Print
Category: «Ազատ Օր»ի նիւթերէն՝ 50 տարի առաջ

Մոսկուայի մէջ, Գերագոյն Խորհուրդի բեմը բարձրացաւ կարճահասակ, տարօրինակ պեխով, տարիքոտ բայց դեռ ժիր մարդ մը,¬ երեւոյթովը առեւտրականի մը՝ որուն ձեռքէն շատ գործեր անցած են ¬ եւ անխռով ըսաւ.¬ «Առողջութիւնս թոյլ չի տար որ շարուանկեմ։ Պէտք է հանգստանամ»։ Անասթաս Միկոյեան 70 տարեկանին, սովիէթական վարչաձեւի բոլոր փոթորիկներէն անվնաս անցնելէ ետք, քաշուեցաւ սովիէթական նըւիրապետութեան գագաթնակէտէն եւ Հանրապետութեան նախագահութիւնը յանձնեց Նիքոլայ Փոթկորնիին։  «Հին պահակախումբ»ի վերջին անդամը հեռացաւ «խաղաղօրէն» իր կամքով։ Անցնելէ ետք անհամար մեքենայութեանց, դաւադրութեանց, կիրքերու, ատելութիւններու եւ մաքրագործումներու մէջէն, հին պոլշեւիկը քաշուեցաւ պատիւներով։ Աննախընթաց բան մը Խորհրըդային Միութեան մէջ։ Միկոյեանի հեռացումով՝ հեռացաւ վերջինը այն մարդերէն, որոնք իրենց պայքարներով հիմը դրին նոր վարչաձեւին։ Հեռացաւ 1917ի վերջին յեղափոխականը՝ որ իր անդուլ գործունէութեամբ ձեւ տուաւ «նոր աշխարհ»ի մը։ Մէկ քանի ամիս առաջ, օր մը, Միկոյեան ըսաւ.¬ «Կեանքիս մէջ բախտ ունէի»։ Այս նախադասութիւնը միայն համեստութիւն ցոյց չի տար, որովհետեւ, իսկապէս «հրաշք»ի կը նմանի Անասթաս Միկոյեանի ապշեցուցիչ եւ չընդհատուած «ասպարէզ»ը։ Համայնավար կուսակցութեան մէջ արձանագրուեցաւ 1915ին եւ 1917ին Պաքուի մէջ, Կասպից Ծովուն մօտ, հազիւ յեղափոխութիւնը պայթած՝ Ժողովրդական Կոմիսարներու Խորհուրդի անդամ եղաւ։ Միկոյեան, որ Թիֆլիսի Հայկական Դպրեվանքի իբրեւ աշակերտ սկսած էր, Սթալինի հետ, հասարակաց յատկանիշ մը ունէր, այն՝ որ ինք ալ անոր պէս, եկեղեցական ասպարէզի համար նախասահմանուած էր։ Պատմութիւնը՝ յաճախ տարօրինակ հեգնանք մը ունի...։ «Հին պահակախումբ»ի վերջին անդամը հեռացաւ պատիւներով, փառաւորուած ու «սիրելի» թէ երկրին մէջ եւ թէ արտասահմանի։ Քառասուն տարի Միկոյեան սովիէթական քաղաքականութեան ծանրաչափն էր։ Եւ հեռացած պահուն ծանրաչափը իրեն համար ալ «լաւ օդ» ցոյց կուտար։       ԷՓ. ՄԵԹԱՔՍԱՍ