Print
Category: Հարցազրոյցներ

altԱ.Մ.Ն.ի մէջ ստեղ­ծա­գոր­ծող յայտ­նի նկա­րիչ ­Տիգ­րան ­Ձի­թող­ցեան, որ իր գեր-ի­րա­կան ինք­նա­տիպ կտաւ­նե­րով հաս­ցու­ցած է ճանչ­ցո­ւե­լու աշ­խար­հի մէջ, այս օ­րե­րուն Ե­րե­ւան կը գտնո­ւի:

­Նա­յե­լով ա­նոր վրձի­նած նկար­նե­րուն` դժո­ւար է հա­ւա­տալ, որ ժա­մա­նա­կա­կից ա­րո­ւես­տա­բա­նու­թիւն­նե­րը կապ չու­նին ա­տոնց հետ. ­Տիգ­րա­նի նկար­նե­րու նիւ­թե­ղէն բա­ղադ­րիչ­նե­րը կտաւն ու իւ­ղա­ներկն են, իսկ ո­գեշնչ­ման աղ­բիւ­րը` մար­դիկ ու ա­նոնց շրջա­պա­տող աշ­խար­հը:
40ա­մեայ նկա­րի­չին հա­մար ամ­րան ­Հա­յաս­տան գա­լը ա­ւան­դոյ­թի վե­րա­ծո­ւած է, զոր ­Տիգ­րան ­Ձի­թող­ցեան չի խախ­տեր ար­դէն 18 տա­րիէ ի վեր:
­Տիգ­րան ­Ձի­թող­ցեան ծնած է Ե­րե­ւան: Ն­կա­րել սկսած է 5 տա­րե­կան հա­սա­կէն: Ա­ռա­ջին ան­հա­տա­կան ցու­ցա­հան­դէ­սը ու­նե­ցած է 10 տա­րե­կա­նին, ուր ներ­կա­յա­ցու­ցած է շուրջ 102 իւ­ղա­ներկ նկար­ներ, ո­րոնք ցու­ցադ­րո­ւած են նաեւ Ս­պա­նիոյ, ­Ռու­սաս­տա­նի, ­Ճա­փո­նի, Ա.Մ.Ն.ի մէջ: Ե­րի­տա­սարդ ու տա­ղան­դա­ւոր նկա­րիչ ­Տիգ­րան ­Ձի­թող­ցեան գիւմ­րե­ցի յայտ­նի ­Ձի­թող­ցեան­նե­րու գեր­դաս­տա­նի շա­ռա­ւիղ­նե­րէն է:
1993-1999 թո­ւա­կան­նե­րուն ու­սա­նած է Ե­րե­ւա­նի գե­ղա­րո­ւես­տի պե­տա­կան ա­կա­դե­միոյ մէջ, այ­նու­հե­տեւ՝ կրթու­թիւ­նը շա­րու­նա­կած ­Զո­ւի­ցե­րիոյ cole Cantonale d’Art du Valaisի մէջ, 2002 թո­ւա­կա­նին ստա­ցած է պա­քա­լաւ­րի աս­տի­ճան, 2005 թո­ւա­կա­նին` հան­րա­յին բնա­գա­ւա­ռի ա­րո­ւես­տի մա­գիստ­րո­սի աս­տի­ճան (MAPS): 2009 թո­ւա­կա­նէն հաս­տա­տո­ւած է ­Նիւ Եորք:
Ս­տո­րեւ՝ «­Հա­յերն Այ­սօր»ի զրոյ­ցը նկա­րի­չին հետ՝ ա­նոր ան­ցած ճա­նա­պար­հին, ե­րե­ւա­նեան կա­րօ­տին ու յա­ռա­ջի­կայ ծրա­գիր­նե­րուն մա­սին:

Տիգ­րա՛ն, եր­կար տա­րի­ներ է, որ կ’ապ­րիք ու կը ստեղ­ծա­գոր­ծէք ­Հա­յաս­տա­նէն դուրս, ի՞ն­չը ա­մէ­նէն շատ կը կա­րօտ­նաք:
Ծ­նող­նե­րուս, ի հար­կէ, ու ըն­կեր­նե­րուս: ­Կը կա­րօտ­նամ իմ շփումս մտե­րիմ­նե­րուս ու հա­րա­զատ­նե­րուս հետ: ­Կը կա­րօտ­նամ նաեւ քա­ղա­քը, նաեւ` իմ ման­կա­կան ու ե­րի­տա­սար­դա­կան յի­շո­ղու­թիւն­ներս… երբ կը վե­րա­դառ­նամ, շատ կը սի­րեմ զբօս­նել Ե­րե­ւա­նի մէջ. Ա­մէն փո­ղո­ցի ա­մէն ան­կիւ­նի հետ ան­վերջ յի­շո­ղու­թիւն­ներ կա­պո­ւած են…

­Գի­տեմ, որ յա­ճա­խա­կի կ’այ­ցե­լէք հայ­րե­նիք, կար­ծեմ` ա­մէն ա­մառ կու գաք: ­Հա­յաս­տա­նի մէջ նոր լից­քե՞ր կը փնտռէք, թէ՞…
Ես ա­մէն ա­մառ կը վե­րա­դառ­նամ` ա­ռանց բա­ցա­ռու­թեան, ար­դէն տա­րի­ներ շա­րու­նակ: Իմ ըն­կեր­նե­րուս մեծ մա­սը ­Հա­յաս­տա­նէն դուրս կ’ապ­րին, եւ ա­մէն ա­մառ մենք բո­լորս կը փոր­ձենք ­Հա­յաս­տան հա­ւա­քո­ւիլ: Ա­յո՛, ­Հա­յաս­տա­նի մէջ կը լից­քա­ւո­րո­ւիմ` ինչ­պէս հո­գե­պէս, այն­պէս ալ ֆի­զի­քա­պէս, ո­րով­հե­տեւ ­Նիւ Եոր­քի մէջ ես շատ կ’աշ­խա­տիմ, նոյ­նիսկ լաւ քնա­նա­լու ժա­մա­նակ չեմ ու­նե­նար: ­Բայց կա­րե­ւո­րը հա­րա­զատ­նե­րուս հետ ըլ­լալն է, բո­լո­րին հետ միա­սին, ինչ­պէս 20 տա­րի ա­ռաջ, երբ դեռ բո­լորս ­Հա­յաս­տան կ’ապ­րէինք:

Ան­ցեալ տա­րի նաեւ ձեր ան­հա­տա­կան ցու­ցա­հան­դէ­սը բա­ցո­ւե­ցաւ ­Գա­ֆէս­ճեան ա­րո­ւես­տի կեդ­րո­նին մէջ: Ին՞չ նա­խա­գիծ էր «­Հա­յե­լի­նե­րը» ու ի՞նչ յա­ջո­ղու­թիւն­ներ ար­ձա­նագ­րեց:
Այն ին­ծի հա­մար շատ կա­րե­ւոր ցու­ցա­հան­դէս էր, եւ ոչ իբ­րեւ մեծ թան­գա­րա­նա­յին ցու­ցա­հան­դէ­սի փաստ: ­Մօտ 20 տա­րի ­Հա­յաս­տա­նի մէջ ցու­ցադ­րու­թիւն չէի ու­նե­ցած, եւ ես շատ կը սպա­սէի այդ օ­րո­ւան: ­Հայ հան­դի­սա­տե­սը շատ մեծ կա­րե­ւո­րու­թիւն ու­նի ին­ծի հա­մար. ինչ-որ հո­գե­ղէն յե­նա­րան է, երբ կը զգաս թի­կուն­քիդ հայ­րե­նա­կից­նե­րուդ ա­ջակ­ցու­թիւ­նը: Ին­ծի կը թո­ւի, որ ցու­ցա­հան­դէ­սը շատ յա­ջող էր, եւ ես կը պա­հեմ շատ լու­սա­ւոր յի­շո­ղու­թիւն­ներ:
(­Տիգ­րան ­Ձի­թող­ցեա­նի «­Հա­յե­լի­ներ» շար­քը կ’ար­տա­ցո­լէ հայ­րե­նի երկ­րի վե­րա­բե­րեալ ա­նոր ըն­կա­լու­մը` պատ­կե­րե­լով ­Հա­յաս­տա­նի հա­ւա­քա­կան դի­ման­կարն իր ան­ցու­մա­յին ներ­կա­յին եւ պատ­մա­կան ան­ցեա­լին հետ):

­Խօ­սինք ձեր նկար­նե­րու թե­մա­նե­րուն մա­սին: Ո­րո՞ւն կը նկա­րէք դուք:
Ես կը նկա­րեմ զիս շրջա­պա­տող մար­դոց, այս պա­րա­գա­յին` կա­նանց: Այս շար­քը, կա­րե­լի է ը­սել, կնոջ էու­թեան եւ գե­ղեց­կու­թեան խնդրին ուղ­ղո­ւած իմ հար­ցերն են, ո­րոնց պա­տաս­խան­նե­րը ես ինքս կը փնտռեմ աշ­խա­տան­քի ըն­թաց­քին:

­Ժա­մա­նա­կա­կից ա­րո­ւես­տի այս ո­ճը տա­րա­ծո­ւած ուղ­ղու­թիւ՞ն է ­Նիւ Եոր­քի մէջ, թէ­՞ա­տի­կա ձեր «մե­նաշ­նորհն» է:

Ես կ’ը­սէի` ո՛չ, տա­րա­ծո­ւած չէ: Չ­նա­յած` կայ հի­պեր-ռէա­լիս­տա­կան շար­ժում մը, սա­կայն ես ին­ծի չեմ հա­մա­րեր hiper-realist: Ես կը նկա­րեմ ի­րա­կա­նու­թեան պատ­րան­քը:

­Ծա­նօ՞թ էք հա­յաս­տա­նեան ժա­մա­նա­կա­կից գե­ղան­կա­րիչ­նե­րուն, շփում կա՞յ այս­տե­ղի ստեղ­ծա­գոր­ծող­նե­րու հետ:
Ա­յո՛, ըն­կեր­ներ-նկա­րիչ­ներ ու­նիմ: Եւ միշտ, երբ գամ ­Հա­յաս­տան, կը տեսնուինք: Ին­ծի շատ կը հե­տաքրք­րէ ­Հա­յաս­տա­նի ա­րո­ւես­տի զար­գա­ցու­մը:

­Կար­ծեմ մէկ զա­ւակ ու­նիք, ան ­Հա­յաս­տան ե­կա՞ծ է:
Որ­դիս 6 տա­րե­կան է, ա­մէն ա­մառ ին­ծի կ’ու­ղեկ­ցի ­Հա­յաս­տան այ­ցե­լու­թիւն­նե­րուս ըն­թաց­քին: ­Ցա­ւօք, դեռ հա­յե­րէն չի խօ­սիր, միայն` ռու­սե­րէն եւ անգ­լե­րէն: ­Բայց ես կ’ու­զեմ ա­նոր հա­յե­րէն սոր­վեց­նել, գու­ցէ հէնց այս ա­մառ ալ սկսինք…

Ի՞նչ ծրա­գիր­ներ, ը­նե­լիք­ներ կան յա­ռա­ջի­կա­յին, ո­րոնց մա­սին կրնաք այ­սօր բարձ­րա­ձայ­նել:
­Հի­մա կը վեր­ջաց­նենք աշ­խա­տան­քը փաս­տագ­րա­կան ֆիլ­մի մը վրայ, որ կը նկա­րա­հա­նէ Ար­թուր ­Պալ­տե­րը: ­Ֆիլ­մին մէջ կա­րե­լի է տես­նել մէկ տա­րո­ւան աշ­խա­տան­քա­յին գոր­ծըն­թա­ցը, ցու­ցա­հան­դէս­նե­րը, ապ­րում­նե­րը, եւ նոյ­նիսկ ե­րե­ւա­կա­յու­թիւ­նը: ­Ֆիլ­մին մէջ նկա­րա­հա­նո­ւած են քա­նի մը յայտ­նի դե­րա­սան­ներ եւ մո­տել­ներ (բնորդ­ներ), ո­րոնց ես նկա­րած եմ այս մէկ տա­րո­ւան ըն­թաց­քին, նե­րա­ռեալ` «Օս­քար»ի յա­ւակ­նորդ դե­րա­սա­նու­հի մը, ո­րուն «­Հա­յե­լի»ին վրայ կ’աշ­խա­տիմ այս պա­հուն:

Զ­րու­ցեց՝ ՋՈՒԼԻԵՏԱ ՄԱԹԵՒՈՍԵԱՆ