ԹԱՒՐԻԶ

ԽՈՅԻ ՄԱՀԼԱԶԱՆ ԱՒԱՆԻ Ս. ԽԱՉ ՀՈՅԱԿԵՐՏ ԵԿԵՂԵՑԻՆ
Խոյի շրջանի ազգային-եկեղեցական կալուածներու իրավիճակով հետաքրքրուելու հերթական այցելութեամբ, Ատրպատականի Հայոց թեմի առաջնորդ՝ Գերպ. Տ. Գրիգոր Ծ. վրդ. Չիֆթճեան յատուկ քննութեան ենթարկեց Մահլազան աւանի Ս. Խաչ հոյակերտ եկեղեցին, ուր կատարեց եկեղեցական կարճ

արարողութիւն: Տեղեկագրութիւնը հետաքրքրական տուեալներ կը փոխանցէ:
«145 քիլոմեթր դէպի հիւսիս արեւմուտք քշելով Թաւրիզէն, առաւօտ կանուխ հասանք մեր պատմական Հեր գաւառը՝ խոյ, որու Մահլազան աւանին մէջ տակաւին կանգուն է բերդանման կառոյցով 18-րդ դարու շինութիւն Ս. Խաչ քարաշէն եկեղեցին: Գիւղական հազիւ տաշուած քարերով եւ վերջին շրջանին արտաքնապէս վերանորոգուած այս  եկեղեցին, 25x15 մեթր ներքին տարածութեամբ եւ 8 մեթր բարձրութեամբ (առանց գմբէթի բարձրութեան), կեդրոնական գմբէթով կառոյց է:  Իւրաքանչիւր  երեք  մեթր  բարձրանալուն, քառակուսի յղկուած երկար գերաններ
զետեղուած են, այդ օրերու ճարտարապետական մեթոտով, ապահով բարձրացնելու համար պատը մինչեւ առաստաղ: Եկեղեցւոյ միակ գմբէթը կը գրաւէ կեդրոնական մասը եւ կանգնած է քարաշէն չորս սիւներու վրայ: Հակառակ եկեղեցւոյ գիւղական գրեթէ անտաշ քարերով վարէն մինչեւ վեր միանուագ կառուցուածքին, գմբէթը աղիւսաշէն է, ու կը զատորոշուի ընդհանուր կառոյցէն, իր սլացիկ ու նրբաշխատ հիւսուածքով: Խաչի բաժնի աղիւսները թուլցեր են, հաւանաբար խաչը այդտեղէն պոկուած ատեն:  Գմբէթը որ ունի 12 լուսամուտներ, իւրաքանչիւրին տակը ունի խորշ: 12 թիւը պատահականութիւն չէր կրնար ըլլալ յատկապէս եկեղեցւոյ կառոյցին մէջ, եւ ուստի, մեր ենթադրութիւնն է որ այդ 12 խորշերուն մէջ ամրացուած պէտք է ըլլային 12 առաքեալներուն պատկերները: Զոյգ  աւանդատուներուն մէջ եւս, իւրաքանչիւր պատի վրայ կայ խորշ, վստահաբար եկեղեցւոյ սպասներու, զգեստներու ու այլ անօթներու տեղադրման համար: Ձախակողմեան աւանդատան մէջ հովիւի հսկայ գամբռ նստած էր, զարմացած անծանօթ տանտէրներու անակնկալ այցէն»:

ԱՌԱՔԵԼ ԴԱՒՐԻԺԵՑԻԻ ԹԱՒՐԻԶԻ ՏԱՆ ՀԵՏՔԵՐԸ ՂԱԼԱՅԻ ՄԷՋ
Թաւրիզեցի իւրաքանչիւր հայ արդար իրաւունքը ունի հպարտանալու իր քաղաքի անցեալի մեծանուն հայերու ցուցակը գլխաւորող, հայ մատենագրութեան ու պատմագրութեան վերջին, ու կարեւոր դէմքերէն՝ Առաքել Դաւրիժեցիի անունով:
Հայ Մատենագրութեան ծանօթ է Առաքել Դաւրիժեցին որպէս 17-րդ դարու (1602-1662) մեր պատմութիւնը գրի առած անձ, «ծնեալ ի Դաւրէժ» (Թաւրիզ), շուրջ 1590 թուին:
Հալէպահայ հրապարակագիր-մտաւորական Լեւոն Շառոյեանի «Թերթատելով Պարսկահայոց Արտազ Ամսագիրը» վերտառութեամբ յօդուածաշարքի «Ե.» մասը ան նուիրած է «Թաւրիզի Պարծանք» Առաքել Դաւրիժեցիին, այնտեղ նշելով թէ ինչ պայմաններու տակ Դաւրիժեցի վարդապետը օրուան Փիլիպպոս կաթողիկոսէն պատուէր ստացեր է գրելու ժամանակակից պատմութիւնը, որ պիտի ներառէր Շահ Աբասի կողմէ հայոց բռնագաղթը եւ թուրք-պարսկական անվերջ յարձակումները Հայաստանի վրայ: Վերջապէս, ան մեծ դժուարութիւններով իր «Պատմութիւն»ը կ'աւարտէ 1662-ին, 9 տարիներ նուիրելով սոյն աշխատանքին, երբ արդէն ծերացած էր, ու ընդամէնը 8 տարիներ ետք պիտի վախճանէր: Յօդուածագիրը նաեւ կը նշէ, թէ Առաքել Դաւրիժեցին մեր մատենագիրներու լուսերամ շարքին մէջ միակը եղաւ, որ իր կենդանութեան գէթ իմացաւ իր հեղինակած գրքի տպագրութեան մասին:
Դաւրիժեցիի բնակարանի հինէն մնացած պատին հետքերը ստուգելով կարելի է ենթադրել,  որ խոր եղած էր եկեղեցւոյ տարածքը փողոցէն, եւ մի քանի սանդուխներով իջած են դէպի «հայոց եկեղեցու նրբանցք»ը: Իսկ եկեղեցւոյ պատի մէջ տապանաքար կայ, 1196 հայկական թուականը կրող, ուր գրուած է՝ «ԱՅՍ Է Տ[Ա]ՊԱՆ ԹԱՐ/ՎԷԶՑԻ: ՕՀԱՆՃ/ԱՆԻ: ԿՈՂԱԿԻՑ ԹԱ/ԳՈՒՀ[Ւ]ՈՅՆ: 1196 (1747)»:

ՌՈՒՄԱՆԻԱ

«ՆՈՅԵԱՆ ՏԱՊԱՆ»՝ ՓՈՔՐԻԿ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ՄԸ ՌՈՒՄԱՆԻՈՅ ԼԵՌՆԵՐՈՒՆ ՎՐԱՅ
Յովակիմեան ընտանիքը 20 տարի առաջ Հայաստանէն գաղթած է Ռումանիա։ Սկսելով հիւսուածեղէնի գործով, անոնք հետզհետէ յաջողութիւն գտնելով ընդլայնած են իրենց գործունէութիւնը։ Սինայայի լեռներու հրաշագեղ բնութեան մէջ, թագաւորական ամարանոցէն ոչ շատ հեռու, կառուցած են «Նոյեան Տապան» հիւրանոցը, զայն վերածելով հայկականութեամբ տրոփող տաքուկ բոյնի։ Երեսապատման քարերը բերուած են Հայաստանէն, բոլոր սենեակներուն մէջ Հայաստանը ներկայ է գեղանկարներով։ Ճաշարանին մէջ տիրական է հայկական ճաշացուցակը։
Ընտանիքի միւս անդամները արդէն կը պատրաստուին հայկական ճաշարան մը բանալ Պուքրէշի մէջ, «Կիլիկիա» անունով։

ՎՐԱՍՏԱՆ

«Հայերը Վրաստանի Մէջ». Լուսանկարներու Ցուցահանդէսի Բացում
Վրաստանի խորհրդարանի ազգային գրադարանի խորհրդաժողովներու սրահին մէջ, Յունիս 10-ին բացուեցաւ Սերգէյ Ֆիտանեանի «Հայերը Վրաստանի մէջ» խորագիրով լուսանկարներու ցուցահանդէս: Այս մասին կը յայտնէ Akhaltskha.net-ը։
Ախալցխացի լուսանկարիչի աշխատանքները ցոյց կու տան Վրաստանի մէջ բնակող հայ ազգի առօրեայ կեանքի տարբեր իրավիճակներ:
Ցուցահանդէսը կազմակերպուած էր Վրաստանի մարդու իրաւունքներու պաշտպանի գրասենեակին կից գործող տոլերանտութեան (հանդուրժողութեան) կեդրոնին կողմէ:
Ցուցահանդէսը հովանաւորած է ԱՄՆ-ի միջազգային զարգացման կազմակերպութիւնը (USAID), ինչպէս նաեւ ՄԱԿ-ի Վրաստանեան կազմակերպութիւնը:

ԼՈՍ ԱՆՃԵԼԸՍ

«Քեփիթըլ Սիթիզ»ը Լաւագոյն Նորայայտ Նուագախումբերու Շարքին
«Էնթըրթէյնմընթ Թունայթ» պատկերասփիւռի յայտագիրի համացանցային կայքը յատուկ բաժինով մը, կը ներկայացնէ նորայայտ ար-ւեստագէտները կամ արուեստի խումբերը՝ հանրութեան ծանօթացնելու նապատկով:
«Արուեստագէտ մը, որուն պէտք է ծանօթանալ» խորագրով այդ բաժինին մէջ, յայտագիրը ընտրած է «Քեփիթըլ Սիթիզ» խումբը, որուն առաջնորդող ուժն է Սեպուհ Սարգիսեանը, որ 1990ականներու վերջաւորութեան «Ասպարէզ»ի անգլերէն բաժնի խմբագրութեան օգնականներէն մէկն էր: Խումբին միւս անդամն է Ռայըն Մըրչընթը:
«Էնթըրթէյնմընթ Թունայթ» ամառնային եղանակի շատ յարմար նկատած է նշեալ խումբին «Սէյֆ էնտ Սաունտ» երգը ու կը նշէ, թէ 2011ին հրապարակուած խումբին առաջին ալպոմը արդէն իսկ ստեղծած է հետաքրքրութեան ալիք մը, որուն շնորհիւ խումբը կրցած է համաձայնութիւն մը կնքել երժշտութեան մարզի հսկաներէն՝ «Քեփթոլ Ռեքըրտզ»ի հետ:
Խումբը հրապարակ իջեցուցած է նաեւ իր երկրորդ ալպոմը՝ «In a Tidal Wave of Mystery», որ «կարծես նպատակ ունի ամբողջ աշխարհը ոտքի հանել ու պարի մղել», կը գրէ կայքը:

ՍԻԱԹԸԼ

Խանդավառ Խմբակ Մը Կը Մասնակցի Հայ Դատի Քննարկման
Աւելի քան 50 հոգի մասնակցութիւն բերաւ Սիաթըլի Ս. Յարութիւն Հայց. առաքելական եկեղեցւոյ սրահին մէջ կայացած Հայ Դատի հանրային քննարկումին, որ կազմակերպուած էր Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբին կողմէ:
Նման հաւաքներ ցարդ կազմակերպուած են Պոյզիի, Ֆրեզնոյի, Լաս Վեկասի եւ Ֆինիքսի մէջ. այս հաւաքն ալ առիթ ընծայեց ներկաներուն աւելի մօտէն ծանօթանալու Ամերիկայի Հայ Դատի գործունէութեան, իրագործումներուն, ինչպէս նաեւ անոր եւ ամբողջ ամերիկահայութեան դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն:
Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբի գործադիր վարիչ Ալէն Ասատրեան ոգեւորիչ կը նկատէ այն իրողութիւնը, որ ներկաներուն մէջ կան թէ՛ 3րդ ու 4րդ սերունդի ամերիկահայեր եւ թէ վերջերս Միացեալ Նահանգներ հաստատուածներ, որոնք հետաքրքրութիւն ցուցաբերած են համայնքը աւելի աշխուժացնելու, ինչպէս նաեւ Հայկական Ցեղասպանութեան ճանաչման եւ պետական համակարգին հետ գործակցելու աշխատանքներուն նկատմամբ:
Նշեալ հաւաքին ընթացքին, Ասատրեան տեղեկութիւններ փոխանցեց Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբի կառոյցին ու զանազան ծրագիրներուն մասին, մինչ Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբի օրէնսդրական հարցերու վարիչ Հայկ Պաղտասարեան խօսեցաւ ներկայիս իրագործուող զանազան ծրագիրներու եւ ապագայ աշխատանքներուն մասին:
Աւարտին, ներկաները առիթը ունեցան հարցումներ ուղղելու, իսկ հաւաքէն ետք շարունակեցին խորհրդակցիլ Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչներուն հետ: