբայրների որդիական սիրով ու աղօթքներով:

Այժմ մենք յիրաւի դարակազմիկ իրադարձութեան ականատեսն ենք դառնում: Հանգամանքների բերումով դարեր շարունակ, մասնաւորապէս վերջին վեց հարիւրամեակների ընթացքում, հնարաւոր չի եղել գումարել Հայոց Եկեղեցու Եպիսկոպոսաց դասի ժողով: Ուրախութեամբ պէտք է արձանագրեմ, որ այժմ հնարաւորութիւն է ստեղծուել յաղթահարելու այդ հիմնախնդիրը՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, այսինքն՝ մեր հայրենի հողի վրայ գումարելով Եպիսկոպոսաց ժողով:

Այս իրադարձութիւնը կարեւորագոյն ազդակ է մեր հաւատաւոր ժողովրդին եւ կոչուած է ապացուցելու Մայր Եկեղեցու հաւատարմութիւնը աշխարհասփիւռ հայութեանը համախմբելու գործին: Վստահ եմ, որ այս ժողովը կþազդարարի նոր առաջընթաց հայոց հոգեւոր կեանքում եւ թոյլ կուտայ համայն հայութեանը նոր եռանդով ու լիցքով լծուել ազգային իղձերի իրականացմանը:

Այս ժողովի գումարմամբ Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին թեւակոխում է իր պատմութեան նոր փուլ: Այն հնարաւորութիւն է ստանում գտնելու մեր հոգեւոր ու բարոյական կեանքի բազմաթիւ հարցերի պատասխաններ, մեր ժամանակների մարտահրաւէրներին համապատասխան բարեփոխելու եւ արդիականացնելու իր աշխատանքը:

Գիտեմ, թէ որքան ծանրաբեռնուած է լինելու ձեր աշխատանքի օրակարգը: Կարծում եմ՝ քննարկուող հարցերից մէկին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել. դա Մեծ եղեռնի զոհերին սրբադասելու Հայոց երկու Հայրապետների կարեւորագոյն նախաձեռնութիւնն է:

Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի նախաշեմին մեր ողջ ժողովուրդը շարունակում է իր «ոչ»-ը հնչեցնել մարդկութեան դէմ յանցագործութիւններին: Դա մեր պարտքն է մեր նախնիների, մեր անմեղ զոհերի եւ ամբողջ մարդկութեան հանդէպ, որպէսզի ապագայում հնարաւոր լինի կանխել նոր ցեղասպանութիւնների կրկնութիւնը: Մեծ է այսօր այս առումով աշխարհասփիւռ մեր ժողովրդի ակնկալիքը նաեւ Հայ Եկեղեցուց եւ իր Եպիսկոպոսաց պատւական դասից:

Այս օրերին Սիրիայում շարունակւում է կործանարար քաղաքացիական պատերազմը, որը դարձաւ սիրիահայ համայնքի ծանրագոյն փորձութիւնը: Սիրիայում կատարուողը մեր ամենամեծ ցաւն է եւ մեր ամենօրեայ թիւ մէկ մտահոգութիւնը: Սիրիայի ժողովուրդը հայերիս համար ամենածանր պահին գրկաբաց ընդունեց ցեղասպանութիւնից մազապուրծ եղածներին եւ իր ունեցածը կիսեց մեզ հետ: Մենք ցանկանում ենք, որ ստեղծուած իրավիճակի համար հնարաւորինս արագ քաղաքական հանգուցալուծում գտնուի եւ դադարեցւի արիւնահեղութիւնը մեր բարեկամ երկրում:

Քրիստոնէական հաւատքը, սէրը եւ բարոյականութիւնը, մեր դաւանանքը աչքի լոյսի պէս պահելու եւ պաշտպանելու պատասխանատուութիւնը օրհնութիւն է բոլորիս համար: Խորապէս համոզուած եմ, որ դարեր ի վեր այդ ամէնի մարմնաւորողն ու իրագործողը մեր ժողովրդի կեանքում Հայոց Եկեղեցին է իր բոլոր Նուիրապետական Աթոռներով, թեմերով, ծուխերով ու կառոյցներով: Սա այն հաստատութիւնն է, որը իւրաքանչիւր հայ պէտք է սիրի, փայփայի ու պահպանի՝ իբրեւ դէպի յաւերժութիւն մեր ժողովրդի մշտագնայ ճամբորդութեան գրաւական:

Վերահաստատելով ուրախութիւնս Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Եպիսկոպոսաց դասի ժողովի կապակցութեամբ՝ յոյս եմ տածում, որ այն նոյն միասնականութեան ոգու վկայութեամբ այսուհետ գումարուելու է պարբերաբար՝ ի փառս մեր հաւատաւոր ժողովրդի:

Բոլորիդ մաղթում եմ յաջողութիւն եւ արդիւնաւէտ աշխատանք:

Թո՛ղ Աստուած պահի ու պահպանի Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին եւ Հայաստան մեր աշխարհը: Շնորհակալութիւն: