Հայաստանեան քաղաքական ուժերը կը ներկայացնեն Հայաստանի արտաքին քաղաքական խնդիրներու գծով իրենց մօտեցումները
«Ժառանգութիւն» խորհրդարանական խմբակցութեան ղեկավար Սաֆարեանը քաղաքական ուժերու մասնակցութեամբ կայացած քննարկման ընթացքին, կարծիք յայտնեց, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան հարցին մէջ հայաստանեան քաղաքական ուժերի մօտեցումներն այնքան էլ նոյնական չեն:
Սաֆարեանը միեւնոյն ժամանակ ասաց, որ իրենց դիրքորոշումները առաւելապէս համընկնում են Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան դիրքորոշումներին: Սաֆարեանը, մասնաւորապէս յիշեցրեց, որ հայ-թրքական արձանագրութիւններին դէմ են արտայայտուել միայն «Ժառանգութիւն»ը եւ ՀՅԴ-ն: Նա ասաց՝ «Ժառանգութեան» դիրքորոշումը հայ-թրքական յարաբերութիւնների հարցում չի փոխուել:
«Որքան էլ փորձեն զուտ քարոզչական եւ այլ հնարքներ բանեցնել, միեւնոյն է այդ արձանագրութիւնները առնուազն ճանապարհ են բացում թրքական յայտնի նախապայմանների բաւարարման համար, եթէ չասենք, որ ուղղակիօրէն արտացոլում են այս նախապայմանները», - ասաց Սաֆարեանը:
«Ժառանգութեան» ներկայացուցիչը վերահաստատեց նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան կարգաւորման հարցում կուսակցութեան մօտեցումը, այն է՝ Հայաստանը պէտք է ճանաչի Լեռնային Ղարաբաղի անկախութիւնը:
«Արդէն իսկ տեսանելի է, որ այսպէս գնալու դէպքում կամ Մադրիդեան առաջարկների հիմքի վրայ պիտի ինչ-որ բան մոգոնուի, կամ ուղղակի այս խնդիրը պէտք է շարունակուի», - ասաց Սաֆարեանը:
Ինչ վերաբերում է կուսակցութեան արտաքին քաղաքական օրակարգի այլ հարցերին, ապա Ստեոպա Սաֆարեանի խօսքով՝ «Ժառանգութիւնը» որպէս գերակայ հարց է համարում նաեւ անդամակցութիւնը Եւրամիութեանը: Կուսակցութիւնը, սակայն, դէմ է Եւրասիական միութեանը՝ ասելով, որ եթէ Հայաստանը ցանկանում է խորանալ եւրաինտեգրման գործընթացում, ապա Եւրա-սիական միութիւնը կարող է լուրջ մարտահրաւէր դառնալ այդ ճանապարհին:
ՀՅԴ-ի Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանը, անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգաւորմանը, գտնում է, որ առանց Լեռնային Ղարաբաղի վերաբնակեցմանը մեծ թափ տալուն պէտք չէ մեծ արդիւնքներ ակնկալել: Ըստ բանախօսի, բանակցութիւններին զուգահեռ պէտք է նաեւ տանել Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչմանն ուղղուած աշխատանք: Մանոյեանն ասաց՝ Ռուսաստանի հետ Հայաստանի պահուածքը պէտք է լինի իրաւահաւասար, արեւմուտքի հետ էլ յարաբերութիւնները պէտք է սերտացուեն, սակայն ՀՅԴ-ն Եւրամիութեանն անդամակցելու հարց իր արտաքին քաղաքական օրակարգում չունի:
«Եւրամիութիւնը այնքան է փոխւում, որ վստահ չեմ, որ այն օրը, որ մենք պատրաստ լինենք, պիտի ուզէինք Եւրամիութեան անդամ դառնալ, թէ՝ ոչ: Բայց ամէն դէպքում եւրոպական չափանիշներին հասցնել մեր երկրի եւ ներքին զարգացումը բոլոր բնագաւառներում, եւ ընդհանուր արտաքին քաղաքականութիւնը՝ որպէս կարեւոր ուղղութիւններից մէկը, եւս առաջնահերթութիւն է», - ասաց Մանոյեանը՝ յաւելելով, որ Եւրասիական միութեան մասին խօսելն էլ դեռ վաղ է:
Հայ ազգային գոնկրէսը եւս համարում է, որ Հայաստանի համար արտաքին քաղաքական առաջնահերթութիւններից են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան եւ հայ-թրքական յարաբերութիւնների կարգաւորման հարցերը: Ինչ վերաբերում է արտաքին քաղաքական այլ ուղղութիւններին, ապա ՀԱԿ արտաքին յարաբերութիւնների համակարգող Վլատիմիր Կարապետեանի խօսքով, ՀԱԿ-ը հաւատարիմ է միջազգային կառոյցների առջեւ ստանձնած պարտաւորութիւնների կատարմանը:
«Մենք նաեւ զարգացնելու ենք սերտ համագործակցութիւն Ռուսաստանի Դաշնութեան հետ, նաեւ կը լինենք վստահելի, կանխատեսելի գործընկեր բոլոր հարեւանների համար»,- յայտարարեց Կարապետեանը:
Ըստ իշխող Հանրապետական կուսակցութեան անդամ, պատգամաւոր Արտակ Զաքարեանի՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնն այսօր միտուած է խաղաղութեան պահպ
անմանը, ներքին խնդիրների լուծման եւ յայտարարուած բարեփոխումների համար արտաքին ռեսուրսների ներգրաւմանը, երկկողմ եւ բազմակողմ յարաբերութիւններում փոխադարձ շահերի վրայ կառուցուած յարաբերութիւնների ամրապնդմանը: Ինչ վերաբերում է Եւրամիութեան կամ Եւրասիական միութեան, Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակերպութիւն կամ Հիւսիսատլանտեան դաշինքի միջեւ ընտրութիւն կատարելուն, ապա Հանրապետական պատգամաւորի խօսքով՝ դրանք հակադրել չի կարելի:
«Ընդհանրապէս Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնը երբեք կառուցուած չի եղել հակադիր վեկտորների, հակասութիւնների կամ արհեստական հակադրութիւնների հիման վրայ, ընդհակառակը՝ դրանք միշտ համադրուել են», - ասաց Զաքարեանը:
Արտակ Զաքարեանը կարծում է, որ Հայաստանը այս պահին արտաքին քաղաքական ասպարէզում կուրսի փոփոխութեան անհրաժեշտութիւն չունի:
Յովհաննէս Շողիկեան